Clash of the Hippielizations

"If we don't believe in freedom of expression for people we despite, we don't believe in it at all." (Noam Chomsky)

De rechters hebben gesproken inzake de heer Geert Wilders. Dit niet tot ieders genoegen. Waar ik me nog het meest over verbaasde was het feit dat Wilders zelf oprecht verbaasd leek te zijn na de uitspraak van het Hof dat hij vervolgd moest worden vanwege aanzetten tot haat. Hoe vervreemd van de echte wereld moet je zijn om nog te geloven in het zegevierende recht van onze zogenaamde rechtsstaat? Wilders moet wel geloven in de rechtsstaat; het is het enige wat er volgens hem bestaat: deze optelsom van vage vrijheden en garanties met als centrale punt mogen roepen wat je denkt. Daar dacht de hippiestaat anders over. Dus spande ze samen tegen deze opstandige hippie. Met een weinig opmerkelijke uitspraak als gevolg.

Hippies hebben iets ontroerends. Net als hun manier van denken. Neem nu de legendarische Bart Huges. Deze bekende Amsterdamse hippie boorde een gaatje in zijn hoofd om nog meer high te worden. Ontroerend toch? Ja, op afstand. Hippies staan voor een ongeremde vrijheid, en elke ongeremde vrijheid eindigt in iets weerzinwekkends. In een barbaarse anarchie bijvoorbeeld, of in een communistische controlemaatschappij. Of zelfs in een kruising van beide. Een weinig wenkend perspectief. Absolute vrijheid stinkt. Ook die van meningsuiting.

Ondertussen lijkt het hele rechtse circus in rep en roer vanwege de uitspraak van de Amsterdamse rechters. Wilders kan (moet) nu immers vervolgd worden en bij een slepende rechtszaak kan zelfs het voortbestaan van zijn partij op de tocht komen te staan. Financieel kan zoiets je namelijk nekken, zeker wanneer er wetten dreigen die op een andere manier de financiering van je partij in gevaar brengen. Bijvoorbeeld door je te dwingen de namen van je geldschieters openbaar te maken. Of een regel die niet accepteert dat jouw partij een stichting is en geen vereniging, wat het geval is met de PVV, de partij van Wilders [1].

De reacties van 'rechts' liegen er niet om. Op The Brussels Journal, door prof. Afshin Ellian, in The Wall Street Journal, op vele rechtse blogs - overal wordt de verontwaardiging over de uitspraak van het Amsterdamse Hof uitgeschreeuwd. Volgens sommige commentatoren zouden de Nazi's eraan komen. Of de politiekcorrecten. Of de Saoedi's (althans hun principes om elke kritiek op de islam te smoren).

Wilders lijkt steeds weer in staat onze rechtsstaat door elkaar te schudden. Het voze wordt door hem feilloos getoond: onze vrijheden staan op de tocht, men onderwerpt zich aan de absurde eisen van de islam, zelfs de rechters lopen aan de leiband van de politiekcorrecte multicultimaatschappij. Elk fundamenteel debat wordt onmogelijk gemaakt wanneer steeds de censuur dreigt; een censuur die wordt bewaakt door linkse advocaat/politici, actievoerders en soortgelijk volk.

Wilders heeft gelijk: onze rechtsstaat is voos en rot. Maar niet om de redenen die hij steeds maar weer repeteert, als een liberaal kind dat zijn linkse leraren napraat omdat deze leraar zo'n mooie Pim Fortuyn-stropdas draagt. Wilders meent dat het met onze rechtsstaat van de buitenkant bekeken wel goed zit, maar dat de binnenkant - de praktijk - niet deugt. We hebben immers een gelijkheidsbeginsel, een democratie, een onafhankelijke rechtspraak, emancipatie van vrouw en homo, scheiding van kerk en staat, enz. Want hij dweept voortdurend met dit soort stokpaardjes, of hij verwijt de politiek hier de hand mee te lichten.

Wilders bezit de perfecte naïviteit van een liberaal. Het systeem is volgens hem goed, al zou het nog wat democratischer en dergelijke mogen, maar nu moeten al die linkse bewoners en bewakers van het systeem alleen nog maar handelen volgens de goede principes die er aan ons goede systeem ten grondslag liggen.

De vrijheid van meningsuiting, bijvoorbeeld, is volgens Wilders natuurlijk goed en wellicht de kern van onze democratische rechtsstaat. Als iedereen - rechters, politici, burgers en media - zich daaraan houdt en er ook gebruik van maakt, dan komt alles goed en wordt alles beter. Vrijheid is het antwoord. Als we nou maar genoeg vrije meningsuiting, vrije markt, vrije liefde en vrije religie en dito opvoeding hebben, dan komt alles goed. Zie het als een soort oneindige reeks varianten op de Smithoniaanse wijsheid van the invisible hand: als de vrije markt haar werk ongestoord kan doen, dan doet de invisible hand de rest. Wel moeten natuurlijk eerst de storende elementen uit onze publieke ruimte worden weggewerkt: zij die niet in deze evenwichtsconstructie van absolutie vrijheden willen geloven. Bijvoorbeeld omdat deze mensen andere absolute 'standaarden' erop na houden. Mensen zoals die van de islam.

Tot zover de hippie Wilders. Deze man is een product van de jaren '60 - de tijd waarin elke liberaal zijn of haar christelijke of traditionele veren van zich af begon te schudden en een systeem ging aanhangen van een neomarxistische cultuur binnen een neoliberaal economisch systeem. Andere hippies hadden en hebben ondertussen heel wat verder en langer nagedacht. Natuurlijk, het klinkt mooi, de gezwollen pathetiek van een Voltaire die gezegd zou hebben: "Ik verafschuw Uw ideeën maar ik ben bereid te sterven voor Uw recht ze te uiten". Maar wie is nu werkelijk bereid te sterven in het zand van Uruzgan om Wilders het recht te geven bladzijden uit de Koran te scheuren?

Zoals Marx de liberalen van zijn tijd heel wat beter doorhad dan zijzelf, zo hebben de neomarxistische hippies beter door hoe neoliberalisme werkt dan de neoliberale hippies zelf. Marx zag al dat vrije markt een fantastisch systeem is dat conservatieve waarden, maatschappijstructuren en reactionaire instellingen erodeert en wegvaagt. Wie besluit dat wat in eeuwen organisch is gegroeid moet concurreren met de eerste de beste eendagsvlieg, heeft in feite zijn eigen cultuur al losgelaten, al moet dat eerst nog zichtbaar worden in de processen die volgen uit deze beslissende stap.

Het klassiekliberale model heeft de grondslagen van onze beschaving aangetast en aan de filistijnen overgeleverd. Vrije markt, vrije godsdienst en vrije meningsuiting hebben niet zozeer iets voortgebracht, maar hebben veeleer het reeds bestaande uitgemolken, uitgeteerd en weggerelativeerd. Marxisten hebben dit altijd toegejuicht, net zoals de neomarxisten de globalisering toejuichen. Als je absolute vrijheden, zoals die op het gebied van de markt, de gang laat gaan, klapt het systeem vanzelf een keer in elkaar.

De vraag is nu of mensen dit proces moeten bijsturen zodat de postkapitalistische fase zonder al teveel brokken en slachtoffers zal aanbreken. Filosofisch en literair gezien is een crash natuurlijk veel interessanter dan een geleidelijke verandering. Maar bestuurders, politici en consumenten - willen geen Big Crunch. Die willen hun verworvenheden koesteren, of dit nu de caravan is, de vrije mening of de LAT-relatie.

Een klasseloze maatschappij is mooi, maar dan wel zonder bloedvergieten, burgeroorlog en aanslagen op onze jongens in Uruzgan. Waarom zo'n haast? De klasseloze maatschappij is al realiteit. De religieloze maatschappij is bijna een feit, en de traditie is zelfs in het Openluchtmuseum van Enkhuizen al niet meer veilig. Hippies Anno 2009 willen echt geen "Nazi Courts" of een Nederlandse variant van de Saoedische repressie [2]. De rechters van het Amsterdamse Hof willen hetzelfde als Wilders. Meer nog dan Wilders zelf beseft. Maar Wilders wilde acties voor homo-emancipatie in eigen land, rijdt juist het welslagen van homo-emancipatie wereldwijd in de wielen.

Bijna iedereen in dit land wil rustig God kunnen lasteren, zijn of haar man c.q. vrouw kunnen bedriegen met een ander. 's Zondagochtend lekker uitslapen zonder naar de kerk te gaan, en 's zondagmiddag winkelen zonder naar oma te hoeven gaan. Ook de Amsterdamse rechters zijn oma-loos, kinderloos, kerk-loos en klasseloos. Ook de Amsterdamse rechters willen net als de aanhang van Wilders een verbod op de SGP, een "oorlog tegen alle christenhonden" [3], en een scheiding van kerk en staat.

Niet alleen Voltaire, niet alleen Wilders, maar ook een neomarxistische goeroe als Noam Chomsky gelooft in de vrijheid van meningsuiting, net zoals hij ook het christendom haat en/of veracht, en het marxisme bejubelt (en daarin is hij dan net weer wat anders dan de rest). Maar Chomsky's uitspraak "If we don't believe in freedom of expression for people we despite, we don't believe in it at all" is meer waar dan zo op het eerste gehoor klinkt. Zowel liberalen als neomarxisten geloven niet in vrijheid van "expression" voor mensen die men cultureel en rechtsstatelijk veracht. Een Koran moet desnoods verboden worden, zegt de neoliberaal Wilders; en ook Wilders moet desnoods 'verboden' worden, zeggen de neomarxistische rechters. Elke sta-in-de-weg naar de volmaakte Hippielization moet desnoods verboden worden. En als het onszelf treft, zijn we verbaasd. Net zoals Wilders dat is. En als het de ander treft, zijn we opgetogen. Zoals Els Lucas of een advocaat Spong. Dan groeien de haren pardoes en groeien er bloemen overal en rijden er witte fietsen door heel de stad.

Noten

[1] Opvallend is hoe hierbij wordt gezwegen over de SGP die financieel ook in zwaar water is gekomen door uitspraken van een Gerechtshof. Als 'rechts' werkelijk zo begaan is met onze 'vrijheden', dan zou het 'rechts' sieren als ze ook ten strijde trok voor de vrijheden van de oudste partij van Nederland, de SGP, ongeacht hoe men ook moge denken over bepaalde standpunten van deze partij. Dat men zwijgt over de SGP laat m.i. zien dat het niet om de vrijheid van meningsuiting is te doen, maar om het absolute primaat van de de seculierliberale eenheidscultuur waar alles voor moet wijken, desnoods een Koran.
[2] Ik refereer aan termen die worden gebruikt in 'rechtse' opinieartikelen, zoals het stuk "Bad News from Europe: Nazi Methods in Court", van de hand van de door mij meestal zeer gewaardeerde Paul Belien op The Brussels Journal en het stuk in The Wall Street Journal: "Silencing Islam's Critics" dat spreekt over "Saudi methods".
[3] Eén van de motoren achter de petitie als steunbeteuging aan Wilders, een zekere Jacques 'Bottehond', sympathisant van Wilders, reaguurder op geenstijl.nl en scribent op hetvrijevolk.com, riep enige tijd geleden op geenstijl.nl op tot zo'n oorlog. In feite roepen deze lieden opnieuw op tot een oorlog, maar nu tegen de Nederlandse economie en werkgelegenheid, namelijk door de oproep alle Nederlandse producten te boycotten (net zoals bepaalde Jordaanse groeperingen dat doen, maar dan om tegenovergestelde redenen).

SCHAAMTELOOS ABNORMAAL

Enige weken geleden was er in België enige ophef over een overheidscampagne waarin op een radicale wijze werd gepleit voor tolerantie naar holebi's toe. Behalve dat deze campagne op een niet mis te verstane wijze duidelijk werd gemaakt dat de schaamteloosheid zegeviert, dienen we bij een ander punt stil te staan. Om de normaliteit die met dit soort campagnes wordt aangevallen te behouden, zullen we in staat dienen te zijn het mechanisme van de moderniteit te verstaan.

Met de Belgische overheidscampagne 'F*ck holebi's en hetero's – Ik ben Tolero' wordt er een nieuw paradigma zichtbaar: dat van schaamteloosheid en politieke correctheid. De grofheid waarmee de huidige overheden op deze wijze haar politiekcorrecte program aan de bevolking op wil leggen, confronteert onze cultuur met grote problemen. Want is het nog mogelijk kinderen op te voeden in een tijd waarin alles wat afwijkt van het normale openlijk ten toon wordt gespreid? Tal van ontwikkelingen maken dat deze vraag steeds moeilijker met “ja” kan worden beantwoord. Als kers op de slagroomtaart was er de afgelopen tijd in België dus de affaire rond de Holebi-voorlichtingscampagne van minister Kathleen van Brempt. Met grof verbaal en politiek geweld worden opvoeding en onderwijs op het slagveld geworpen waarop alles mag blijven leven, behalve de normaliteit. Eén van de breekijzers die de huidige revolutionairen toepassen om het goede leven te vermorzelen, is de zogenaamde homo-emancipatie. Op Europees en nationaal niveau lijkt onze beschaving volgens hen zelfs te vallen of te staan met de emancipatie van de zogenaamde beoefenaars van de gelijkslachtige liefde. De haast magische termen die in het beschavingsoffensief van de Holebi-activisten worden gebruikt, zijn termen als “bewustwording”, “bespreekbaarheid”, “emancipatie” en “het uit de taboesfeer halen”.

Nu, in de media en op de academies is hen dit goed gelukt. In reclame op de TV of in de bioscoop, in jongerenmagazines en op populaire radiostations is er een constante toon te horen waarin Holebi als volstrekt aanvaardbaar wordt gepresenteerd en waarin andere opvattingen òf worden genegeerd òf worden geridiculiseerd. Maar het is niet genoeg. Ook opvoeding en onderwijs moeten worden bestookt met Holebi-campagnes. Het is straks nagenoeg onmogelijk zich te onttrekken aan de aanhoudende boodschap van politiekcorrecte ideeën. En dat is een ernstige zaak. De cultuur van schaamteloosheid betreft straks niet alleen de buitenwereld van politiek, cultuur en media, maar is, voor zover ze het nog niet is, straks ook onderdeel van de binnenwereld van school en gezin. Ouders zullen zich gedwongen voelen zelf ook dingen bespreekbaar te maken. Afgezien van de vraag in hoeverre de meeste ouders zijn toegerust om deze concurrentie met leraren en overheidsvoorlichters aan te gaan, gaat de ernst van de zaak verder en dieper dan de vraag of er voldoende tegenargumenten voorhanden zijn, en zo ja, of ouders in staat zullen zijn deze argumenten te kennen en te gebruiken. Het gevaar reikt dieper, namelijk in de bespreekbaarheid op zich. Normaliteit is namelijk onverenigbaar met een cultuur van onthulling en van radicale bespreekbaarheid van alle zaken die in normale gevallen tot de gezonde taboesfeer behoren. Bespreekbaarheid is een valkuil die men slechts kan ontwijken door te zwijgen en te verzwijgen. Want in weerwil tot wat politiekcorrecten zeggen, is zwijgen niet alleen een deugd, maar een stille getuige van het normale en goede leven dat zelf dient te spreken tot kinderen, tot iedereen.

De ouden

De ouden wisten het: van jongs af aan moeten alle dingen die het leven bepalen eenzelfde taal spreken: die van de orde, de bloedverwantschap, het geloof, de natuur, het goede leven en de gemeenschap. Om het gezonde en goede te laten innestelen in de psychologie van mensen is het niet alleen nodig om goede dingen tot spreken te wekken, maar is het ook nodig om spelbrekers, verstoorders, ziekmakers en twijfelzaaiers uit te bannen – of in ieder geval het zwijgen op te leggen of te verzwijgen. Mensen moeten namelijk van jongs af aan leren dat dingen zijn zoals ze zijn en hun eigen plek hebben omdat de orde zo in elkaar steekt en niet omdat men door overleg, discussie, opinievorming, soebatten en debatten tot een bepaalde conclusie is gekomen. Maar dit moge duidelijk zijn: de norm is de werkelijkheid, omdat de norm aan de werkelijkheid ontspruit en niet door mensen wordt geformuleerd. Alles wat van de norm afwijkt, er tegenin gaat of deze zelfs ontkent, valt natuurlijk niet als verschijnsel te ontkennen, maar daarmee is nog niet gezegd dat alles wat zich voordoet – alles wat afwijkt – ook moet worden gepresenteerd aan onze kinderen, van jongs af aan. Want elke confrontatie heeft zijn eigen levensperiode. De confrontatie met de eigen seksualiteit heeft de periode van de ontluikende volwassenheid: de puberteit. De confrontatie met de gedegenereerde, modern-chaotiserende wereld heeft het levenstijdperk van de volwassen man of vrouw.

Voor andere stemmen doof

De orde die aan de eigenmaking van deze orde van het leven ten grondslag ligt, is eenvoudig en duidelijk. Het leven begint met het spreken: het spreken van de orde bij monde van vader, moeder, grootouders, kerk, de onderwijzer op school. Het kind moet leren zwijgen (spreken leert het vanzelf) om te luisteren en om later zelf juist te kunnen spreken en te kunnen naspreken – voor andere stemmen doof. In de moderniteit staat het zwijgen voor de chaos die het vrije spreken van de mens als het ware afdwingt. Het klassieke zwijgen staat daarentegen voor de houding van het luisteren om zelf later door te kunnen geven. Deze laatste vorm van zwijgen onderricht jonge mensen in het rust kunnen vinden om later te kunnen berusten in de goede dingen van het leven die later zullen worden aangereikt. Waar de moderne mens talloze keuzes creëert die nooit werkelijke rust en bevrediging kunnen schenken, leert het zwijgen ons te berusten bij de ene goede vrouw of man die we in het leven tegen zullen komen als onze echtgenoot of echtgenote. De onrust van het steeds weer opnieuw tal van potentiële gegadigden zien, als het bijvoorbeeld om de liefde gaat, verhindert een mens om een gelukkig, en een stil en gerust leven te leiden. Niet de mogelijkheid immers schenkt geluk, maar de werkelijkheid die aan de mogelijkheid vooraf gaat (cf. Anselmus) schenkt het ware geluk en het goede leven dat daaraan vooraf gaat.

Wat voor relatievorming geldt, gaat in nog sterkere mate op voor de seksualiteit. Slechts een vanzelfsprekende beleving van een gezonde, heteroseksuele seksualiteit waarin de natuur van de mens, zijn hogere roeping en de talloze voorbeelden in familie, geschiedenis en cultuur elkaar versterken, kweekt seksueel gezonde mensen die op een goede manier “voorbij kunnen gaan aan hun seksualiteit”. Ik bedoel hiermee dat men iets is en niet iets beleeft. Een gezond en gelukkig leven “vergeet” als het ware de normaliteit en “vergeet” het geluk. Men leeft beide zaken zonder deze te vervangen door bespiegelingen en reflecties over “de ware partner” en “de authentieke seksualiteitsbeleving”. De Holebi-activisten offeren het normale, goede en gelukkige leven van de massa op aan de existentiële en psychotherapeutische van een seksuele vorm die zichzelf steeds maar weer moet bewijzen, naar anderen toe, en naar zichzelf toe.

Convergentie en megafoon

Nu bestaat de cultuur van het zwijgen niet tot nauwelijks in de wereld van media en politiek. Verlichting en Revolutie hebben een cultuur van ter discussie stellen geïntroduceerd waarbij de normaliteit in het publieke discours steeds meer in de lucht kwam te hangen. De beperkte reikwijdte van het publieke discours liet het gewone leven aan de basis lange tijd vrij ongemoeid. Want al was het in de “wereld van politiek en wetenschap en cultuur” anders, in huis, op school, in het dorp, bij de verwanten was alles nog beschermd, vanzelfsprekend en ordelijk en kon een kind er onbevangen opgroeien en worden opgevoed. Dat de huiselijke sfeer van mensen lange tijd nog zo gezond was, is ons nu nog steeds tot zegen. Want om een sterke "burger", vader, moeder of wat dan ook te worden, is het nodig dat de natuurlijke orde zich diep innestelt in de psychologie het kind. Een kind moet daarom van jongs af aan worden omringd door vanzelfsprekende vastigheden die het karakter vormen en verankeren. Daar heeft niet alleen het kind later profijt van, maar ook de ouders, de man of vrouw, de eventuele kinderen en de maatschappelijke gemeenschap rondom de betreffende persoon. Overal, in alle geledingen van de maatschappij zijn er mensen nodig die onophoudelijk, zonder gemor, zonder ziekelijke twijfelzucht en zonder het openhouden van alle opties op een natuurlijke wijze hun taken vervullen op maatschappelijk, sociaal-economisch, religieus en moreel gebied. Maar moderne media, moderne politiek zijn niet alleen toegenomen in omvang; talloze sferen die vanouds gescheiden waren, groeien steeds meer naar elkaar toe. Wetenschap, onderwijs, opvoeding en politiek gaan steeds meer hand in hand. Net zoals kunst, cultuur, media en emancipatie. Of elke willekeurige andere combinatie van levensterreinen. Deze convergentie van levensterreinen geeft de politiekcorrecte evolutie een totalitaire trek; een trek die niet alleen steeds meer beslag legt op het gehele leven, maar bovendien als een megafoon werkt: Elke politiekcorrecte oprisping wordt vele malen versterkt en zo onze huizen ingestort.

Wat dan wel?

De vraag hoe we op de lawine van schaamteloze abnormaliteit moeten reageren, is een lastige vraag. Het bespreekbaar maken van ethische zaken richting onze jonge mensen kan niet onverdeeld positief tegemoet worden getreden. De prijs van de onvanzelfsprekendheid, die met deze bespreekbaarheid meekomt, kon wel eens te hoog zijn. Maar er komt hier nog iets anders bij kijken: de bespreekbaarheid van wat tegen de politiekcorrecte opvattingen ingaat, heeft een hoog schijngehalte. We mogen niet vergeten dat de moderniteit een gesloten paradigma is: een paradigma van schaamteloosheid en politieke correctheid. Dit paradigma staat niet open voor andere, afwijkende opvattingen. Daarmee verslaat de moderniteit ons met ons eigen wapen: de kunst van het doodzwijgen. Wat wij kwijt zijn geraakt, heeft de moderniteit zich namelijk wel toegeëigend. De beweging “Actie gezin” kan dit beamen. De talloze stukken die zij naar aanleiding van de affaire Van Brempt richting de media hebben opgestuurd, zijn stuk voor stuk geweigerd. Het moderne paradigma kent niet zoiets als een recht op antwoord op of tegengeluid. Althans niet als het “van buiten” komt. Het cordon sanitaire is een wezenskenmerk van het politiekcorrecte discours dat vele stromingen en opvattingen betreft. De vraag is dus gerechtvaardigd of deelnemen aan het publieke debat – of doen alsof – nog wel zin heeft. Artikelen opsturen, demonstreren of weblogs volschrijven gaat teveel uit van de mobilisatiegedachte van de zwijgende meerderheid. Maar onze tijd heeft geleerd dat zwijgende meerderheden niets voorstellen als de megafoon van de tolero’s als mevrouw Kathleen van Brempt op hen staat gericht. Zwijgende meerderheden blijken dan zich aanpassende, hooguit morrende meerderheden te zijn. En deze meerderheden zijn nu politiek correct aan het worden. En derhalve dus niet mobilisabel voor onze doeleinden. Hooguit roepen onze acties ergernis op en zullen ze de megafoon van de tolero’s versterken.

Het nieuwe zwijgen

Het is dus een illusie om onze kansen af te wachten. Maar waar geen kansen liggen, moeten ze worden gecreëerd. Buiten de media om moet er een alternatief discours worden gevormd. Of dat mogelijk is, is afhankelijk van een aantal randvoorwaarden. Deze inhoudelijke, maar ook praktische, randvoorwaarden zullen in staat moeten zijn om het gezonde zwijgen te combineren met een juiste manier van spreken. Het huidige – zo u wilt – rechtse discours is hiervoor ontoereikend. Tal van religieuze, communautaire, economische en ethische splijtzwammen verdringen een cultuur van noodzakelijke onbespreekbaarheid; een cultuur die verder gaat dan politiek pragmatisme, maar waarin natuur, geloof, historie en cultuur weer op één enkele noemer worden gebracht. Het verzwijgen van wat er voor politiekcorrects op de scholen wordt gezegd, is jammer genoeg steeds minder een optie. Maar zolang de ruimte om te zwijgen bestaat, zullen we deze moeten benutten. Door dood te zwijgen van alles wat indruist tegen de normaliteit en de natuur. Laten we de tijd uitkopen dat er nog plaatsen zijn waar onze kinderen niet voortdurend worden geconfronteerd met vragen waar onze ouders vaak geen antwoord op hebben. Deze tijd is aan het inschrompelen.

Ondertussen moeten we werken aan een taal waarin zwijgen, luisteren en spreken bij elkaar horen – in de vorm van het spreken met gezag. – is nog steeds een optie. We zullen ons daartoe deels moeten afwenden van het publieke discours en moeten werken aan een eigen discours. Een discours waarin kweekplaatsen kunnen worden gevonden waarin mensen worden opgevoed die alles wat normaal, goed, liefelijk, harmonieus en gezond is, zonder een enkel moment van nadenken en bewustwording in één oogopslag bevestigd zien worden of het tegendeel waarnemen: dat het waargenomene afwijkt van datgene wat normaal is. Mensen die handelen vanuit een geweten dat is gefundeerd op de diepste drijfveren van een mens: het besef van de orde. Een orde die zaken omvat als mannelijkheid, vrouwelijkheid en het verschil tussen beide, de betrouwbaarheid van gedrag en van woorden, de waarde van het leven, de onderworpenheid van kinderen aan ouderlijke gezagsdragers.

EUROPEES VOORLAND

Met de veroordeling van dr. Johannes Lerle, door de rechtbank van het Duitse Erlangen, is het duidelijk wat de vrijheid van meningsuiting waard is: niets. Deze Lutherse theoloog werd 14 juni tot een jaar cel veroordeeld vanwege zijn vergelijking van abortus met Auschwitz. De rechter acht dit een ontkenning van de Holocaust. En bovendien: een ongeboren kind is volgens de rechter geen mens. Het is merkwaardig genoeg nog niet breed in het nieuws geweest, maar misschien komt dat nog. Terwijl rechts Nederland weent om het heengaan van neoconservatief Joshua Livestro als columnist bij het NPS-televisieprogramma "Buitenhof", is er ook werkelijk nog iets treurigs aan de hand. Al jarenlang zijn rechters binnen EU-lidstaten bezig de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen en worden - met name - conservatieve en orthodoxe Europeanen in hun spreken en schrijven beknot.

Het meest recente geval is de veroordeling van dr. Lerle, een Luthers theoloog. De recente veroordeling is niet zijn eerste. Al zes maal eerder werd hij veroordeeld voor belediging, waaronder tot acht en een halve maand cel omdat hij abortusartsen "Berufskiller" had genoemd. De rechter achtte dit toen een zware belediging aangezien ongeboren kinderen volgens de rechter geen mensen waren, en derhalve het doden ervan niet als moord kon worden gezien. Johannes Lerle stopte niet en gaat gewoon door. Niet omdat hij een ridder van de pen is, zoals sommige columnisten van zichzelf menen, maar omdat hij de dingen zo ziet. Volgens Lerle zijn ook ongeboren kinderen mensen en is het doden ervan moord. Degenen die deze ongeboren kinderen doden zijn dus moordenaars. Dat is een eenvoudige en normale logica van iemand die abortus verwerpt. Maar dr. Lerle voegde daar later nog een aspect aan toe. De abortuspraktijk is volgens hem niet alleen moord, maar ook vergelijkbaar met de Holocaust (Auschwitz). Nu wordt de vergelijking met Auschwitz en Holocaust vaker getrokken (zoals door socialistische politici die voor de EU-Grondwet zijn; overigens zonder consequenties), en meestal is zo'n opmerking een hyperbool grotesk en overdreven. Dr. Lerle bedoelde het echter anders. Niet de omvang of de gruwelijkheden probeerde hij met deze vergelijking te typeren, maar het juridische aspect. Dr Lerle: "Dieser Nazi-Ungeist der ständigen Rechtsbeugungen und der Bluttaten wirkt sich z. B. darin aus, daß das Bundesverfassungsgericht am 27. 10. 1998 entschieden hatte, daß Tötungsspezialisten für ungeborene Kinder ein Grundrecht haben (nämlich das der unbeschränkten Berufsfreiheit), eine willkürlich abgegrenzte Personengruppe nicht nur zu töten, was schlimm genug wäre, sondern sie sogar rechtswidrig zu töten." Lerle wijst dus op de analogie met Nazi-Duitsland waarin een bepaalde (beroeps)groep van overheidswege (en impliciet van rechtswege) toestemming had om een bepaalde groep personen te doden. Deze conclusie kan moeilijk worden losgezien van de eerdere rechterlijke uitspraak dat ongeboren kinderen geen mensen zijn. De rechter bepaalt dat een groep (die voorheen wel mens was) opeens geen mens meer is en geeft een bepaalde beroepsgroep toestemming deze non-mensen te doden. Nogmaals: voor de echte tegenstander van abortus is dit een normale gedachtegang.

Niet volgens de rechter in Erlangen. Het Duitse recht verbiedt als het ware om tegen abortus te zijn. Want wie tegen abortus is verklaart een groep non-mensen tot mens – tegen de uitspraken rechterlijke macht in – en beschuldigt de uitvoerders ervan altijd impliciet (of expliciet, zoals in het geval van Lerle) van moord. Tegen abortus zijn is dus altijd impliciet strafbaar. Net als tegen euthanasie zijn op minderwaardigen, ondraaglijk lijdenden - op alle niet volwaardige levensvormen. Mits de rechter dit vaststelt. Sinds de grens van de vrijheid van meningsuiting is overschreden, is tegelijk te zien dat dit recht niets meer voorstelt. Je tegen homoseksualiteit uitspreken is in een groeiend aantal landen al een misdaad (Zweden, Frankrijk), tegen immigratie zijn ook (België); tegen abortus zijn komt erbij in dit rijtje halsmisdaden tegen de moderne rechtsstaat. Waar een - volgens de liberalen afwijkende, want exclusieve - visie op het leven, op de seksualiteit of op de cultuur naar buiten treedt, reageert de rechtsstaat met criminalisering. Waar menigeen in het westen nog steeds dweept met tweedehands strijders voor de vrije meningsuiting, zoals Hirsi Ali en Theo van Gogh, worden de werkelijke slachtoffers van de beknotting verzwegen. Hirsi Ali, Fortuyn en Theo van Gogh werden niet beknot door de staat of door de rechter, Johannes Lerle wel.

Eerstgenoemden verkondigden slechts meningen - uitingen van een publieke opinie waaraan je wel of niet waarde of geloof kunt hechten. Laatstgenoemde - dr. Lerle - laat ons zien dat het hier niet om meningen gaat, maar om een morele orde die ter discussie staat; een werkelijkheid van leven en dood die op de helling gaat. Het vrijblijvende is eruit. En heeft er nooit in gezeten, want als een ongeboren kind nu geen mens is, dan is ze dat nooit geweest. En is bovendien tegen abortus zijn altijd een vorm van onderdrukking geweest. De vrijblijvende mening houdt daar rekening mee. Die spaart de rechtsstaat en komt er zelfs voor op. Zoals in het geval van Hirsi Ali, Fortuyn en Van Gogh, die juist opkwamen voor een doodscultuur. Maar voor meningen en opinies sterft geen hond; hoogstens wordt je ervoor door een gek of een crimineel gedood. Voor levensuitingen, zoals van Johannes Lerle, sterft er wel veel. Niet door de hand van terroristen, maar door de hand van overheden en rechters. Wat sterft er dan? Culturen, ongeboren kinderen, morele stelsels, oude mensen en gezonde seksualiteit. Dit is het voorland van het Europa van Merkel en de haren. En het kan altijd erger. Het wachten is op de volgende stap van de "Richter und Henker" van het Verenigd Europa. Een Europa waarin meningsuiting niets waard is en elke vorm van levensuiting strafwaardig is.

Bronnen

[1] "Deutscher Abtreibungsgegner zu einem Jahr Haft verurteilt" op Kath.net d.d. 19 juni 2007

[2] "Lebensschuetzer unschuldig wegen Holocaustleugnung verurteilt" op Kirche zum Mitreden d.d. 15 juni 2007

OVERSPEL EN DOODSLAG BIJ DE GRATIE GODS

Er is overeenstemming bereikt over het regeringsprogram. Naar verwachting zal binnenkort een nieuw kabinet samen met koningin Beatrix op het bordes staan. Een kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie. Zullen straks christelijke ministers bij de Gratie Gods wetten verdedigen die de vloer aanvegen met beschaving, geloof en moraal? Wordt, wie het paradigma van de secularisatie omhelst, vroeg of laat zelf een tegenstander van alles wat recht is, en iemand die alles recht praat wat krom is? De formatie van een nieuw Nederlands kabinet is nagenoeg afgerond. Aan de tafel van kabinetsformateur Herman Wijffels zaten premier Balkenende van de christendemocratische CDA, Wouter Bos als partijleider van de sociaaldemocratische PvdA en André Rouvoet die partijleider is van de ChristenUnie, een verzameling van protestantse kiezers met veelal calvinistische wortels.

Voor de conservatief anno 2007 is de vraag naar de precieze samenstelling van ondergeschikt belang. Voor de conservatief is met name de vraag naar het landsbelang belangrijk. Want nu een vanouds traditionele, calvinistische partij als de ChristenUnie deelneemt aan het nieuwe kabinet, is het de vraag waar haar eerste verantwoordelijkheid ligt. Is dat de regeringsverantwoordelijkheid of de verantwoordelijkheid het recht te handhaven en de schenders een spiegel voor te houden. De ChristenUnie kiest voor het eerste. Op zich genomen is dit een goede zaak. Wie als democratische partij deelneemt aan de politiek kan zich niet aan de regeringsverantwoordelijkheid onttrekken wanneer het moment zich aandient deel te kunnen nemen aan een regering. En vooral voor een partij als de ChristenUnie is dit een serieuze aangelegenheid. De ChristenUnie is een samenvoeging van twee partijen: de RPF en het GPV. Beide partijen lieten zich inspireren door denkers als Groen van Prinsterer en andere antirevolutionaire lieden als Kuyper en Dooyeweerd. En terwijl de RPF de neiging had het getuigenis soms belangrijker te vinden dan de staatsrechtelijke benadering, kenmerkte het GPV zich, met name bij monde van voormannen als G.J. Schutte en A.J. Verbrugh, door een primair staatsrechtelijke benadering die vaak samenging (met name bij dr. A.J. Verbrugh) met een sterk historisch politiek bewustzijn.

Nog steeds is in het GPV-smaldeel van de ChristenUnie deze gouvernementele instelling sterk aanwezig. Dat betekent dat men de politieke verantwoordelijkheid benadert van binnenuit, dat wil zeggen als medeverantwoordelijke deelgenoot aan het politieke bedrijf van regering en parlement. Dit in tegenstelling tot de getuigende c.q. protesterende houding die wordt gekenmerkt door een houding die van buitenaf de dingen aan de kaak en aan de orde stelt. Bij de laatste houding neemt men niet zozeer in de eerste plaats verantwoordelijkheid voor het gebeuren, maar wijst men allereerst op de verantwoordelijkheid van de ander met verwijzing naar een hogere norm of een dieperliggende basis dan die schijnbaar wordt gehanteerd. Deze zogenaamde "getuigende" houding is een beetje uit de gratie geraakt. Steeds meer gelovigen menen dat ze verantwoordelijk zijn op het publieke terrein en dat ze onderdeel zijn van onze samenleving. Steeds meer wordt het getuigende gekoppeld aan de notie van het haalbare. En het haalbare is slechts reëel wanneer je je opstelt als deelnemer aan het actuele politieke bedrijf, je bereid bent compromissen te sluiten en - vooral - wanneer je bereid bent je neer te leggen bij zaken die haaks staan op je eigen overtuiging. Dit laatste wordt dan gerechtvaardigd met een beroep op het zogenaamde democratische proces.

Dit laatste zien we nu bij de ChristenUnie gebeuren. De antirevolutionaire grondhouding van "het zich fundamenteel primair neerleggen bij een situatie die is gecreëerd door processen als democratie, cultuur en tijdgeest" is doorgedrongen tot in de diepste vezels van de moderne politicus. En, zo blijkt onder meer in de aanloop naar de kabinetsformatie, ook tot in de diepste vezels van de politicus die voorheen nog klassiek, historisch, christelijk en staatsrechtelijk opereerde. En dit is louter verlies. De gouvernementele houding is nog springlevend in de gelederen van de ChristenUnie. Niet voor niets is oud-GPV'er Arie Slob de rechterhand van André Rouvoet, ook tijdens de formatieonderhandelingen. En deze houding werd nog eens flink onderstreept door oud-GPV'er en huidig CU-senator Eimert van Middelkoop. Voor de EO-radio verklaarde deze enkele weken terug dat men hem niet moet opzadelen met culturele en religieuze schema´s van vroeger. Waar het nu om gaat is de schade beperken en niet het onderste uit de kan te willen hebben.

Het gemak waarmee CU-politici, waaronder (oud-)corifeeën als Schutte en Van Middelkoop, de omslag maken richting het haalbare is opmerkelijk. Mannen die bij de eed-aflegging spreken van "zo waarlijk helpe mij God almachtig" en die als onderdeel van de Kroon regeren "bij de Gratie Gods", nemen uit landsbelang de verantwoordelijk voor een reeks wetten waarin doodslag op ongeboren kinderen een fundamenteel recht is en het opvoeden van kinderen door de eigen ouders niet. Waarin het belang van het homohuwelijk hoger is aangeschreven dan het belang van kerk en christendom. Het zijn sterke morele benen die in naam van God doodslag, wanorde en verwatering funderen vanuit de gratie - de genade - van God. Het is te vrezen dat waar de vertegenwoordigers van een volk de afbraak omhelzen, het volk het abnormale ook steeds meer normaal zal vinden. Het smalspoor van Bijbelse en evangelische politiek is faliekant mislukt. Wat over is gebleven is een algemeen van verantwoordelijkheid en een besef samen in hetzelfde schuitje te zitten. Zonder besef van schuld, zonder idee van medeverantwoordelijkheid want (!) zonder keihard program van herstel en van afbakening van grenzen, levert men zijn of haar ziel over aan de democratische verwarring van onze maatschappij. Een land heeft een regering nodig. Maar laat de naam van God daar op dit moment alsjeblieft buiten.

Weg gezond verstand

In Bergen op Zoom is vrijdag 3 november een kunstexpositie in het Algemeen Burger Gasthuis vervangen vanwege het schokkende karakter. Wat bleek? Een kunsternares had het in haar hoofd gehaald het bejaardenoord vol te hangen met sado-masochistische voorstellingen van haar hand.

Wat vorige generaties op hun klompen konden aanvoelen, is heden ten dage volstrekt duister aan het worden voor onze culturele elite. Een stichting, een kunstenares en een directeur van een bejaardeninstelling in Bergen op Zoom konden van tevoren niet inschatten dat onze oudjes niet zijn gediend van pornografische voorstellingen op de gangen van hun laatste rustplaats.

Men kon zich van tevoren niet indenken dat het wel eens vervelend zou kunnen zijn als kleinkinderen op weg naar oma geconfronteerd worden met vastgeketende en gepijnigde vrouwen in nauwelijks verhullende kledij. Pas na klachten van bezoekers en van bewoners, besloot de directie de gewraakte schilderijen weg te halen en te laten vervangen door meer "neutraal" materiaal van de Bergense "kunstenares" Dinny Brouwer. Dit vervangen ging niet zonder gesputter van de kunstenares, die verklaarde slechts gedaan te hebben wat haar kunstdocenten haar opdroegen: niet zo voorzichtig te zijn in haar schilderkunst en de grenzen verderop te zoeken.

Meneer Jos Huffmeijer van Stichting Tante Louise, een organisatie die tal van zorgcentra in West-Brabant onder haar beheer heeft, kwam erachter dat "dit een woonomgeving is en geen kunstgalerij". Dit kon hij niet bedenken toen hij de schilderijen ruim van tevoren had gezien. Toen besefte hij niet dat, zoals hij zegt: "Zeker mensen met gedragsstoornissen of beginnend dementerenden er heel onrustig of angstig van raken. Veel oudere bewoners hebben een oorlogsverleden. Afbeeldingen van geknevelde vrouwen roepen bij hen nare herinneringen op."

Mensen met gedragsstoornissen hebben dus last van sadomasochistische voorstellingen. Normale mensen volgens meneer Huffmeijer niet. Die gaan gezellig met de kinderen een kopje koffie drinken bij oma en "die rare vrouwen aan een hondenketting". De gedragsstoornis ligt echter niet bij de oudjes, maar bij managers als Huffmijer en bij dat wat er van onze kunstacademies afkomt. Iedereen met een restje gezond verstand zou dat moeten inzien.

Maar het gezond verstand is aan het verdwijnen. In plaats daarvan verklaart men schaamteloos dat mensen met een gedragsstoornis er problemen mee hebben dat de publieke moraal wordt geschoffeerd en dat de laatste jaren van onze ouderen worden verziekt. Het wordt hoog tijd dat men dit soort managers en kunstenaars aan de lijn legt om ons te beschermen tegen hun artistieke waandenkbeelden.

Straffeloos dood

Vanuit een cultuur waarin de dood vaak als bevrijding wordt gezien "en erbij hoort" klinkt een protest tegen het vonnis dat aan Saddam Husssein wordt voltrokken. Want de EU verwerpt de doodstraf.

Duizenden aanhangers van Hussein zijn woedend en honderdduizenden slachtoffers van zijn schrikbewind juichen: Saddam Hussein krijgt de doodstraf voor zijn wandaden. Men had hem voor tal van misdaden kunnen berechten, maar het is het bloedbad in 1982 in het dorp Dujail geworden, waar de toenmalige president 148 sjiitische moslims liet vermoorden na een mislukte aanslag op zijn leven.

Behalve de collaborateurs van het Saddam-regime is ook de Europese Gemeenschap ontevreden. Deze "gemeenschap" waagde het om zich bij monde van haar woordvoerder, voorzitter Finland, namens u en mij uit te spreken tegen het vonnis dat door de Irakese rechtbank werd voltrokken: de doodstraf voor de massamoordenaar Saddam Hussein. Ten slotte zijn de politieke mensenrechtenorganisaties ertegen omdat het proces volgens hen niet eerlijk zou zijn gevoerd. Het zou namelijk een politiek proces zijn geweest. Maar wat men wil wil is niet duidelijk: een proces zonder Irakezen met uitsluiting van al het menselijk leed en de grote stromen bloed omdat deze de rechtsgang en het rechtsgevoel zouden verstoren? Waarschijnlijk wel.

Het schijnt dat de EU in "alle zaken en onder alle omstandigheden tegen de doodstraf is". Eerder had de gezant van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten, Louise Arbour, er al bij Bagdad op aangedrongen niet tot voltrekking van het vonnis over te gaan.

De vraag is hoe waarachtig de critici hier zijn. Want als de dood voor oma - die vrouw die we eens per jaar met een bosje bloemen vereren - een heuse bevrijding is om daarna stijlvol gecremeerd te worden. En als de dood in de vorm van een abortus voor ons een welkome oplossing is als er een kind op komst blijkt te zijn en het carrièreperspectief wenkt (of de knappe Spaanse kerels op Mallorca naar de kersverse moeder lonken, maar niet vallen op zwangere vrouwen). - Hoe kan de dood van een massamoordenaar dan opeens wel ethische bezwaren opleveren?

Er zijn tal van redenen waarom men tegen de doodstraf is. Ten eerste: stel je voor dat je je vergist en een ander blijkt als president van Irak verantwoordelijk te zijn geweest voor de honderdduizenden doden? Deze reden is in het licht van de Irak-kwestie bespottelijk.

Ten tweede: de doodstraf is barbaars en inhumaan. Zestig burgers per ongelijk over de kling jagen in Afghanistan was dat niet, omdat er sprake was van "fouten" door de Canadezen en een excuses en een onderzoek alles goed maken. Verder valt er weinig zinnigs over dit argument te zeggen omdat het geen echt argument is. Het hangt van emoties aan elkaar en is eigenlijk ronduit pervers. In plaats van de talloze slachtoffers van deze dictator voor ogen te stellen, is men vervuld met weerzin omdat er een mensenbeest verloren gaat.

Ten derde: de doodstraf is volgens sommigen geen echte straf, een levenslange uitzitting wel. Dit argument is vaak gehoord en ontluisterend bovendien. Voor een nihilistische en atheïstische westerling kan de doodstraf geen straf zijn omdat er niets op dood volgt. Juist daarom kan de dood een ultieme bevrijding zijn voor oude mensen en kan een kind worden weggehaald zonder "iets af te breken": dus zonder schuld.

Voor een echte nihilist is ieder mens er één. Ook Saddam. Dus die wordt met een doodstraf ook niet gestraft. En dat is een consequente redenering: als er niets achter de dood komt en dit perspectief ten volle wordt aanvaard als onderdeel van het "bestaan" (i.c. "niet-bestaan"), dan is "straf" niet van toepassing op de dood. Straf is slechts van toepassing op het perspectief van niet kunnen leven zoals je wilt - dus in de cel je levenseinde afwachten.

Officieel zegt men dit niet; alleen in onderbouwingen in de media kom je deze reden tegen. Want stel je eens voor dat de terroristen erachter komen: doden is niet erg want er komt niets achteraan? Alles is geoorloofd als het moorden maar kort, pijnloos en snel gebeurt? Want wat volgens moderne westerlingen pas erg is, is het leven zelf, wanneer dat niet meer geleefd kan worden volgens onze eigen wensen.

In dit licht zijn terroristische bomaanslagen met doden dan ook niet echt erg. Wat pas erg is, zijn de zwaargewonden die zo tot hun dood toe moeten blijven leven. Net niet erg genoeg om een spuitje te geven, maar te laat om te laten aborteren omdat de foetus een been miste.

Saddam is dus eigenlijk niet gestraft. Hij is beloond met een oplossing zonder pijn en zonder gestraft leven. Een straffeloze dood dus. Dat is alleen maar erg totdat hij er niet meer is. Dan is er niets meer om erg te zijn. Net zoals die honderdduizenden er ook niet meer zijn. En dat is dus ook niet erg. Vandaar dat deze talloze slachtoffers er de afgelopen dagen zo weinig toe deden.

Volk zonder moraal

Onder het brede aanbod van links-liberale partijen telt ons land nu ook een pedofielenpartij. Waarom blijft oprechte volkswoede uit? En waarom is ons volk niet meer in staat iets fouts fundamenteel af te wijzen?

Even leek het erop dat er een spontane volkswoede zou ontstaan toen de oprichting van de eerste Nederlandse pedofielenpartij bekend werd gemaakt [1]. Maar alle verwachtingen ten spijt kwam deze volkswoede er niet. Wel waren er tal van reacties die iets van woede in zich hadden, maar veel stelde het niet voor. De vraag is dan ook waarom ons volk niet meer in staat goede primaire reacties te tonen bij de oprichting van een partij die als hoofddoelstelling punten als versoepeling van de regels rond pedofilie, bestialiteit en tienerparticipatie in pornofilms in haar program heeft staan?

Er waren weliswaar vele reacties van morele verontwaardiging, maar die werden al spoedig overvleugeld door belangrijker zaken als het warme strandweer en de WK-voetbal. In commentaren van de media waren er ook geluiden van verontwaardiging te horen, maar deze geluiden bevatten slechts een opeenstapeling van clichés: tweedehands pseudo-wetenschappelijk gekleurde schijnargumenten om de ontbrekende emoties van de burger mee “aan te kleden”.

Het bleek ook de laatste weken weer eens dat de meeste afkeurende reacties ten aanzien van pedofilie niet veel verder komen dan gemeenplaatsen als dat pedofilie onherstelbare psychische schade zou toebrengen aan het betroffen kind. Of dat er bij een relatie tussen een oudere persoon en een veel jongere – minderjarige – persoon sprake zou zijn van een onaanvaardbaar scheve machtsverhouding tussen beide betrokkenen en dat er in gevallen als die ingeval van een pedofiele "relatie" dus nooit gesproken kan worden van gelijkwaardige relaties op basis van wederzijdse instemming.

De gewone Nederlander is afgeleerd om te voelen, te denken en te spreken in primaire en fundamentele noties. In plaats daarvan heeft hij zich de taal aangeleerd - hebben laten voorschotelen - die de psychologen, psychiaters en politieke moralisten. Dat er grenzen zijn die nooit en te nimmer overschreden mogen worden op straffe van moreel en cultureel verval is dan ook niet meer aan de orde. Soms klinkt er nog iets door van de gezonde volksgeest, zoals bij een internetpublicist van Het Vrije Volk, die naast de bewering dat pedofilie grote psychische schade toebrengt aan kinderen, ook een doodswens deed uitgaan naar de pedofiele medelanders. Maar of dat laatste gemeend is, valt te betwijfelen. In het licht van de eerdere pseudo-wetenschappelijke moraal van de psychische schade zal de uitroep in de vorm van een doodswens wel uitsluitend de verwoording van een “diepe afkeurende emotie” zijn geweest. Daarbij flikkeren er nog geen messen en wordt het geld in plaats voor wapens besteed aan culinaire genoegens en tripjes met de family.

Ondertussen heeft men niet in de gaten dat men door de klassieke, primaire reacties van afkeer en opstand ate leggen en in te wisselen voor de bevindingen van psycho-wetenschappers de moraal ten grave draagt. Want wat is het nu eigenlijk: is pedofilie afkeurenswaardig vanwege de psychische schade OF is het in elk geval afkeurenswaardig? Want sinds wanneer veroorzaakt een wetenschappelijke bevinding cq. stand van zaken zulke intense emoties? Als de wetenschap de moraal bepaalt dan bestaat er doodeenvoudig geen moraal.

De wetenschapsfilosoof Karl Popper heeft het ons ingegoten: vaste en onomstotelijk zekere kennis bestaat niet op het terrein van de wetenschap. Elke wetenschappelijke kennis heeft een voorlopig karakter en is falsifieerbaar. Zonder falsificatie is er volgens de wetenschappers geen sprake van werkelijke wetenschap waar als zodanig wetenschappelijke uitspraken aan ontleend kunnen worden.

Wie dus spreekt over afkeurenswaardige machtsverhoudingen in een relatie inzake een pedofiele relatie moet weten wat hij afkeurt. Deze pop-psychologische taal is dè slang-taal van feministes, psychotherapeuten en maatschappelijk werkers. En wie psychische schade opvoert als reden om pedofilie af te wijzen zal – als tenminste het pad van de wetenschap integer wordt afgewandeld – dit standpunt steeds onder dit voorbehoud maken: als blijkt dat deze schade niet aantoonbaar wordt veroorzaakt door pedofiele handelingen dan valt de grond voor de afkeuring weg en zal het dus moeten worden toegestaan.

En wie aan komt zetten met de eigenheid van het kind en de onbevangenheid die gekoesterd dient te worden en dient te worden afgeschermd voor zogenaamde goedbedoelende motieven die in werkelijkheid façades zijn om eigenbelang te maskeren moet eveneens weten wat hij of zij zegt. Dat het kindzijn van het kind onder druk staat is niet het gevolg van pedofielen, maar van nieuwe culturele inzichten, iets waar een aantal jaren geleden de Amerikaanse professor Neil Postman al aardige dingen over wist te zeggen, onder meer in zijn boeken Het verdwijnen van het kind en Weloverwogen bezwaren.

Dat moderne mensen niet meer in staat zijn om echte verontwaardiging te bezigen, is niet verwonderlijk. Nihilisten - of aangeprate en aangeleerde nihilisten - kennen geen opvattingen en emoties die dieper gaan dan het gespeelde en het aangeleerde. Wie in de oude en normale dagen er rond voor uit kwam een pedofiel te zijn, moest voor zijn leven vrezen. In onze tijd wordt zo iemand van een universiteit verwijderd omdat deze student "hiermee ingaat tegen de algemene code in ons land dat volwassenen kinderen moeten beschermen. Dat kan niet". [2]

De enkele enclaves van gezond volksbesef die wel een echte verontwaardiging kunnen bezigen zijn jarenlang gestigmatiseerd en belachelijk gemaakt in de reguliere politiek en media. Zo was er enkele jaren geleden nog een heuse volksopstand op Urk toen het volk het niet pikte dat twee broers die met kleine kinderen hadden gerotzooid er vanaf kwamen met enkele uren plantsoenendienst. Het dorp moest het toen de in pers flink ontgelden. De burgemeester van dit dorp die "begrip had voor zijn dorpsgenoten" werd publiekelijk te schande gemaakt. Tot in de Tweede Kamer werd er schande gesproken over zijn gedrag (en niet over dat van de broers en dat van de rechter dat hen nog het cadeautje van "plantsoenendienst" meegaf). Dit terwijl het lynchen van onomstotelijke daders aan het vergrijpen aan kleine kinderen het enige juiste en gezonde antwoord van de gemeenschap is, zeker als het recht het laat afweten.

Maar het is niet alleen - en niet in de eerste plaats - de afschuw van het lynchen dat de volksmoraal nu parten speelt. Het is meer. Wie de primaire reacties van het volk beter zou bekijken, zou zien dat er meer aan de hand is dan louter en alleen een instinctmatige reactie uit woede. Wie zich aan kinderen vergrijpt, vergrijpt zich aan het bestaan en de eer van ouders, vaders, families. Het tart de heiligheid van de seksualiteit tussen man en vrouw die slechts mag zijn ingebed in de gemeenschap van het huwelijk tussen man en vrouw als bezegeling van een verbond tussen families ten behoeve van de voortgang van de generaties en de goede zeden. Wie kinderen grijpt, verstoort het proces van ontvankelijkheid voor het goede, het schone, het ware en het normale. Wie deze natuurlijke grenzen tart, moest dan ook worden weggevaagd. Tenminste, dat was de primaire reactie.

Al deze zaken zijn structureel belachelijk gemaakt. Van onbevangenheid, maagdelijkheid, huwelijkstrouw, hofmakerij, verbondssluiting tussen families etc. etc. is er niets meer in tel. De moraal die gegrondvest is in natuur, gemeenschap, traditie en geloof in God is daarmee de nek omgedraaid. In plaats daarvan is er de surrogaatmoraal van aangeprate quasi-wetenschappelijke weetjes gekomen. De houding van: we vinden iets "verwerpelijk" omdat de psycholoog het zegt. Zegt de psycholoog iets anders dan vinden we iets anders.

De gevolgen van deze jarenlange uitzuivering van de moraal uit de volksgeest laten zich kennen. Mensen vinden niets meer erg. Hoogstens echoot er nog iets van de oude verontwaardiging in hun woorden door, maar dat is slechts schijn. Niet pedoseksualiteit is erg, maar de psychische schade die erdoor ontstaat. En ga zo maar door. Niet alleen de pedoseksuelen zijn pervers - dat waren ze al - maar nu blijkt ook het volk pervers te zijn geworden; pervers in haar nihilistische houding die geen moraal meer blijkt te bezitten.

Deze perversiteit uit zich op talrijke wijzen. Er is geen enkele inherente waarde en rijkdom aan het bezit van kinderen. Het schrijnende hiervan bleek onlangs uit de woorden van FNV-voorzitster Anges Jongerius. Deze viel het kabinet-Balkenende aan vanwege haar "spruitjes-politiek" die gezinnen met kinderen bevoordeelt [3]. In plaats daarvan stelt Jongerius een sociaal-economische politiek die bewust (!) kinderlozen in staat stelt de generatie van de toekomst - de kinderen van nu - niet alleen te misbruiken in hun jonkheid, maar tot hun (late) pensioen aan toe. Een vorm van sociaal-democratische pedofilie, zullen we maar zeggen.

Verder blijkt er tot in de krantenredacties van de pers begrip te bestaan voor georganiseerde pedofielenbelangen, zoals bleek uit het artikel van NRC-redactrice Herien Wensink, "Pedofielenpartij? Prima toch". Hetzelfde kan worden gezegd van de Protestantse Kerk in Nederland, waar ds. Hans Visser begrip kan blijven tonen voor pedoseksuele verlangens [5], getuige alleen al zijn uitspraak: "Wederzijds masturberen hoeft niet slecht te zijn". Het is vooral het "hoeft niet" dat doet denken aan een uitspraak van oud-minister van Justitie en oud-procureur-generaal Winnie Sorgdrager die een jaar geleden op Radio 1 zei dat we moesten bedenken dat nog maar 30 jaar geleden er "anders over pedoseksualiteit werd gedacht dan nu" en dat we nu weten dat pedoseksueel verkeer "in de meeste gevallen schadelijk is voor het kind". Wat bij mij bleef hangen was haar woordje "meeste". Dus niet altijd. Het is de taal van humane, liberale wetenschappelijk-verlichte door en door verrotte mensen. Het is de taal van hen die onze moraal dienen te hoeden, maar dat al vele decennia nalaten. En dan nu een heuse pedofielenpartij als kers op de liberale slagroomtaart. Wie had dat nooit kunnen dromen? Iedereen toch zeker?

Noten

[1] Pedofielenpartij voor seks zonder leeftijdsgrens in Trouw d.d. 30/05/2006.
[2] Universiteit Nijmegen weigert pedofiele student op Elsevier.nl d.d. 16/06/2006.
[3] FNV hekelt spruitjes-politiek in Nederland AD d.d. 10/06/2006, en FNV hekelt spruitjes-politiek in Nederland in Trouw d.d. 10/06/2006.
[4] Pedofielenpartij? Prima toch, door Herien Wensink in de NRC d.d. 11/06/2006.
[5] Pedofilie en politiek: een vruchtbaar samenspel, door Peter Siebelt in het Katholiek Nieuwsblad d.d. 09/06/2006.

LEVEN TUSSEN KARIKATUREN

Wat begonnen is als een affaire van flauwe spotprenten is geëscaleerd tot een conflict waarmee de internationale gemeenschap zich bemoeit. US-minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice verdenkt landen als Iran en Syrië ervan achter veel demonstraties te zitten en deze te benutten. Onderwijl loopt er een conflict rond de nucleaire ambities van Iran, maken de Westerse media van deze kwestie een testcase voor hun geloofwaardigheid en de Islamitische landen doen net zo ten behoeve van hun geloofwaardigheid. Ondertussen blijft het, volgens velen in het Westen, natuurlijk wel vreemd dat zoveel maanden na verschijnen van de Deense cartoons, deze opeens opduiken in de Islamitische landen, inclusief niet gepubliceerde cartoons. Tenminste... het is alleen vreemd in een cultuur waarin elke 24 uur het geheugen wordt ververst door Metro, Spits en Radio 538. Elders is dit dus niet vreemd.

Nu proberen verschillende Westerse zegslieden naast het verabsoluteren van de eigen uitingen, de uitingen in de islamitische wereld te bagatelliseren. Niet alleen Condoleezza Rice gelooft niet in "spontane islamitische volkswoede" (net zoals velen niet meer in haar en niet meer de Amerikaanse regering op hun woord vertrouwen), ook de Arabist Prof. Hans Jansen gelooft niet in deze spontane volkswoede [1]. Nu, wij geloven daar ook niet in. Hoe spontaan is het om als "Westerse pers" als één blok achter een Deense krant te gaan staan? Zitten daar geen beslissingen en afwegingen achter? En hoe spontaan vormt de doorsnee Nederlandse burger zijn of haar mening, als we bedenken dat de gemiddelde journalist zo objectief is als het doorsnee partijorgaan van de Partij van de Arbeid?

Men vergeet echter één ding: de vraag naar de spontaniteit in deze discussie is volkomen irrelevant; evenals vele andere vragen die in deze kwestie "spontaan", "bewogen", "objectief" of "in naam van" worden opgeroepen. Zonder het te bedoelen gaf de Franse krant Le Monde met haar pleidooi voor "Le blasphème, un droit sacré" [2] aan dat de vrijheid van meningsuiting zich niet zozeer in de crisis bevindt, maar dat in onze dagen dit recht als illusie is ontmaskerd, niet in de laatste plaats door de Westerse media zelf.

Eén van de weinige steekhoudende beschouwingen over deze kwestie stond in het Britse the Spectator [3], waarin Daniel Wolf de achttiende-eeuwse Britse staatsmanfilosoof Edmund Burke op een treffende wijze opnieuw liet horen:

"Men are qualified for civil liberty in exact proportion to their disposition to put moral chains upon their own appetites; in proportion as their love to justice is above their rapacity; in proportion as their soundness and sobriety of understanding is above their vanity and presumption. ... Society cannot exist unless a controlling power upon will and appetite be placed somewhere, and the less of it there is within, the more there must be without. It is ordained in the eternal constitution of things that men of intemperate minds cannot be free. Their passions forge their fetters."

Het zijn in het licht van de spotprentaffaire met name de woorden "Society cannot exist unless a controlling power" die ons frapperen, waarbij Burke dan nog de woorden: "the less of it there is within, the more there must be without" aan toevoegt. Hoe minder groot de innerlijke zelfbeheersing en discipline die mensen kunnen opbrengen, des te groter zal de (macht van) een toezichthoudende en controlerende instantie moeten zijn. Vrijheid is voor hen die met vrijheid kunnen omgaan.

In de dagen van Burke kon deze tegenstelling nog worden gehanteerd met als doel om juist de inner-directedness van de mensen te sterken door er een krachtig appel op te doen. Dat stadium zijn we nu voorbij. De mens is geen inner-directed mens meer die zich van binnenuit laat sturen door traditie en geweten. De huidige mens is other-directed geworden, zoals de Nederlandse historicus prof. P.J. Bouman eens constateerde [4], en laat zich van buitenaf sturen door tal van externe autoriteiten door bevoegdheden over te dragen aan instanties en zelfs eigenschappen aan apparaten (computers e.d.). Zo zijn bijvoorbeeld de ethische vraagstukken voer voor ethisch-wijsgerige specialisten en besteden we ons geheugen uit aan databases en zoekmachines.

Hierdoor zijn noties als geweten en persoon legen hulzen geworden. In onze tijd is het absurd om nog zoiets aan te hangen als het geweten die als innerlijke orde zoiets als de lex naturalis (d.i. natuurwet) weerspiegelt als uiterlijke orde. Datzelfde geldt voor de opvatting die de persoon ziet als een wezen dat begiftigd is met een ziel voor de eeuwigheid en die niet kan bestaan los van de gemeenschap waar deze persoon onderdeel van uitmaakt en daarbij verantwoordelijk is voor God als oorsprong van de orde en hoeder en beschermer van de zielen (om het maar eens wat archaïsch uit te drukken).

Nog afgezien van de vraag in hoeverre Burke een juiste tegenstelling hanteerde - en met hem P.J. Bouman [5] - namelijk die tussen "within" en "without", is het opmerkelijk te constateren hoezeer onze huidige cultuur het label other-directedness plakt op de islamieten, en dat van inner-directedness op zichzelf. In dat licht is het goed om naar Daniel Wolf te luisteren:

"Over the past half-century, the Western world - and increasingly the whole world - has been subjected to an unprecedented experiment in mind manipulation. The internet is only the latest turn of the screw. Modern media bombard us from every angle with powerful images and sounds, emotive pictures, dramatic and frequently unfounded claims. The common defence of this Niagara of inane, sometimes vicious, chatter presents it as both the cost and the benefit of free speech, offered to us for our entertainment in a spirit of democratic egalitarianism. However, we, the audience for this speech, are also shaped by it, in an endless reverberation which works to rob us of our sense of discrimination and judgment, not to mention our time and energies."

Daniel Wolf roept de apocalyptische profetie van Alexis de Tocqueville in herinnering die waarschuwde voor "de tirannie van de meerderheid" waarin controversiële opvattingen als "onbehoorlijk" en "niet te tolereren" worden bestempeld. Wij herkennen deze waarschuwing in de zelfopgelegde censuur door politici, media, cultuur en wetenschap die onze maatschappij kenmerkt. En het zijn niet alleen deze correcte opvattingen die willens en wetens een ieder worden opgedrongen. De "opgedrongen" sociaal acceptabele en constructieve opvattingen rond de gelijkheid van man en vrouw heeft ertoe geresulteerd dat steeds meer burgers ook zijn gaan geloven in deze ongefundeerde gelijkheid, zelfs hen die zogenaamd deze "politieke correctheid" verwerpen. Hetzelfde geldt voor een opvatting zoals "de scheiding tussen kerk en staat". Waar seculieren deze scheiding allang als onbruikbaar zijn gaan ervaren, geloven de meeste christenen nog steeds in deze hen aangeprate wartaal.

Onze maatschappij is evenmin als die van de islam "inner-directed". Of - zoals Daniel Wolf het zegt - "we may have pornography on demand, but we are more frightened of our own thoughts, and others’ words, than an army of Victorian matrons." En "the news that Google, the search engine, is collaborating with the Chinese authorities in censoring internet access in their country could stand as a symbol of the superficiality of our belief in open debate."

De kritiek van Wolf op de other-directedness van onze maatschappij delen we. Impliciet legt Wolf de vinger op een wel heel zere plek: onze liberale maatschappij is net zo other-directed, gestuurd en niet-spontaan - dus onoprecht en gemaakt als de islamitische. Het gedrag van Iran en Syrië kent haar talrijke equivalenten in de landen van het Westen.

Ondanks de goede inzichten van Daniel Wolf willen we verder gaan dan hij dat doet. De paradox van het Westen is niet zozeer dat we menen inner-directed te zijn, maar ondertussen other-directed zijn. De paradox van het Westen is dat (met name) in de jaren '60 de zogenaamde other-directedness van onze maatschappij op een keiharde wijze onder kritiek is gesteld door onder meer de neomarxisten van de Frankfurter Schule. De paradox van het Westen is juist dat met de introductie van de authentieke, mondige en autonome inner-directed mens deze juist (!) other-directed is geworden en eendimensionaal (Marcuse) [6].

De geschiedenis heeft laten zien - en laat nog steeds zien - dat "within" niet kan zonder een "without" en vice versa. Nu zal iemand als Edmund Burke ongetwijfeld hebben geloofd in een zekere analogie tussen "within" en "without". Burke was een klassiek en orthodox christen die geloofde in de orde op velerlei wijze. Toch heeft de geschiedenis laten zien dat de middelen van de inner-directed mens weerloos zijn en aan vernietiging onderhevig, wanneer er niet een strikt toezicht plaatsvindt op het "without". Met andere woorden: inner-directed en other-directed cq. "within" en "without" kunnen niet zonder elkaar bestaan. Iets wat Burke waarschijnlijk wel zou onderschrijven, gezien zijn pleidooi voor een strikte band tussen Staat en Kerk.

Waar beide wel uit elkaar worden gehaald ontstaat er een grove karikatuur van de werkelijkheid. Een karikatuur, daar leven we nu in: in een maatschappij die wordt geregeerd door een door de wol van het neomarxisme en existentialisme geverfd liberalisme. Een andere karikatuur komt daar tegen in opstand: de islam. Het liberalisme heeft oorspronkelijk met de meest klassieke en christelijke nobele bedoelingen gemeend dat het "within" sterk genoeg is om een bandeloos "without" te kunnen weerstaan; de huidige klassiek-liberalen en neoconservatieven zijn hier de akelige erfenis van. De werkelijkheid was dat de mens met een geweten, een traditie en een ziel vermalen werd door een vrije, losgeslagen markt, een staat zonder kerk en een traditieloos en gemeenschapsloos individualisme. Dit heeft geresulteerd in een massa zonder geweten die zich laat regeren door een staat zonder hart.

Eerder in de geschiedenis heeft de islam bij monde van Mohammed bewust een karikatuur gemaakt van jodendom/christendom, Bijbel en van God. Ondanks dat Mohammed het christendom kende door middel van predikers en de aanwezigheid van christelijke gemeenschappen op het Arabische schiereiland, heeft Mohammed bewust een karikatuur ervan gemaakt en het christendom (en jodendom) bewust weggezuiverd i.c. weggejaagd i.c. weggemoord uit zijn veroverde gebied. Mohammed ging verder door juist de Bijbel van joden en christenen tot karikatuur (in de zin van vervorming) te bestempelen en evenals de Bijbel, ook de God van de christenen tot karikatuur te benoemen.

De islam is de godsdienst van de eendimensionale mens die als het ware is gaan geloven in de spotprenten van Mohammed. Net zoals het liberalisme in onze cultuur de religie is van de eendimensionale mens die zweert bij afgezworen ideeën, zoals een Le Monde spreekt over het heilige recht van blasfemie, terwijl slechts in weinig landen er zo met het christendom gespot wordt als in Frankrijk, en er slechts door weinig kranten hier zo aan wordt meegedaan zo als Le Monde, die zogenaamd voor het "heilige" lijkt op te komen - in de gedachten van Le Monde dus opkomen voor de blasfemie.

Tussen deze mensen leven wij. De levende karikaturen die zweren bij de eigen spotprenten: de islamieten en de liberalen. En de één beschuldigt de ander ervan te zijn wat ze zelf zijn: een other-directed massamens die slaafs de wil van hetzij Amerika, Jodendom of Markt volgt, hetzij de wil van Mekka, Mohammed of Iran volgt.

Het zij zo. Laat mij er alsjeblieft buiten.

Noten

[1] Zie het interview met prof. Jansen door Richard Donk, "Een bonnetje van de geheime dienst" in het Reformatorisch Dagblad d.d. 11/02/2006.
[2] Daniel Borrillo, "Le blasphème, un droit sacré" in Le Monde d.d. 10/02/2006.
[3] Daniel Wolf, "Censorship wasn’t all bad", in the Spectator, d.d. 04/02/2006.
[4] P.J. Bouman, Cultuurgeschiedenis van de twintigste eeuw, Amsterdam 1977, p. 201, die de termen inner-directed en other-directed bij David Riesman weghaalt.
[5] Of beter gezegd: de vraag in hoeverre iemand als Burke deze tegenstelling wel hanteerde, in tegenstelling tot iemand als P.J. Bouman.
[6] Zoals te lezen is bij een belangrijke exponent van de Frankfurter Schule: Herbert Marcuse, in diens De eendimensionale mens - studies over de ideologie van de hoog-industriële samenleving, Hilversum 1968.

DE DOOD VAN SPARTACUS

In het jaar 73 voor Christus vond er een grote slavenopstand plaats tegen Rome. Onder leiding van de tot slaaf gemaakte Thracische herder Spartacus verzamelden gladiatoren zich tot een leger dat door aanwas van talloze slaven uitgroeide tot een krijgsmacht van wel 90.000 mensen. Deze mensen wilde Spartacus weer naar hun vaderlanden terugbrengen. Het mocht niet baten. Spartacus sneuvelde en zijn "volgelingen" werden door het Romeinse leger volledig vernietigd.

Wat gaf deze slaven en gladiatoren zonder perspectief, de kracht om in opstand te komen, ten strijde te trekken en desnoods te sneuvelen? Ik denk dit: ze hadden niets te verliezen. Hun kracht was hun gezamenlijke lot en de zekerheid zwaar gestraft te worden. Men kon dus niet terug. Men was weliswaar slaaf, maar kende nog de eer en men wist nog waar hun woede tegen gericht was: de machthebbers die hun vijanden waren. Zo was het in oude tijden: de vaders, de helden, de pilaren van de maatschappij hielden vast aan de overgeleverde waarheid. Ging men ten onder, dan was dat met roem.

Het moderne christendom lijkt daar niet op: als vrije burger maakt men zichzelf tot slaaf van vreemde opvattingen. Haar “vaderland” is het land van de Verlichting; van gelijkheid en aanpassing. En haar “woede” – dat is weer een ander verhaal…

Want een tijdlang heb ik me afgevraagd: is het vandaag de dag nog wel mogelijk om een moderne christen echt kwaad te maken? Niet slechts verontwaardigd, of zichtbaar aangedaan. Of aangeslagen. Of verdrietig. Of hogelijk verbaasd. Of not amused – maar gewoon: echt kwaad. Niet geniepig in de vorm van een e-mailtje of een gekke opmerking op een verjaardag, maar een woede die om recht schreeuw en desnoods dit recht wil voltrekken. Dus zoals een echt mens van vlees en bloed kwaad kan zijn.

Ik had de moed allang opgegeven zo iemand te ontmoeten: iemand die kwaad te maken was of die simpelweg wel eens echt kwaad werd. Tot het moment dat de pleuris in de SGP uitbrak. Ik wreef mijn ogen uit: is de meest stabiele factor in de Nederlandse parlementaire geschiedenis bezig uit elkaar te spatten? Verscheurt ze zichzelf door nijd, opgekropte frustraties en de opstand der jonge honden?

De scherpe reacties van burgemeesters Van Putten en A. Noordegraaf, van ds. F. Hoek en van anderen, de opzeggingen door prominente partijleden en de fikse kritiek van oud-leden van het Hoofdbestuur van de SGP op deze partij doen het vermoeden rijzen dat er nu echts iets verschrikkelijks is gebeurd in ons land. Na al die aanvallen op het christendom die er niet om liegen, en de stoïcijnse en vroom-gelaten wijze waarop christelijk Nederland de klappen incasseerde en incasseert, is er nu klaarblijkelijk ècht iets ergs gebeurd.

Wat is er dan gebeurd? Zijn het de aanvallen van onze meesteres in de Franse logica Hirsi Ali? De laag bij de grondse aanvallen van atheïst, evolutionist en staatslakei Herman Philipse? Het geklets van modderconservatieven als Afhin Ellian en Leon de Winter? Het staatsgesubsidieerde antireligieuze tv-programma “God bestaat niet” van de RVU? De arrogante ondergraving van het bijzonder onderwijs in het Liberaal Manifest?

Nee. Deze zaken hebben weinig meer opgeleverd dan wat christelijke stilte en diepvrome verontrusting. En natuurlijk wat debat. Zoals bij de presentatie van het parlementaire jaarboek waarin iedereen de kwajongensachtige repliek van André Rouvoet van de ChristenUnie kon horen toen het gewelddadige karakter van het christendom aan de kaak werd gesteld.

De stoïcijnen van de nimmer eindigende advent; niets deert ze. Hoogstens kruipt men nog wat dieper in de schulp. Of ziet men de “eigen schuld” nog wat scherper. Altijd goed voor een mooie meditatie in een landelijk kerkblad. Niet meer het “God wil het” van onze voorouders, maar: “God zal ons ondersteunen en ons vertroosten wanneer het schip zinkt.” Tenminste, zo was het tot nu toe.

Een goede vriend van me had al bij diverse gelegenheden geprobeerd verscheidene uit steen gehouwen dominees flink kwaad te maken, maar ook hij gaf het op: “Erik het lukt niet, ze zijn niet kwaad te maken”. Nu, hij heeft zich vergist. Ze zijn namelijk wèl kwaad te maken. Niet met aanvallen die hun bestaanswijze op het spel zetten. Of met aanvallen die hun kinderen willen omturnen. Of met zaken die alle waarden rond huwelijk, leven en dood te grabbel willen gooien. Of door acties van leden van het vorstenhuis die van datzelfde vorstenhuis “bij de Gratie Gods” een aanfluiting maken. Of door het onverstoorbaar beleid van kerkmanagers die van de oude Vaderlandse Kerk een administratieve sterfhuisconstructie hebben gemaakt.

Nee. Wil je moderne christendom van de slavenmoraal echt kwaad maken, dan moet je op je standpunten blijven staan. Dan dien je de Bijbel te lezen als werkelijkheid vandaag, hier en nu, en niet als socio-cultureel-historisch bepaald en achterhaald geschrift ter lering ende vermaak en ter verkrijging van het zielenheil. Dan blijf je bijvoorbeeld bij een vrouwenstandpunt van eeuwen oud.

Als dat ontactisch en “bestuurlijk niet slim” wordt gehandhaafd, dan roept zoiets hoogstens ergernis op. Maar wie kruiperig, stil, ootmoedig de aanvallen en schimpscheuten van de goddelozen, de atheïsten en de libertijnse idioten ondergaat, wie steeds maar aan komt zetten met de vruchten van de Heilige Geest zoals zelfbeheersing en vriendelijkheid, wie de zogenaamde “rechtvaardiging van de goddeloze” gebruikt om elke standvastigheid te ontlopen – wie zich niet als een normaal mens gedraagt die kwaad wordt op zijn vijanden en niet op hen die vasthouden aan oude waarheden – zulke mensen deugen niet.

En dat deze mensen verrot zijn konden we de afgelopen tijd goed zien. Dezelfde ootmoedige en “zachtaardige” lieden blijken namelijk wel woede op te kunnen brengen. Niet naar de razende machthebbers, of naar de valse leraren in de kerk, maar naar hen toe die het geluid willen vasthouden dat al duizenden jaren de stem vertolkt van de christelijke boodschap in de Bijbel.

Wie luchthartig met de vrijheid van exegese strooit, zoals de criticasters van het SGP-vrouwenstandpunt dat doen, en wie de vanouds fundamentele zaken als de man-vrouw-verhouding als bijzaak en als middelmatig bestempelt – zulke mensen moeten niet meer de Bijbel hanteren, maar zoeken naar een werkelijk vast fundament. Bijvoorbeeld zoiets als de tijdgeest met haar autonome volkswil.

Maar het meest kwalijke is wel dit: wie trapt naar onderen, naar de eenvoudigen die vasthouden aan de eenvoudige waarheid, en wie onderdanigheid toont naar de machthebbers, zelfs wanneer deze vals en verraderlijk zijn, laat zien dat hij of zij zelf slechts een slaafse en achterbakse dienaar is. De moderne slaaf kropt zijn frustraties op tot het moment dat hij naar beneden kan trappen. Daarmee staat de moderne slaaf beneden de klassieke slaaf die nog wist dat hij slaaf was en die dat ook volledig tegen zijn wil was.

De klassieke slaven, bijvoorbeeld in het oude Rome, wisten nog van vrijheid. Zij verlangden nog naar de strijd, schaarden zich onder hun leider Spartacus, en konden nog samen met hun leider Spartacus eervol sterven, hetzij op het slagveld, hetzij aan het kruis langs de weg. Het moderne christelijke slavenvolk verlangt geen vrijheid. Het moderne christenvolk eert Spartacus niet, maar kruisigt hem – en met hem elke gladiator met het zwaard – en verklaart de werkelijkheid van de cellen, de slavenvertrekken, de vernedering en de rechteloosheid tot werkelijkheid.

In onze tijd zijn er geen groten als Spartacus, of ze zijn niet meer zichtbaar. Toch kent elke tijd knieën die zich niet voor onzin, onderkruiperigheid en aanpassing buigen. Het is echter te vrezen dat de noeste Nederlanders van bijvoorbeeld de Zeeuwse klei, die het wagen sterk te blijven, en die desnoods ten onder durven gaan, het lot zullen moeten delen van Spartacus. Maar dan niet gedood door vreemde legers, maar door “eigen slavenvolk”. Want in onze tijd het onverzettelijke wordt altijd door de onderkruiper gehaat. In onze tijd is het niet de standvastige die geprezen wordt, maar de aanpasser; de nihilistische geloofsmens: de slaaf die zweert bij gelijkheid, maar ondertussen zich slaafs schaart onder vreemde machten.

WIE IS ER GOED?

Iemand vertelde me eens dat onze overgeregelde maatschappij lijkt op een park vol hekjes en regeltjes. Vele denkers hebben zich daarom afgevraagd of mensen in zo'n moderne parkwereld nog wel normaal (kunnen) zijn, of dat we als mensen vervreemd zijn geraakt van dat wat normaal is. Tot de dingen die reiken achter onze parkwereld behoren zaken als instinct, intuïtie en mystiek, zaken waar we in onze wereld niets meer mee kunnen. Neem bijvoorbeeld het instinct. Dat heeft alles te maken met de natuur die verloren is gegaan, of waarvan we vervreemd zouden zijn geraakt. Door het instinct zou de mens voortdurend in verbinding staan met de natuurlijke wereld om hem heen en met de natuur in hemzelf. Maar hebben mensen in onze moderne wereld dan nog wel een instinct, en zo ja: kunnen wij dat nog wel vertrouwen? Of is zelfs het instinct abnormaal geworden?

Twee voorvallen uit de krant

Zomaar twee voorvallen uit de krant van dinsdag 10 augustus. Het eerste voorval heeft te maken met een bekende zaak: de moord op de twee kinderen in het Groningse Tolbert op 1 augustus j.l. Het tweede voorval staat misschien alleen maar in de krant vanwege de zomerse komkommertijd voor dagbladen: de redding van enkele kinderen uit een brandend huis in Rotterdam door een toevallige voorbijganger. Beide voorvallen betreft mensen die iets als een instinct volgen. De moeder uit Tolbert zegt dit expliciet van haar eigen gedrag. De man in Rotterdam lijkt hetzelfde te hebben gedaan: instinctmatig handelen. Toch vormen beide personen elkaars tegenpolen. De ene persoon volgde namelijk het ongezonde instinct, terwijl de ander het gezonde instinct volgt. In dit artikel wil ik proberen het verschil tussen beide vormen van instinct te verduidelijken.

Tolbert

Hoewel de verdachte in de Groningse moordzaak nog niet bekend heeft, lijkt de zaak zo klaar als een klontje: de nieuwe “vriend” van de moeder van de twee vermoorde kinderen, de Israëliër Avi C. zal het wel hebben gedaan. In een opwelling van woede koelde hij deze woede op de kinderen af nadat hij de moeder had afgerost. Deze nam toen haastig de benen, waarna het treurige feit moet hebben plaatsgevonden: de moord op de twee kinderen van de moeder.

Niemand had het zogenaamd zien aankomen, de Tolbertse buurtbewoners niet, de moeder niet en de hulpverleningsinstanties niet. Niemand, behalve de vader die uit zijn ouderlijke macht was ontheven. Dit toont ook nog eens aan hoe fout het Nederlandse beleid is om kinderen na scheiding bij voorkeur toe te wijzen aan hun moeder. Hij had meermalen de hulpverlenende instanties op de hoogte gesteld van de problemen in het gezin van zijn ex-vriendin. [1] Het mocht niet baten. De officiële lezing blijft: niemand heeft het zien aankomen. Niemand schaamt zich de ogen uit de kop. De moeder zeker niet, getuige alleen al haar optreden in het openbaar.

"Ik moest vluchten. Mijn instinct nam het over: als een dier zocht ik naar een uitweg. Het was geen kwestie van verstand, ik wilde slechts overleven. Het is een wonder dat ik aan deze man ontsnapt ben." De moeder was slechts “bang dat hij de kinderen zou meenemen en bij me weg zou gaan." Dat de man haar kinderen iets zou aandoen “verwachtte ze niet”.

Vele vormen van blindheid traden aan het licht. Ten eerste de blindheid van de moeder die niets aan had zien komen. Ten tweede die toen ze bij een “vriend” introk voordat duidelijk was wat de relatie met deze man inhield. De moeder: “„We kwamen op een punt in onze relatie dat we moesten bepalen of we nou wel of niet voor elkaar waren gemaakt. Het gaat er dan om dat beide partijen eerlijk zijn.” Beide vormen van blindheid kregen een vervolg in de fatale blindheid van het moment van de moord: toen moordenaar Avi C. in blinde woede de kinderen doodsloeg, verblindde bij de moeder het laatste restje gezonde moederschap dat nog restte: haar instinct tot overleven kreeg de overhand.

Wat is daar dan mis mee, met instinctmatig handelen? Op zichzelf genomen niets. Maar dan hebben we het over een instinctmatig handelen dat voortkomt uit een gezond instinct. Een gezond instinct staat haaks op het gedrag van de moeder. Deze dacht op het moment van de beslissing “als een dier” uitsluitend aan zichzelf. Dit moet een verspreking zijn. Dieren doen dat niet, en gezonde mensen ook niet. Een echte moeder, en een echte vader denkt als moeder en als vader. Dat houdt in dat wanneer het tot reflectief “blind” handelen mocht komen, het belang van de “haren” en de “zijnen” voor alles uitgaat. Niet het eigen leven, maar dat van de kinderen staat dan enkel en alleen bovenaan.

Als de moeder echt "dierlijk" had gehandeld, dan had zij haar eigen leven op het spel gezet. Haar gedrag was daarentegen het gedrag van een verworden en ziek dier. Van een dier dat in een echte groep met dieren door deze groep uitgestoten zou worden.

In schril contrast

In schril contrast met het bericht over de moeder van Tolbertse vermoorde kinderen, was er in dezelfde krant een ander bericht te lezen [3]. Het was het bericht over een Kaapverdische man, Elton Ramos, een groenteler uit Delfgauw, die tijdens een busrit in de Rotterdamse Aronskelkstraat veel rook uit een flat zag komen. „Er brak een raam en ik zag een vuurbal. Ik dacht: Hoe kan dit nou? Het was heel bizar.” Samen met zijn collega’s die met hem meereden, zette hij de bus aan de kant van de weg en kwam in actie.

Ramos overwon zijn angst voor het verliezen van zijn eigen leven: “Toen ik die kinderen hoorde huilen, dacht ik: Ik wil niet dat ze sterven. Ze hebben nog een heel leven voor zich. Het risico van explosies schoot wel door me heen, maar ik dacht: Ik wíl die kinderen redden.” Nadat hij de kinderen het huis uit had gehaald, hoorde hij dat er misschien nog een kind kon logeren. Opnieuw ging de man het huis in om erachter te komen dat er gelukkig niemand meer in het huis was.

Elton Ramos sprak niet over zijn instinct. Hij handelde ernaar. Spreken over instinct zou neerkomen op een hoogmoedige superioriteitsverklaring, zoals het beroep op instinct bij de Tolbertse moeder neerkwam op een schamele verontschuldiging. Elton Ramos kende ook angst voor eigen leven, maar hij redde kinderen die hij niet kende.

De groenteteler uit Delfgauw had niet het instinct van een zogenaamde moedige burger die al overleggende en calculerende zijn of haar afwegingen maakt, maar uiteindelijk (dierlijke) eieren voor zijn of haar geld kiest. Natuurlijk, ook hij gebruikte zijn verstand, maar op het beslissende moment toonde de man wat een gezond natuurlijk instinct is: Een direct inzicht tonen in de acute situatie, daarin daadkracht tonen die uitmondt in opofferingsgezindheid èn achteraf het verband en de betekenis zien en kunnen duiden van wat er gebeurde en moest gebeuren.

Wat bezielde Ramos?

Waarom deed Elton Ramos wat hij deed, en hoe kon hij dit doen? Niet door slechts aan zijn eigen leven te denken zoals de Tolbertse moeder. Of aan eten, zoals de Rotterdamse moeder die eten haalde terwijl ze haar kinderen alleen liet. Of door te geloven in romantische en abstracte ficties (“Hij zal dat toch niet doen” terwijl de werkelijke vader uit het ouderlijk gezag was gezet, om daarna aan onbekenden, zoals Avi C. of allerhande hulpverleners, je bestaan toe te vertrouwen.)

In het verhaal van Ramos lezen we eigenlijk niet zoveel van al dan niet vertrouwen op wie of wat dan ook, of erop vertrouwen dat het wel goed zal komen. Ramos vertrouwde er niet op dat er wel geen logeetje zou zijn. Hij vertrouwde er ook niet op dat de brandweer wel op tijd zou zijn en – beter toegerust tot deze taak – zelf de nodige actie zou ondernemen. De drijfveer achter Ramos’ daad sluit het vertrouwen zeker niet uit, maar reikt verder dan vertrouwen alleen. “Vertrouwen alleen” toonden de beide falende moeders. Beiden vertrouwden erop dat niet “het ergst mogelijke” zou gebeuren. Ze vertrouwden op eigen inzicht, ervaring en verstandelijk inzicht. Ze vertrouwden ook op de relatieve goedheid van de menselijke natuur (zoals de Tolbertse moeder). Laten we deze gevallen doortrekken naar de filosofische richting die ethiek genoemd wordt.

Het misplaatste vertrouwen in de humaniteit van de ander inzake de Tolbertse, en het misplaatste vertrouwen op de statistische onwaarschijnlijkheid inzake de Rotterdamse moeder tonen ons dat geijkte filosofische en religieuze constructies hier wel eens volstrekt onbruikbaar zouden kunnen zijn. Waarom zou iemand - reflectieloos (!) - zijn leven riskeren voor iemand die hij niet kent? Achteraf valt daar weliswaar veel over te zeggen, maar het gebrek aan reflectie zadelt niet alleen filosofie en religie met problemen op, het contrasterende gedrag met dat van de twee moeders dwingt ons om te kiezen: wat is de werkelijke aard van de mens? Is dat zelfhandhaving of opofferingsgezindheid? En als dat bijvoorbeeld het eerste is, hoe past dan het gedrag van Ramos hierin?

Het motief van Elton Ramos reikt achter een notie als humaniteit, waar onze tijd zo vol van is. Bij hem was er geen plaats voor een dergelijke idealistische verkleuring van zijn daad. Niet het "hoogste" bepaalde zijn handelen - zoals bij humanisten, maar zijn "laagste" van zijn "wezen" deed hem in beweging komen. En - nogmaals - deze "aard" brengt de humanist in problemen. Want statistisch gezien is de "aard" van Ramos in de minderheid, zeker als we zoals we nu doen, de actualiteit erin betrekken wat betreft grenssituaties waarin het directe handelen een aanwijsbare rol speelt.

Maar Ramos' motief reikt ook achter zoiets als religieuze inspiratie. Want wat betreft dit punt: de buren zeiden dan wel dat Ramos door God gezonden was - Ramos ontkent dit weliswaar niet, maar gaat er ook niet op in. En aangezien het religieuze Reformatorisch Dagblad hem interviewde was er zeker alle ruimte voor dergelijke ontboezemingen. Ook de religieuze verklaring komt hoogstens achteraf.

Ramos daad in het licht van onze cultuurRamos’ motieven reiken ook verder dan alle gangbare, moderne liberale mensvisies. Volgens talrijke "liberale" denkers zoals Adam Smith, John Stuart Mill, Bernard de Mandeville en Jeremy Bentham, wordt het gedrag van mensen - met name - bepaald door deze twee drijfveren: het nastreven van lust en eigen voordeel en het vermijden van onlust. Bernard de Mandeville spreekt over zijn opvatting van private vices, public benefits op de volgende wijze in zijn The fable of the Bees:

"Verdorven was elk onderdeel
en toch een paradijs 't geheel,
gevleid in vredestijd, in oorlogen gevreesd
prees in den vreemde men hen 't meest,
hun geld en levens overtroffen
die van al de and're korven.
Zo was de zegen van die staat:
zij werden groot door al het kwaad."
Bernard de Mandeville, "The fable of the bees"
(vertaling Jan Eijkelboom)

Waar de (on)deugden i.c. driften elkaar niet in evenwicht houden, werkt het systeem niet. De liberale illusie dat een maatschappij waarin een ieder slechts uit is op eigen gewin een maatschappelijk evenwicht creëert, wordt gelogenstraft door de moderne Staat die, zelfs volgens liberalen, overal de vinger aan de pols dient te houden. Het langzaam wegeroderen van het besef van orde (het deïsme), "invisible hand" (Smith) en het geloof dat de geschiedenis een doel had, namelijk "vrijheid" (Hegel) liet zien dat de reductie van de mens tot "dierlijke" en simpele drijfveren het liberalisme langzamerhand transformeerde richting het pathos van Nietzsche die openlijk zijn hele antropologie groepeerde rond de driften. [4]

Deze simpele mensvisie van een wezen dat puur driftmatig slechts handelt in "lust" en "onlust" is nog steeds de uitgangspositie van de moderne samenleving, zij het dan dat "bewustzijn" en "projectie" de driftmatige mens moeten bijstaan met sturing en bescherming. De projectie "moderne Staat" met haar "deskundigen" als de dienaren van het "bewustzijn" leiden de driftmatige burgers in het rechte spoor van welvaart en kennis. Een spoor dat in onze wereld tevens nodig is om de vrede en het welzijn van een ieder te bewaren.

In het licht van de moderne "moraal" is Ramos niet zozeer een held, maar een misdadiger. De werkelijke "held(in)" is dan de moeder uit Tolbert. Zij volgt tenminste haar egoïstische eigenbelang en zij vertrouwt op de "instanties" die dit eigenbelang sturen en "dienen". Zij ontplooit zichzelf in de "beschermde" publieke ruimte, en haar zelfgerichte drijfveren zorgen voor welvaartstoename en volgzaam gedrag. Ramos zou volgens Adam Smith zelfs een fanatic zijn, een persoon die één enkele drang al het andere laat overheersen. Zoals de verantwoordelijkheid t.a.v. zijn vrouw thuis, zijn verantwoordelijkheden ten aanzien van het bedrijf, enz. Handig om bij tijd en wijle zo’n persoon toevallig onder het volk te hebben, maar in veel situaties óók gevaarlijk voor zichzelf en voor anderen. Want voor je het weet ben je een Meindert Tjoelker die er zelf aan moest geloven, of sla je een ander dood.

In onze moderne tijd is alles wat platter dan in oude tijden, maar wordt de algemene houding nog steeds bepaald door liberale ethici als Machiavelli en Hobbes. En hierdoor is het gezonde zelfredzame instinct verdacht geraakt. Want om een primaire basisbehoefte als veiligheid te waarborgen had de mens volgens Hobbes een grotere Leviathan nodig dan hij zelf is (de Staat). En volgens Locke had de mens om zijn primaire basisbehoefte bezit zeker te stellen ook zo'n Staat nodig. Volgens hedendaagse piëtisten is de Staat zelfs nodig om in de volgende primaire basisbehoefte te voldoen: het "een stil en gerust leven te leiden" [5]. Tenslotte is volgens de publieke opinie van de verzorgingsstaat de Staat ook hiervoor noodzakelijk: om "goed te doen". De politie voorkomt dat mensen voor onze voordeur worden doodgetrapt. De sociale dienst voorkomt dat onze eigen oude moeder omkomt van honger of eenzaamheid. De brandweer is ervoor om te voorkomen dat de kinderen van de buren omkomen in brandende huizen. En de moderne hulpverlening is ervoor om te voorkomen dat wij - na aangedaan leed - onszelf en anderen beschadigen met allerhande opvattingen van "opvang", "troost" en andere halfvergane volkswijsheden.

Vuur en gevaar voor eigen leven, gecombineerd met het feit van onbekende kinderen en een jonge vrouw thuis, laten blijken dat in het “uur der waarheid” – het moment waarop de sterkste drijfveren spreken – de schema's van de tijdgeest (van de liberalen en van andere nihilisten) niet alleen ficties zijn, maar ook zwemen naar regelrechte kwaadaardigheid. Want Ramos past wel niet in de moderne schema's, de beide moeders passen er wel in! – zij het dan dat in hen opeens het zielige prototype van de moderne Übermensch oplicht, die in staat is om zijn of haar kinderen los te laten en zichzelf te handhaven.

Bij Ramos lezen we geen idealistische verhalen over normen en waarden, over solidariteit gelardeerd met een flinke dosis sentimentaliteit. In een grote Rotterdamse wijk spreken over communitaristische motieven – waarin Ramos zijn waarden aangereikt krijgt door de gemeenschap – zou zelfs ronduit belachelijk zijn: de anonieme massa in dit soort wijken keert zich juist af van elke vorm van risicozoekende verantwoordelijkheid, en zijn Kaapverdianen uit Delfgauw dan de grote uitzondering op de regel? Tenslotte speelde ook de etniciteit geen rol. Ramos is een Kaapverdiaan. De kinderen waren van Antilliaanse oorsprong. En uit de voeten (want hij zag slechts wat voetjes in de rook) had hij echt geen etnische conclusies kunnen trekken.

De moderne, verlichte mens heeft dan ook geen antwoord op de vraag wat Ramos bezielde bij zijn daad. Hoogstens zal men het op een irrationeel gedrag kunnen gooien. Maar wie de woorden van Ramos leest, ziet niet de taal van een roekeloze, of van iemand die levensmoe is. Integendeel. Ramos heeft het leven lief en had de dood leren kennen in zijn eigen bestaan als een treurig feit. Ramos: “Anderhalf jaar geleden was mijn vriendin zwanger. Ons kindje werd echter te vroeg geboren. De baby overleed in mijn handen. Daarom ben ik blij dat ik die drie kinderen kon helpen.”.

Wie is Ramos?

Ramos laat zich kennen als een enkelvoudig wezen: de man als vader. En in dit eenvoudige legt hij in enkele woorden een diepte open. Hij is geen lone wolf maar een man met een vrouw. Hij heeft het jonge leven lief. Ondanks het verlies van een eigen kind gunt hij – meer dan uit volle overtuiging – het leven aan andere kinderen. Hij blijkt een ondernemer te zijn, met mensen in dienst. Hij deed zich kennen als iemand die wel degelijk zijn verstand gebruikte door 1-1-2 te bellen. Als iemand die met anderen samenwerkte (collega’s en buurman). Hij realiseerde zich wel degelijk de gevaren (“Het risico van explosies schoot wel door me heen, maar ik dacht: Ik wíl die kinderen redden”).

De 25-jarige Kaapverdische man is, zonder dat hij het misschien beseft, een klassiek wezen. Bij hem openbaart zich een grote en algemene – doch vergeten en genegeerde – waarheid: de mens is een wezen dat net als andere levende wezens instinctief is aangelegd. Maar in tegenstelling tot de andere levende wezens, "stoppen" deze instincten niet. De mens kijkt niet zozeer verder dan zijn instinct, maar (de werkelijkheid van) het instinct loopt verder. Het resulteert in velerlei vorm zonder daarbij ooit de oorsprong en blijvende bron van alle verschijningsvormen van moreel handelen (uit het oog) te verliezen: de oerdriften en de oerinstincten.
Wat een gezond instinct, zoals dat van Ramos, onderscheidt van een ongezond instinct, zoals dat van de Tolbertse moeder, is dit: bij het gezonde instinct komen alle lagere drijfveren altijd ten volle mee in de zogenaamde hogere drijfveren. Het gezonde instinct verliest dus nooit zijn basis. In het hogere komt is al het lagere, al het instinctmatige aanwezig. Alle drift, lust, honger en agressie zijn daarmee de gezonde basis van "deugden" als moed, matigheid en opofferingsgezindheid.

De eenheid van oorsprong bepaalt verder de eenheid van handelen en van "zijn" van de gezonde mens, zelfs al reikt zijn handelen tot in de hoogste regionen van cultuur, religie en moraal. Bij het ongezonde instinct is de lijn gebroken. Het "hogere" is een werkelijkheid en het "lagere" - de losgesneden driften - een andere werkelijkheid. Het "lagere" i.c. het instinct wordt daarmee een karikatuur van zichzelf: egoïsme of wat daar voor doorgaat. Het "hogere" wordt een karikatuur in de abstractie: de deugd wordt omgevormd tot maatschappelijk en in handen gegeven van een collectieve voorziening "tot nut van het algemeen".

Concreet kunnen we dit als volgt invullen in het verhaal van Ramos: als Ramos een "losgesneden instinct" had gehad, dan was hij misschien wel gefascineerd geraakt door vage noties als gevaar, maar dan had zijn kale zelfbehoud met verhinderd om (driemaal) het brandende huis in te gaan. Rationeel had hij dan juist gehandeld door de brandweer te bellen, emotioneel was hij misschien ontredderd geweest om daarna te worden opgevangen door psychologische slachtofferhulp. En de uiteindelijke reddende daad had hij dan in handen gegeven van de brandweer: die zijn er voor opgeleid, ertoe aangesteld en worden er voor betaald. En het resultaat was dan hoogstwaarschijnlijk geweest: drie verkoolde lijken van kinderen.

Bij Ramos zien we dat zoiets als een instinct meer inhoudt dan wat het moderne dualisme van "egoïsme vs. collectieve voorziening" ons voorspiegelt. Het instinct van zelfbehoud houdt bij Ramos ook in dat hij opkomt voor “de zijnen”. Hierin klinkt de vader als heer in door (dit laatste is alleen al waar vanwege het feit dat hij niet wilde wachten op de brandweer maar zelf de verantwoordelijkheid naar zich toe trok). Hij is bereid om te offeren, en zelfs op te offeren; hierin klinkt de vader als priester in door. En in Ramos klinkt iets van de vader als profeet in door. Want hoewel er geen religieus motief geduid wordt voor zijn directe handelen, vertelt hij: “De buren zeiden dat God mij heeft gestuurd om mijn leven voor die kinderen te wagen. Ik was op het juiste moment op die plaats.”

Ramos is degene die het leven beschermt als man en vader. Hij doet dat voor het oog in vele gestalten: als man van zijn vrouw, als redder van kinderen, als werkgever en als burger. Maar uiteindelijk is hij daarin steeds dezelfde enkelvoudige persoon, die zowel schenkt als redder als onderhoudt als werkgever. Verstand, ideaal, gemeenschapszin, waarden, “man-zijn-van”, vader en nog vele dingen meer, horen bij Ramos niet alleen bij elkaar, hebben elkaar ook niet enkel en alleen als logisch of natuurlijk gevolg, maar zijn als het ware één met elkaar.

De goede mens

Wie is er goed? Hij die in alle beraadslagingen en inzichten uiteindelijk zònder humanistische en liberale bewustzijnsblokkades goed doet. Hij is goed die bereid is zijn leven te geven voor andere goede mensen, of onschuldige mensen, zonder zelfs maar te vertrouwen op. In de daad van Ramos zien we de oorsprong van het goede dat alleen goed is en goed blijft wanneer het wordt opgemerkt als een weg die vanuit het aardse, instinctmatige en driftmatige weliswaar omhoog beweegt, maar altijd dicht aan de grond blijft. Al het goede, en alle Waarheid komt op uit het aardse slijk is in zichzelf al toegelegd op het zogenaamde hoogste: zelfopoffering en dapperheid.

Zaken als verstand en wijsheid, opvoeding en huwelijk, moed en deugd, waarheid en goedheid zijn daarbij geen stations die gepasseerd worden, maar functioneren gelijktijdig als “lagen” van dezelfde werkelijkheid [6]. En alleen wie – bewust of onbewust – leeft in de eenheid van deze werkelijkheid is in staat om instinctmatig en reflectieloos het hoogste goed te verwezenlijken: zelfopoffering voor het leven van anderen.

Als Ramos louter en alleen “aards” was gebleken zoals onze maatschappij dat interpreteert en goedpraat, dan hadden we waarschijnlijk nooit iets van hem gehoord. Hij was dan òf met zijn bus verder gereden, òf hij was gestopt en had alleen 1-1-2 gebeld. Maar we hebben gezien dat Ramos meer deed èn daarom meer was dan "dierlijk" zoals het modernisme het ziet. Ramos was weliswaar voluit "aards", maar dan op de gezonde, klassieke wijze. En juist daarom was hij ook - in zekere zin - het aardse overstijgend. Want terwijl hij in zijn daad zijn aardse instinctmatige kracht meenam, liet de groenteteler uit Delfgauw zien dat de werkelijkheid geen “beneden en boven” is van “dierlijke instincten beneden” en “humaniteit boven”. Ramos liet zien dat de menselijke werkelijkheid een eenheid is die verworteld is in het aardse en reikt tot aan het goddelijke zonder ook maar iets "lagers" los te laten.

Wat we bij Ramos zien is de aanzet tot diepere inzichten en verdere kennis over onze werkelijkheid. Want als "gezond instinct" verder gaat, komt het intuïtieve in zicht. En dan bedoelen we hier niet de "ongezonde intuïtie" als invoelingsvermogen van overgevoelige mensen, maar als realiteit waarin het instinct verder groeit tot vermogen om een correspondentie te ontwaren tussen de innerlijke orde en de uiterlijke orde. Waar de ondergrond van de dingen en van ons handelen overgaat tot de werkelijkheid van de orde van de dingen zelf, daar gaat het "gezonde instinct" over in de "gezonde intuïtie". Daar wordt de werkelijkheid ontsloten die door het "losgesneden instinct" van de moderniteit was toegesloten.

Zonder op te gaan in het losgemaakte aardse van egoïsme en schijndierlijkheid, en zonder op te willen gaan in het losgemaakte goddelijke van brandweer, sociale dienst en vergeestelijkte kerk is de mens tot veel goeds in staat. Laten alle moraalridders, gemeenschapsfetisjisten, liberalen en spiritualisten hier zwijgen. Hier past het slechts om aandachtig de actuele lessen tot ons nemen: Willen we, zoals de Tolbertse moeder, door het leven gaan als voer voor politici en therapeuten? Of willen we, zoals Ramos, door het leven gaan als echt mens? En een weg gaan bewandelen die verder gaat? Kies dan vandaag wat u wilt.

Noten

[1] Moeder verbijsterd over familiedrama in het Reformatorisch Dagblad d.d. 10/08/2005.
[2] GGD onderzoekt hulp aan gezin in Tolbert in het Reformatorisch Dagblad d.d. 03/08/2005
[3] Delfgauwer redt kinderen uit brandend huis in het Reformatorisch Dagblad d.d. 10/08/2005.
[4] Het spoor Machiavelli-Hobbes-Nietzsche-modern liberalisme dient natuurlijk in een ander artikel verder uitgewerkt te worden.
[5] Zie hiervoor als illustratie het hoofdredactionele commentaar in het Reformatorisch Dagblad van d.d. dinsdag 9 augustus 2005, Goedkope kritiek : "...de primaire taak van de overheid is ervoor te zorgen dat burgers een stil en gerust leven kunnen leiden".
[6] Zoals in noot 4 al is gezegd, zal in de nadere aangekondigde uitwerking van dit thema de vraag aan de orde komen hoe het komt dat het "ongezonde instinct" in onze cultuur zo makkelijk de overhand krijgt, en daarnaast wat eventuele wegen zijn om het gezonde te sterken en te koesteren.