Europa en de Kerk worden gegijzeld door haar verleden. En door vele dingen meer. Ondertussen probeert de postconciliaire claque haar zoete broodjes van wanhoop te verslijten voor toekomstgericht handelen. Iedereen moet mee in het nieuwe Evangelie van de wanhoop. Met het pistool van de moderniteit in de rug wil men zelfs de huidige paus op de knieën dwingen. Zoals Dieter Stein, hoofdredacteur van het Duitse conservatieve opinieweekblad Junge Freiheit zegt: “Seine Autorität soll fallen”. Want wanneer Rome valt, zal Europa volgen. Ieder mens leeft bij hoop. Ieder mens wil een harmonieus bestaan, wil eenheid in zijn of haar leven. Ook de Kerk en Europa bestaan bij de gratie van hoop. De vraag is alleen: welke hoop? Is er dan nog hoop voor de Kerk en ons continent? En zo ja, hoe verkrijgen wij haar? Via Obama of via Rome? Een essay voor het Belgische blad Nucleus.
De weg terug – het verkrijgen van de hoop – gaat via Rome. Elke conservatieve benadering die recht wil doen aan de geschiedenis en cultuur van Europa, die de natuur en haar ordeningen hoog heeft en de waarde ziet van haar religieuze erfenis, komt uit bij Rome. De feiten spreken voor zich. Voor het moderne Westen is de geschiedenis niet meer dan een molensteen om de hals waar men van af wil, maar Rome zonder geschiedenis houdt op te bestaan. Voor het Europa Anno 2009 is de natuur slechts een milieuproject, maar de natuur van ‘Rome’ bestrijkt het hele leven, inclusief het samenleven van man en vrouw – tot grote woede van de modernisten. Ook religie is een blok aan het been, een zeurende stem die opsteekt bij medisch-ethische kwesties. Je zou kunnen zeggen: de Kerk heeft goud in handen. Want de drie oercategorieën van ons bestaan – natuur, religie en historie – zijn bij Rome te vinden. Er is dus reden voor optimisme. Nu, er is weinig reden om optimistisch te zijn, en optimisten moet men op dit moment wantrouwen. Er is echter wel grond voor optimisme. Daarvoor moeten er barrières worden opgeruimd. Buiten de Kerk, echter ook binnen de Kerk. Want Rome – en daarmee Europa – wordt gegijzeld. Wat goud moet zijn, zijn haar boeien geworden. Rome ligt in boeien geslagen. Haar religie wordt gegijzeld door democratie en gelijkheidsdenken; haar geschiedenis door oorlog en Holocaust; haar natuur door vermeende vrouwenonderdrukking en homodiscriminatie. Terwijl Rome wordt gegijzeld, is het gewone voorwerp van spot. De Heilige Mis is niet meer dan een trukendoos. De natuur onaf en primitief. De historie irrelevant en gevaarlijk nostalgisch. Het normale leven moet leeg worden; het leven zelf moet worden onttroond.
Enige tijd geleden verzuchtte de Nederlandse liberaal Afshin Ellian: “Met de kerken wordt een traditie ten grave gedragen. De leegte is angstwekkender dan de volheid van het verleden. Op de ruïnes van het verleden moet niet worden geswingd.” Deze in het geheel niet religieuze man had bij zijn inauguratie in Leiden nog gezworen bij Claude Lefort, de politicoloog van de lege troon. Opmerkelijk. Want wat zegt Lefort? De Franse liberale politieke filosoof Claude Lefort omschrijft ons huidige politieke stelsel met een troon die leeg is en leeg dient te blijven. De koning is onthoofd – onder de guillotine – en de troon is sindsdien bezet door de soevereine rede. Het was François Guizot, de liberale protestant en dienaar van koning Lodewijk Filips, die dit begrip tevoorschijn toverde. Op de troon zat niet meer een mens, maar een ‘soevereine rede’. Steeds meer tronen raakten leeg. En niet alleen tronen raakten leeg, ook altaren en katheders. Overal dook er een soevereine rede op. Of een ‘absolute geest’. Of een ‘redelijke godsdienst’. Nu kunnen we zeggen: alle zetels in Europa zijn leeg, behalve die van Petrus, in Rome. Deze enige troon roept ergernis op. Hoe merkwaardig het ook lijkt. Want waar lege tronen massa’s mensen over de kling joegen, onnodige oorlogen begonnen of voortzetten; en nog steeds: medische fouten maken met doden als gevolg, de andere kant opkijken wanneer er grotere belangen in het spel zijn, is er weliswaar iets aan de hand, maar in principe is er nooit wat aan de hand. Wat de staat – de troon die leeg is – ook deed, nooit raakt ze in diskrediet. Lege tronen hebben geen moraal, zijn dus nooit aansprakelijk voor hun (wan)daden. Woede richt zich in principe tot iets of iemand: tot gevulde tronen en altaren. Zoals die in Rome. Er is nog een ander kenmerk van de lege tronen, altaren en katheders waar Europa vol mee staat: naarmate ze meer onheil aanrichten wordt de roep om hun groter en sterker. De staat die dood en verderf zaait moet door de staat verlost worden. De lege katheders van wetenschap en cultuur die immoraliteit, atoombommen en vervuiling schenken moeten afgelost worden door andere lege katheders. Leegte moet met leegte worden afgelost. De plaatsen van herinnering – Les Lieux de Mémoires – van de Europese cultuur zijn leeg. Daardoor is de wereld leeg. De geschiedenis spreekt niet meer, culturen leven niet meer, tradities worden niet meer overgedragen, generaties stoppen met kinderen krijgen. Eén plek is er die niet leeg is: de troon, het altaar, het katheder in Rome: plaatsen waar de paus spreekt, offert, onderwijst en regeert. Het is hiervan dat een bezorgde Dieter Stein zegt: “Seine Autorität soll fallen.”
Het christendom gelooft dat de poorten van de hel deze rots – de Petrus – nooit zullen overweldigen. Daarvoor heeft ze goede redenen. De Kerk is als hoeder van de werkelijkheid verworteld in diepe lagen. Ten eerste is er de onverwoestbare natuur, ten tweede de ongeneeslijke religiositeit, ten derde de onuitwisbare geschiedenis. Met haar openbaring, haar wijsheid en filosofie bewaakt de Kerk de toegang tot de culturele reserves. Daar hebben verscheidene conservatieve denkers over gesproken. Pierre Manent meent dat de ‘moderne liberale samenleving is gebaseerd op premodern moreel kapitaal en op bepaalde eigenschappen van de menselijke natuur, zonder dat die moderne samenleving deze ook cultiveert en deze als haar eigen vooronderstelling in stand houdt.’ Wilhelm Röpke spreekt over de ‘zedelijke reserves’ van een economie die deze reserves ‘vooronderstelt en verbruikt’ en Dieter Claessens spreekt zelfs over de ‘conservatieve reserves’: tradities, waarden, normen, zeden, instituties, religieuze verhoudingen “die sich den archaisch-evolutionären Möglichkeiten angelagert haben”. Allen bedoelen hetzelfde: het leven is slechts mogelijk als de basis, die aan politiek, filosofie, vrijheid en ontwikkeling vooraf gaat, gezond is. De boodschap is duidelijk: zonder geschiedenis, natuur en religie – zonder traditie – is er geen cultuur mogelijk. Want geschiedenis, cultuur en religie zijn de drie vormen waarin deze ‘reserves’ zich uiten en vastleggen. Tezamen vormen ze de pijlers van de Traditie: het samenspel van natuur en genade. Wie Rome wil verpletteren, zal deze zaken in diskrediet moeten brengen. En dat is wat er vandaag aan de hand is en waarvan de voorbereidingen al eeuwen gaande zijn.
Mens en natuur
Na een lange geschiedenis van oprukkende leegte is de werkelijkheid een grabbelton. Voor moderne mensen is de wereld een ton waarin talloze vergruizelde stukjes liggen waaruit wij iets op kunnen rapen om daarna weer terug te werpen. Een kort resumé: Descartes maakte de twijfel – en niet het zeker weten – de botte basis van de rede, die daardoor los van de wereld kwam te staan. Copernicus’ ontdekking dat de aarde om de zon draaide en niet andersom ontnam de mens zijn plaats als kroon op de schepping, en ontnam daarmee de rede als plaats waarin de werkelijkheid samenkomt, benoemd en gekend wordt. Darwin kwam met een soortgelijke vaststelling, namelijk dat de mens niet boven het dierenrijk stond, maar er onderdeel van uitmaakte. Kant draaide net als Copernicus de verhoudingen om door vanuit de rede naar de werkelijkheid te gaan in plaats van andersom: de werkelijkheid werd als het ware opgeheven. Freud beweerde dat we worden geregeerd door gevoelens die we niet in de gaten en zeker niet in de hand hebben – waarmee zelfs de ‘omgekeerde rede’ van Immanuel Kant niets meer was dan een keurig deksel op een borrelende pot met smerigheden. Het resultaat van deze ontwikkeling is: wij zijn alleen. We zijn niet bedoeld. Er is geen doel. Er is geen orde. Niemand heeft iets met ons voor. We staan niet hoger of lager dan wie of wat dan ook. Laat staan dat er iets of Iemand in het midden zou staan. De band met de zedelijke, redelijke en culturele reserves zijn we daardoor kwijtgeraakt. We teren nog slechts op onze reserves in tot deze op zijn. En wanneer de moraal is uitgeput, de instituties niet meer aanspreken en gewoontes niet meer gepraktiseerd worden, vervangen we deze zaken eenvoudigweg door iets anders. Dan vervangen we de reserves, de tradities en rituelen door ‘hoop’ en ‘samenwerking’. Wanneer de eigen religie dood is, zoeken we de dialoog met andere religies. Wanneer de natuur verveelt, legitimeren we de tegennatuur. Kortom: wanneer troon en altaar leeg zijn, hebben we een Obama nodig.
Heeft de Katholieke Kerk een Obama nodig? In plaats van een paus die denkt en handelt als ‘Bush Jr.’? Volgens de theoloog Hans Küng wel. Deze vrijzinnige Zwitserse theoloog verwacht niets meer van de huidige paus: Benedictus XVI. Zijn ogen zijn daarom gericht op een nieuw pontificaat, dat net als in de Verenigde Staten “voortvarend de problemen aanpakt en gelovigen hoop biedt”. Küng gaat nog verder. Het is volgens hem “geen toeval dat de paus vorig jaar zijn 81ste verjaardag gevierd heeft in het Witte Huis.” De waslijst van beschuldigingen aan Benedictus is lang. Een kleine greep van Küng: “De paus rehabiliteert mensen die onveranderd stelling nemen tegen de door het Tweede Vaticaanse Concilie aanvaarde vrijheid van godsdienst, de dialoog met andere kerken, de verzoening met het Jodendom, de achting voor de islam en de andere wereldreligies, en de hervorming van de liturgie.” Terwijl de werkelijke Obama na enkele weken presidentschap al zwoegt om ook maar iets van zijn hooggestemde idealen te verwezenlijken, leeft de gesuspendeerde katholieke theoloog Hans Küng nog in de ‘eeuwige droom’ van hoop, change en een ‘nieuw tijdperk van verantwoordelijkheid’. Leuk gevonden, de vergelijking tussen Bush en Benedictus. De vraag is echter: klopt deze vergelijking ook? Laten we allereerst stellen: de vergelijking van Küng gaat uit van een eenvoudig wereldbeeld. Net zoals andere moderne beschouwingen kent Küng slechts good guys en bad guys. Een good guy is iemand die abortus, euthanasie, vrouwen- en homorechten erkent; een bad guy gooit altijd roet in het eten, ontkent genociden en gelooft in de traditie. Deze wijze van denken van een Küng is ironisch genoeg ook kenmerkend voor het denken van neoconservatieven. Ook dezen geloven werkelijk dat de wereld opdeelbaar is in een terrein van het goede en een terrein van het boze. Het boze, daar plak je een label op en blijf je uit de buurt. De vergelijking van Küng gaat mank. Mocht er een paus zijn die op Bush lijkt, dan is dit paus Johannes Paulus II en niet Benedictus XVI. De huidige paus gelooft niet in een Kerk vol correcte mensen. De wereld is zondig en de Kerk is een wrak. Als het goede er is, dan moet het naar boven gehaald worden. De vorige paus bezocht andere godsdiensten, meed leerstellige uitspraken, was vooral een apostel van de wereldvrede. De huidige paus maakt van de vorige de balans op. De reserves zijn er doorgejaagd, de kas is leeg en het geld is in foute oorlogen gaan zitten.
Paus Johannes Paulus is om veel goeds bekend. Midden in de afbraak van Kerk en Europa hanteerde hij duidelijke standaarden als het ging om morele kwesties. Er is echter is ook een Johannes Paulus II die zowel de bevrijdingstheologie als de traditionalisten van Lefebvre de voet dwars zat. En de vraag is achteraf hoe verstandig het was de bevrijdingstheologie op één hoop te gooien met de strijd tegen het communisme van het Oostblok. Want nu de balans kan worden opgemaakt, ziet men dat de aanhang van de bevrijdingstheologen weliswaar Kerk heeft verlaten, maar allesbehalve communistisch is geworden of zelfs is gebleven: men werd charismatisch. Men was nooit marxistisch; men had alleen een gerechtvaardigde vraag naar sociale gerechtigheid en een normaal leven. Het antwoord van de Kerk, met het neoconservatisme en het vrije marktdenken van Opus Dei, had geen oog voor de gerechtvaardigde vraag achter het handelen van deze mensen. Op eenzelfde wijze had Johannes Paulus geen oog voor dat wat de Traditionalisten werkelijk bewoog. Deze paus was blind voor de culturele ondergrond die institutionele veranderingen hetzij mogelijk maakt, hetzij onmogelijk maakt. Zoals Bush blind was voor de vraag of een westerse rechtsstaat wel mogelijk is in een land als Irak – een land zonder enige traditie of culturele voorwaarden – zo was de Kerk van Johannes Paulus II op eenzelfde wijze blind. Küng heeft dus ongelijk. Benedictus is het staatshoofd dat Amerika had moeten krijgen, in plaats van Bush en Obama. Een president paleoconservatief en traditioneel durfde te zijn, ondanks de rotte elementen die er aan de rechterkant, en tegelijkertijd oog had voor de gerechtvaardigde vraag van de verarmde zwarten, zonder er meteen een linkse colonne in te ontwaren. Kan deze paus luisteren naar de vragen van zowel traditionalisten als van de basis van de samenleving? Laten we hopen dat het luid protest van kardinalen en bisschoppen over de opheffing van excommunicaties geen blijvende hindernis voor de paus wordt. De weg terug gaat immers via Rome en als Rome valt, gaat de wereld ten onder aan leegte.
Posts tonen met het label christendom. Alle posts tonen
Posts tonen met het label christendom. Alle posts tonen
donderdag 26 februari 2009
donderdag 12 februari 2009
De NRC ~ Een klassiek geval van dictatuur
De misschien wel meest geslepen krant van Nederland heeft het sinds jaar en dag voorzien op alles wat niet libertijns is. Om al haar tegenstanders onder handen te nemen, heeft de NRC Handelsblad - want daar hebben het dan over - verschillende mensen van onbesproken gedrag in dienst genomen. Waaronder Elsbeth Etty. Hoogleraar aan de VU, columnist bij de NRC en fiere draagster van de door haar in 2008 ontvangen Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek. De jury van deze prijs stelde dat "ze voor een waakzaam en goed geformuleerd geluid zorgt in het maatschappelijk debat". En waakzaam, dat is mevrouw Etty, vooral in haar pogingen om iedereen te dwarsbomen die de vestiging van haar libertijnse dictatuur wil voorkomen.
Op haar blogplekje bij de NRC mag Etty zeggen wat ze wil. Ze wil immers toch hetzelfde als de rest bij de NRC: "Liberté, Equalité, Fraternité ou la Mort"? Onder de kop "Katholieke dictatuur" [1] neemt deze onbesproken vrouw het op voor de weerloze comapatiënten in Italië. Het geval Eluana waarin de behandeling van een vrouw werd stopgezet na 17 jaar comateuze toestand - met haar dood als gevolg, is de aanleiding voor Etty's waakzame woorden.
Etty is goed geformuleerd ziedend van woede op Berlusconi, de Katholieke Kerk en alles wat haar in de weg staat. Met instemming citeert ze Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica, die schreef: "Een staat die een plek opeist in het bed van patiënten (of geliefden), natuurlijk ‘met de beste bedoelingen’, wat altijd de rechtvaardiging is geweest voor elke ramp in de geschiedenis en de basis vormt van elk totalitarisme, zo’n staat zal dat bed niet meer verlaten, want zulke opdringerigheid ligt in de natuur van elke staat, als deze niet op de drempel wordt tegengehouden. Over de rug van een lichaam dat al 17 jaar wordt gemarteld, pleegt Berlusconi euthanasie op de Grondwet."
Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi) mag een staat dus niet "in het bed van patiënten (of geliefden)" komen, ook niet "met de beste bedoelingen", waarna deze Zucconi tussen neus en lippen door verklaart dat deze vrouw al "17 jaar wordt gemarteld". Etty gaat hier op door. De staat die tussen beide komt is een dictatuur, en Eluana werd gemarteld. Door wie? Door de staat en door het Vaticaan.
Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus meent. Of eigenlijk geloof ik wel dat ze serieus is, maar dan serieus 'oneerlijk'. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid volgens Etty (en Zucconi) niets doen? Als mensen mishandeld worden ook niet? Tenminste niet in de persoonlijke sfeer? De kinderlijkheid van deze redenering - als je het een redenering kunt noemen - is geen bezwaar voor de lezertjes van de NRC. U weet: de NRC heeft dezelfde doelgroep als Geenstijl.nl, en dat is te zien in zowel de inhoud van de krant als in de reacties van de lezers. Het maakt niet uit wat je al medewerker van de NRC/Geenstijl roept; iedereen vindt het geweldig!
Maar wie een term als "marteling" gebruikt wil iets aantonen: namelijk dat het in leven (willen) houden van deze vrouw misdadig en crimineel is - totaal verwerpelijk dus. Het komt er dus volgens Etty op neer dat marteling in alle vormen moet worden tegengegaan. Ook als dat betekent dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken.
Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Maar wel doelbewust toegepast. Iedereen die een comapatiënt laat leven, moet straks van Etty vele jaren de gevangenis in. De vervolgstappen laten zich raden: Iedereen die een gehandicapt kind geboren laat worden ook. Iedereen die het goed vindt dat iemand na een ernstig ongeluk, met blijvende gevolgen, wil blijven leven, is dus pervers.
Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - of ze nu geliefden of familieleden zijn - die nu of straks tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. [2]
Het is een goed geformuleerde krankzinnigheid, die op zich al een prijs verdient, van een waakzame vrouw van onbesproken gedrag. Net zo onbesproken als dat van de Italiaanse president die weigerde de noodwet van Berlusconi te ondertekenen. Deze communist is natuurlijk een held in de ogen van Etty - helden moet je bejubelen, ook op NRC-blogs. De onbesprokenheid van Etty had ook iets 'communistisch'. Haar prominente rol in communistisch Nederland is bekend. Ze nam daar weliswaar afstand van (nadat ze enige tijd bij de NRC zat) en bevestigde haar afstand door te trouwen met een andere 'ex'-communist: Gijs Schreuders. Dezelfde Schreuders die erachter zat dat prof. J.A.A. van Doorn uit de NRC werd gesmeten.
Wat mevrouw Etty ook doet, ze doet het geloofwaardig. Toen de macht van de communisten niets meer voorstelde, werd ze natuurlijk anti-communist. Zij het dat de manier van denken niet veranderde. Dissidenten moest het zwijgen worden opgelegd (Van Doorn in de NRC; Fortuyn in het ganse land), de staat moest worden aanbeden, de religie als opium worden bestreden en de resten van de joodse moraal worden ausgerottet.
Wanneer het communisme als dekmantel om de moraal van het jodendom c.q. christendom te vermoorden, dan kies je een andere dekmantel: die van de NRC-columnist. Feiten doen er dan niet meer toe - doen er dan nog steeds niet toe. Dan wordt (blijft) Rome opeens "de paus en zijn antisemieten". Dan prevaleert de "onkreukbaarheid" van de ex-communistische president Napolitano de onaantastbaarheid van het leven zelf.
Welnu; hier zijn twee andere, kleine (voor Etty en de NRC klaarblijkelijk te kleine) feiten:
Ten eerste: De ethiek van Rome over de beschermwaardigheid van het leven is een uitvloeisel van inzichten, in de vorm van encyclieken en andere documenten, die juist vanwege de ervaringen van en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zijn vastgelegd. Naast toenadering tot de Joden (en tot anderen), het stimuleren van mensenrechten en organen als de VN en de EU, naast een pleidooi voor democratie, de "waardigheid van de mens" en nog vele andere inzichten, stelde "Rome" tegenover de beestachtigheid van het Nazisme een ethiek die het leven koste wat kost moest beschermen. Het is deze ethiek, die een nieuw "nazisme" koste wat kost wilde (en wil) voorkomen, die door Etty wordt geschandaliseerd. Je kunt er ethisch rigorisme in ontwaren, zoals zelfs de conservatief-katholieke Kreuz.net onlangs deed, maar de eerlijkheid gebiedt wel deze motieven te vermelden - een eerlijkheid die een NRC uiteraard niet bezit.
Ten tweede: Joods-achtige ex-communistisch-achtigen als Etty en zo kunnen een voorbeeld nemen aan echte Joden. Zoals Rabbijn Yehuda Levin, woordvoerder van 800 Amerikaanse orthodoxe rabbijnen. In een recente verklaring stellen deze rabijnen zich op achter paus Benedictus XVI. Levin: "I support this move to reconcile the traditionalist faction in the Church, because I understand the big picture, which is that the Catholic Church has a problem. There is a strong left wing of the Church that is doing immeasurable harm to the faith." [3]
Deze "big picture" is niet besteed aan de drijvers van 'Lux et Libertas'. Dirk Jan van Baar wees er op De Dagelijkse Standaard al op [4] dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over het stuk van Elsbeth Etty: "De heilige Elsbeth bleek het onderbuikgevoel van haar NRC-lezers goed getroffen te hebben." De hetze van de NRC, en de reacties van het NRC/Geenstijl.nl publiek geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC.
Noten
[1] Katholieke dictatuur, Elsbeth Etty in haar blog op de NRC.nl d.d. 10 februari 2009
[2] Ik gebruik hier woorden uit mijn - wederom - geweigerde reactie op het discussieplekje bij Etty's blog. Wederom paste mijn tekstje niet tussen de vele lovende woorden richting Etty. De tekst:
[4] De heilige Elsbeth, Dirk Jan van Baar, De Dagelijkse Standaard, d.d. 11 februari 2009
Op haar blogplekje bij de NRC mag Etty zeggen wat ze wil. Ze wil immers toch hetzelfde als de rest bij de NRC: "Liberté, Equalité, Fraternité ou la Mort"? Onder de kop "Katholieke dictatuur" [1] neemt deze onbesproken vrouw het op voor de weerloze comapatiënten in Italië. Het geval Eluana waarin de behandeling van een vrouw werd stopgezet na 17 jaar comateuze toestand - met haar dood als gevolg, is de aanleiding voor Etty's waakzame woorden.
Etty is goed geformuleerd ziedend van woede op Berlusconi, de Katholieke Kerk en alles wat haar in de weg staat. Met instemming citeert ze Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica, die schreef: "Een staat die een plek opeist in het bed van patiënten (of geliefden), natuurlijk ‘met de beste bedoelingen’, wat altijd de rechtvaardiging is geweest voor elke ramp in de geschiedenis en de basis vormt van elk totalitarisme, zo’n staat zal dat bed niet meer verlaten, want zulke opdringerigheid ligt in de natuur van elke staat, als deze niet op de drempel wordt tegengehouden. Over de rug van een lichaam dat al 17 jaar wordt gemarteld, pleegt Berlusconi euthanasie op de Grondwet."
Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi) mag een staat dus niet "in het bed van patiënten (of geliefden)" komen, ook niet "met de beste bedoelingen", waarna deze Zucconi tussen neus en lippen door verklaart dat deze vrouw al "17 jaar wordt gemarteld". Etty gaat hier op door. De staat die tussen beide komt is een dictatuur, en Eluana werd gemarteld. Door wie? Door de staat en door het Vaticaan.
Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus meent. Of eigenlijk geloof ik wel dat ze serieus is, maar dan serieus 'oneerlijk'. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid volgens Etty (en Zucconi) niets doen? Als mensen mishandeld worden ook niet? Tenminste niet in de persoonlijke sfeer? De kinderlijkheid van deze redenering - als je het een redenering kunt noemen - is geen bezwaar voor de lezertjes van de NRC. U weet: de NRC heeft dezelfde doelgroep als Geenstijl.nl, en dat is te zien in zowel de inhoud van de krant als in de reacties van de lezers. Het maakt niet uit wat je al medewerker van de NRC/Geenstijl roept; iedereen vindt het geweldig!
Maar wie een term als "marteling" gebruikt wil iets aantonen: namelijk dat het in leven (willen) houden van deze vrouw misdadig en crimineel is - totaal verwerpelijk dus. Het komt er dus volgens Etty op neer dat marteling in alle vormen moet worden tegengegaan. Ook als dat betekent dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken.
Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Maar wel doelbewust toegepast. Iedereen die een comapatiënt laat leven, moet straks van Etty vele jaren de gevangenis in. De vervolgstappen laten zich raden: Iedereen die een gehandicapt kind geboren laat worden ook. Iedereen die het goed vindt dat iemand na een ernstig ongeluk, met blijvende gevolgen, wil blijven leven, is dus pervers.
Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - of ze nu geliefden of familieleden zijn - die nu of straks tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. [2]
Het is een goed geformuleerde krankzinnigheid, die op zich al een prijs verdient, van een waakzame vrouw van onbesproken gedrag. Net zo onbesproken als dat van de Italiaanse president die weigerde de noodwet van Berlusconi te ondertekenen. Deze communist is natuurlijk een held in de ogen van Etty - helden moet je bejubelen, ook op NRC-blogs. De onbesprokenheid van Etty had ook iets 'communistisch'. Haar prominente rol in communistisch Nederland is bekend. Ze nam daar weliswaar afstand van (nadat ze enige tijd bij de NRC zat) en bevestigde haar afstand door te trouwen met een andere 'ex'-communist: Gijs Schreuders. Dezelfde Schreuders die erachter zat dat prof. J.A.A. van Doorn uit de NRC werd gesmeten.
Wat mevrouw Etty ook doet, ze doet het geloofwaardig. Toen de macht van de communisten niets meer voorstelde, werd ze natuurlijk anti-communist. Zij het dat de manier van denken niet veranderde. Dissidenten moest het zwijgen worden opgelegd (Van Doorn in de NRC; Fortuyn in het ganse land), de staat moest worden aanbeden, de religie als opium worden bestreden en de resten van de joodse moraal worden ausgerottet.
Wanneer het communisme als dekmantel om de moraal van het jodendom c.q. christendom te vermoorden, dan kies je een andere dekmantel: die van de NRC-columnist. Feiten doen er dan niet meer toe - doen er dan nog steeds niet toe. Dan wordt (blijft) Rome opeens "de paus en zijn antisemieten". Dan prevaleert de "onkreukbaarheid" van de ex-communistische president Napolitano de onaantastbaarheid van het leven zelf.
Welnu; hier zijn twee andere, kleine (voor Etty en de NRC klaarblijkelijk te kleine) feiten:
Ten eerste: De ethiek van Rome over de beschermwaardigheid van het leven is een uitvloeisel van inzichten, in de vorm van encyclieken en andere documenten, die juist vanwege de ervaringen van en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zijn vastgelegd. Naast toenadering tot de Joden (en tot anderen), het stimuleren van mensenrechten en organen als de VN en de EU, naast een pleidooi voor democratie, de "waardigheid van de mens" en nog vele andere inzichten, stelde "Rome" tegenover de beestachtigheid van het Nazisme een ethiek die het leven koste wat kost moest beschermen. Het is deze ethiek, die een nieuw "nazisme" koste wat kost wilde (en wil) voorkomen, die door Etty wordt geschandaliseerd. Je kunt er ethisch rigorisme in ontwaren, zoals zelfs de conservatief-katholieke Kreuz.net onlangs deed, maar de eerlijkheid gebiedt wel deze motieven te vermelden - een eerlijkheid die een NRC uiteraard niet bezit.
Ten tweede: Joods-achtige ex-communistisch-achtigen als Etty en zo kunnen een voorbeeld nemen aan echte Joden. Zoals Rabbijn Yehuda Levin, woordvoerder van 800 Amerikaanse orthodoxe rabbijnen. In een recente verklaring stellen deze rabijnen zich op achter paus Benedictus XVI. Levin: "I support this move to reconcile the traditionalist faction in the Church, because I understand the big picture, which is that the Catholic Church has a problem. There is a strong left wing of the Church that is doing immeasurable harm to the faith." [3]
Deze "big picture" is niet besteed aan de drijvers van 'Lux et Libertas'. Dirk Jan van Baar wees er op De Dagelijkse Standaard al op [4] dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over het stuk van Elsbeth Etty: "De heilige Elsbeth bleek het onderbuikgevoel van haar NRC-lezers goed getroffen te hebben." De hetze van de NRC, en de reacties van het NRC/Geenstijl.nl publiek geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC.
Noten
[1] Katholieke dictatuur, Elsbeth Etty in haar blog op de NRC.nl d.d. 10 februari 2009
[2] Ik gebruik hier woorden uit mijn - wederom - geweigerde reactie op het discussieplekje bij Etty's blog. Wederom paste mijn tekstje niet tussen de vele lovende woorden richting Etty. De tekst:
"Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica) mag een staat niet 'in het bed van patiënten (of geliefden) komen, ook niet 'met de beste bedoelingen'. Waarna volgt dat deze vrouw al '17 jaar wordt gemarteld'. Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus (en eerlijk) meent. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid niets doen? Het zal d'r wel op neer komen dat marteling moet worden tegengegaan en dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken. Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - geliefden en familieleden - die tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. Dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over dit stuk geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC."[3] Rabbi Speaks on Pope Benedict Controversy: Leftist Catholics Using Jews to Attack the Pope, Lifesitenews.com, Februar 10, 2009
[4] De heilige Elsbeth, Dirk Jan van Baar, De Dagelijkse Standaard, d.d. 11 februari 2009
Lees verder...
dinsdag 10 februari 2009
Lux et Libertas
Was ik te ironisch? Te weinig invoelend met de tere liberale NRC-lezertjes? Of te weinig beledigend richting de paus? Ik zal het nooit weten. Mijn reactie heeft eventjes 'ter behandeling door de redactie' op de site van NRC Handelsblad gestaan, onder het discussieforum, om daarna te worden geëxcommuniceerd. Ook al had ik met mijn eigen naam ondertekend, verwezen naar mijn website (daar vroegen ze om) en een mailadres opgegeven van een niet-gratis provider. Wat heb ik fout gedaan?
Toegegeven, het was een waardeloos commentaar - zeg maar van het niveau NRC. Volgens deze krant - die zichzelf 'slijpsteen van de geest' noemt - moeten we het Vaticaan isoleren. Is de paus een oneerlijke man. En heeft Williamson geen recht op de hemelse eeuwigheid. En nog zo wat dingen. Dus is het commentaar van onze elitekrant: 'verbreek de diplomatieke verbindingen met het Vaticaan, er is toch weinig handel met dit ministaatje, en de kosten van een ambassade zijn hoger dan de baten.' Dit is zeg maar het niveau van een elite die Wilders, Fortuyn en anderen wegdemoniseert - desnoods tot in het graf.
Nu verlangt de Nederlandse elite dus dat een wederspannige 'bisschop' buiten het Koninkrijk van God wordt gezet (want dat is excommunicatie) en dat deze uitzetting "ex cathedra" geschiedt. Mocht men zelf in de hemel komen (men zegt er niet in te geloven, maar diep in het hart koestert men natuurlijk de twijfel die niets uitsluit) dan wil men niet met iedereen omgaan. Zoals men in dit tijdelijk leven niet met jan-en-alleman omgaat, zo wil men dat dan ook niet. En een 'ex cathedra'-tje is natuurlijk een extra verzekering dat dit ook niet gebeurt.
Maar goed, ik heb me dus rekenschap gegeven van het feit dat het niveau van de NRC zoiets is als Geenstijl.nl, maar dan met wat meer dure woorden. Waarom is mijn bijdrage dan toch geweigerd? Heb ik te weinig dure woorden gebruikt? Hier volgt mijn tekst:
Voor mij dus geen 'Lux et Libertas'; de verbindingen tussen de NRC en mijn persoon zijn verbroken. Het is mijn eigen schuld. Had ik ze maar niet op zulke foute gedachten moeten brengen. Jammer.
Toegegeven, het was een waardeloos commentaar - zeg maar van het niveau NRC. Volgens deze krant - die zichzelf 'slijpsteen van de geest' noemt - moeten we het Vaticaan isoleren. Is de paus een oneerlijke man. En heeft Williamson geen recht op de hemelse eeuwigheid. En nog zo wat dingen. Dus is het commentaar van onze elitekrant: 'verbreek de diplomatieke verbindingen met het Vaticaan, er is toch weinig handel met dit ministaatje, en de kosten van een ambassade zijn hoger dan de baten.' Dit is zeg maar het niveau van een elite die Wilders, Fortuyn en anderen wegdemoniseert - desnoods tot in het graf.
Nu verlangt de Nederlandse elite dus dat een wederspannige 'bisschop' buiten het Koninkrijk van God wordt gezet (want dat is excommunicatie) en dat deze uitzetting "ex cathedra" geschiedt. Mocht men zelf in de hemel komen (men zegt er niet in te geloven, maar diep in het hart koestert men natuurlijk de twijfel die niets uitsluit) dan wil men niet met iedereen omgaan. Zoals men in dit tijdelijk leven niet met jan-en-alleman omgaat, zo wil men dat dan ook niet. En een 'ex cathedra'-tje is natuurlijk een extra verzekering dat dit ook niet gebeurt.
Maar goed, ik heb me dus rekenschap gegeven van het feit dat het niveau van de NRC zoiets is als Geenstijl.nl, maar dan met wat meer dure woorden. Waarom is mijn bijdrage dan toch geweigerd? Heb ik te weinig dure woorden gebruikt? Hier volgt mijn tekst:
"Nederland heeft gerelateerd naar haar grootte enorm veel diplomatieke betrekkingen met tal van landen en dus ook veel diplomaten in dienst. Met de kleinste en meest onbetekenendste landjes. Waarom maakt men van het Vaticaan een probleem? Het is een ministaatje, maar het instituut Roomse Kerk vertegenwoordigt nog altijd zo’n miljard gelovigen. Waarom zou hier geen belang in gelegen liggen om als Nederland betrekkingen te onderhouden met zo’n landje?Schokkend, niet waar? Niet geschikt voor oortjes die door de NRC zijn slijpgesteend (of ge-steenslijpt). Waarschijnlijk ben ik te brutaal. En de NRC houdt al niet van brutale pausen, dus laat staan van brutale gewone gelovigen van de straat. Gelovigen moeten nederig zijn, anders passen ze niet binnen de scheiding van kerk en staat. Verder lever ik de liberale economie te weinig op om van belang te zijn voor de liberale vrijheid van meningsuiting. De handel tussen mij en de NRC is, in geld uitgedrukt, erg weinig, of eigenlijk: niets. En daar kan een vrijheid van meningsuiting natuurlijk niet van leven.
Het opzeggen is vanuit protest. Het is meteen het einde van elk protest. Vreemd.
En er zijn natuurlijk tal van landen waar ook ‘vraagtekens’ bij te plaatsen zijn. Want kennen Amerika of Rusland wel een door ‘ons’ gewenste scheiding van kerk en staat? Of Indonesië? Of Israël, met haar band tussen Ras en Staat?
In ieder geval hebben we geen problemen met een land als Turkije (die ontkennen alleen maar genociden, dat is volgens onze liberale kerk niet zo erg…)
En natuurlijk ook niet met China; die pleegt ze alleen maar in Tibet (zolang daar economische verdiensten tegenover staan, vergeven we ze dit, al dan niet als seculiere liberalen…)
Maar waarom eigenlijk wel betrekkingen onderhouden met landen van de EU die onze bevolking geprest hebben verdragen tegen hun zin te aanvaarden, en die onze regering pressen met de rug naar het volk te gaan staan? Kappen ermee!
En laten we ook de betrekkingen verbreken met schijndemocratieën, corrupte naties, gevaarlijke naties, afhankelijke naties enz.
Weet u wat? Laten we alleen betrekkingen onderhouden met onszelf. En laat de NRC alleen betrekkingen onderhouden met zichzelf. En niet met gelovige, domme, populistische en andersoortige burgers.
Of laat iedereen zelf de betrekkingen verbreken met iedereen die hij of zij niet aanstaat. Verbreek voor de zekerheid maar de band met elk medemens. Misschien schuilt er in de ander wel een religieus of vergevingsgezind mens. Brrrrr... Verbreken met die handel! Wees puur! Wees zuiver! Wees puriteins! Wees Lux et Libertas!"
Voor mij dus geen 'Lux et Libertas'; de verbindingen tussen de NRC en mijn persoon zijn verbroken. Het is mijn eigen schuld. Had ik ze maar niet op zulke foute gedachten moeten brengen. Jammer.
Lees verder...
zaterdag 7 februari 2009
Benedictus en de rottigheid
Het Vaticaan heeft gesproken. Nogmaals. En met niets nieuws in haar boodschap. Maar ze moest wel. Na het gedram van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, die in het belang van haar land meende te moeten suggereren dat de huidige paus de Holocaust niet onomwonden zou verwerpen. Dat dit de nodige irritatie in het Vaticaan zou oproepen was te verwachten. Het Vaticaan staat op dit moment echter dermate zwak dat ze de zwakzinnigheid van Merkel en van vele anderen toch moet beantwoorden.
Wat zegt het Vaticaan? Ik citeer de Volkskrant: "De standpunten van monseigneur Williamson over de Shoah zijn absoluut onaanvaardbaar en worden ferm afgewezen door de Heilige Vader', stelt het staatssecretariaat van de Heilige Stoel woensdag in een verklaring. 'Om te worden toegelaten tot bisschoppelijke functies binnen de Kerk, zal bisschop Williamson op absoluut onmiskenbare en publiekelijke wijze afstand moeten nemen van zijn opvattingen aangaande de Shoah." [1]
Niets nieuws dus. Williamson moet om als bisschop te functioneren niet alleen afstand moeten nemen van zijn standpunten en opvattingen aangaande de Shoah, hij - en de anderen van de orde van Pius X - zullen ook het Tweede Vaticaanse concilie moeten aanvaarden, benevens het Magisterium van alle Pausen die er sindsdien zijn geweest [2]:
Moderne opinievorming is in onze dagen weinig meer dan afrekening. Men heeft een hele voorraad munitie. Er zijn tal van doelen die bestookt gaan worden. Moderne opinievorming is als een legereenheid die een vijandige stad binnentrekt: goed voorbereid, geënsceneerd, propaganda omhuld met lood en staal.
Zonder aanleiding geen verhaal. En die aanleiding is er: bisschop Williamson ontkent de Holocaust. Dat is verwerpelijk, maar wat zegt dit over zijn katholiek-zijn? Weinig. Wat zegt dit überhaupt over katholieken? Niets. De meeste negationisten (of althans mensen die men daarvan zou kunnen verdenken) zijn naar mijn weten a-religieus, of zelfs antireligieus. Zoals ik al eerder schreef, in mijn artikel Benedictus en wij, kunnen wij naar de beweegredenen van Williamson slechts gissen; zelfs speculatie is hier een lastige zaak. De beweegredenen van de media worden steeds duidelijker. En daarmee die van de Romeinse curie. Een opvallende zinsnede uit het belangrijke Duitse opinieweekblad Die Zeit wil ik u niet onthouden:
Het venijn zit niet alleen diep, het is ook groot. Massaal keren de media zich tegen het Vaticaan, waar ze trouwens allang mee bezig waren. Maar wat het geheel extra interessant maakt is het samengaan van tal van sprekende en zwijgende stemmen. De stemmen van de media worden gepaard met stemmen uit de katholieke wereld en die van andere christenen. Dat zogenaamde mede-christenen meedoen in dit spel van obstructie is erg. Dat katholieken er aan meedoen is nog erger. Het gebrek aan innerlijk gezag is schrijnend, zowel onder geestelijken als onder theologen.
Men zegt wel dat Benedictus had kunnen weten wat er leefde onder de broederschap Pius X en dat hij dat wellicht ook deed. Wat hij waarschijnlijk ook weet, is de totale verwording van de katholieke kerk in West-Europa. Volgens Jean-Pierre Wils, de uitgetreden en zichzelf ontkerstenende hoogleraar theologie uit Nijmegen, heeft deze paus West-Europa afgeschreven: "Ik vermoed dat de kerk West-Europa heeft opgegeven. Daar wonen voornamelijk papieren katholieken. De groep die nog gelooft in de idealen van het Tweede Concilie, in een moderne, liberale kerk, sterft langzaam uit." [4]
Wils zou wel eens gelijk kunnen hebben. Wie de geluiden hoort van - met name Duitstalige - bisschoppen en kardinalen, bespeurt nog maar weinig innerlijke eerbied voor de heilige vader. Het ontzag voor het ambt is weg. Het geloof doet er niet meer toe - Wils: "Velen vinden de screening door de rooms-katholieke kerk ronduit vernederend. Van een dialoog tussen bisschoppen en theologen is al lang geen sprake meer. De kerk vindt ons lastig, te kritisch". Theologen mogen dus niet meer worden beoordeeld op hun geloof, wat telt is het openstaan voor democratie en politieke correctheid.
Net zo bont, of nog bonter, maakte het de Protestantse Kerk in Nederland. Deze riep het Vaticaan op om Williamson buiten de kerk te zetten [5]. Wablief? Staan deze mensen - die van de PKN - er dan zelf niet buiten? Willen zij samen met Williamson buitenstaan? Het is toch dezelfde PKN die ruimte laat aan atheïstische dienaren van het Goddelijk Woord? Met andere woorden: dominees? Heeft men zelf niet in 2004 predikanten vervallen verklaard van hun ambt alleen omdat deze slechts wilden blijven bij de oude grondslag van de Hervormde Kerk, namelijk de Calvinistische belijdenisgeschriften? Wie met zoveel gemak mensen buiten de kerk smijt vanwege hun rechtzinnigheid, en godsloochenaars op hun post laat, heeft als kerkgenootschap geen enkel recht van spreken.
Erger dan de valse stemmen uit protestantse en atheïstische kringen zijn die uit de katholieke kringen zelf. Behalve Wils zijn er tal van anderen die van zich doen spreken. In het Belgische dagblad De Standaard stonden gisteren twee bijdragen van katholieke theologen die van leer trokken tegen Benedictus en het Vaticaan: de Tilburgse hoogleraar 'Cultuurgeschiedenis van het Christendom' Peter Nissen en de Leuvense hoogleraar 'Kerkelijk Recht' Rik Torfs.
Volgens Nissen [6] heeft Benedictus geweten wat voor vlees hij in de kuip had en heeft hij dit voor een hoger doel op de koop toegenomen. Daar zit wat in. Ook stelt hij dat excommunicatie een 'verbeteringsstraf' is en dat de gronden voor deze straf niet zijn weggenomen, namelijk de bisschopswijdingen buiten toestemming van de paus. Om op het laatste punt eerst in te gaan. Volgens mij zijn gronden voor excommunicatie formeel gesproken: de geloofsafval, de publieke, formele ketterij en het formele schisma. Het is interessant om te vernemen hoe het Vaticaan tegen deze zaken aankijkt, aangezien deze losstaan van de uitlatingen van Williamson. Van geloofsafval en formele ketterij lijkt mijns inziens geen sprake. Blijft over het schismatieke argument. Het is waar: de aanleiding - de bisschopswijdingen - blijft bestaan. Maar in tegenstelling tot Paus Johannes Paulus II, lijkt de huidige paus dit feit toch anders te wegen.
Er zijn vele daden van schisma opgetreden de afgelopen decennia. Vele katholieken houden oecumenische diensten waar alle regels worden getreden, het misoffer wordt geminacht. Soms worden zelfs vieringen met niet-christenen gevierd. Vaticanum II bleek en blijkt van elastiek voor tal van gelovigen in West-Europa. Het is absurd om in een klimaat als dit de mensen van Pius X geëxcommuniceerd te laten. Meer dan de meeste anderen hechten deze mensen aan de Traditie. Meer dan de meesten onderschrijven ze de geloofswaarheden van de Katholieke Kerk. Waarbij moet worden opgemerkt dat het Vaticanum II (evenals het magisterium van pausen) niet geldt als geloofswaarheid - zoals prof. dr. Georg May - emeritus hoogleraar Kerkelijk Recht in Mainz - opmerkte in de Junge Freiheit van 6 februari. En ook iemand als Paul van Geest merkte al eerder op dat dit niet de eerste excommunicatie is die door de huidige paus wordt opgeheven.
Maar het is zeer wel mogelijk dat Benedictus een stap heeft gezet waarbij hij wel degelijk wist wat de gevolgen zouden kunnen zijn. En die hij dus voor lief neemt. Misschien wil hij doen waar talloze modernisten zo bang voor zijn. Of zo'n weerzin voor hebben, zoals de Leuvense katholieke kerkelijk hoogleraar Rik Torfs, die in De Standaard schrijft:
De Kerk leert anders. Een vertegenwoordiger van Christus hoeft, net als Christus Zelf, niet zo bang te zijn voor besmetting indien hij ambtelijk optreedt en van meet af aan duidelijk maakt wat het Evangelie ons gebiedt en wat de Wet van God ons gebiedt. Het Evangelie verwerpt de haat - dus ook het antisemitisme - en de Wet verwerpt het valse getuigenis. In beide gevallen is er sprake van een intentie. Iemand die liegt dat God niet bestaat, kan dit oprecht doen, en zodoende tot een gesprekspartner worden. Iemand die het Jodendom haat, oprecht, en dit op een integere manier verpakt in een haat van het conservatisme, zoals prof. Torfs doet, wordt ook niet de Kerk uitgesmeten (Torfs is zelfs nog kerkelijk hoogleraar).
Meneer Torfs is een moralist. En wie het Evangelie in stelling brengt, zoals de paus doet, brengt in de ogen van Torfs slechts de "schijn" in stelling. Torfs begrijpt weinig van het christelijk geloof. Zelfs voor de Joden die het Evangelie van Jezus Christus verwierpen, bleef (en blijft) er een belofte van Godswege en eveneens een zekere geloofsgemeenschap met God. En zelfs de Joden die Christus vermoord hadden, werden niet afgeschreven, maar werden bepreekt door de heilige Stefanus. En ook na de dood van Stefanus bezocht de apostel Paulus de synagogen om daar Joden op te roepen tot bekering. Ik wil dit er maar mee zeggen: het is een oerchristelijke grondtrek om ver te gaan in het bejegenen van zogenaamde 'tegenstanders' om zo de gemeenschap te bewaren. Anderen hebben in andere media al het voorbeeld van de parabel van de Goede Herder genoemd die de 99 schapen achterliet om op zoek te gaan naar het ene, verloren schaap. En de voorbeelden van zulke 'verloren schapen' die het Evangelie geeft, zijn meestal lieden die op grove wijze de zeden en wetten van Mozes met voeten hadden getreden en overtreden.
Daar heeft Torfs geen boodschap aan. Oude rituelen zijn inherent aan de Holocaust. De rituelen die zijn verwant met de Oudtestamentische tempeldienst, de gelouterde traditie van het oude Israël zoals die vanuit de synagoge in de Kerk is overgezet, zijn volgens Torfs zelfs synoniem met het Kwade. Daarmee plaats Torfs zich in de lijn met tal van negationisten en semi-negationisten zoals Richard Dawkins, die het Jodendom in het centrum van het Kwaad plaatsen. Merkwaardig toch hoe de weerzin tegen de oude Israëlitische elementen zich vermengen met eenzelfde weerzin tegen vermeend nazisme? Want wat Torfs natuurlijk wel weet, en tweederangs intellectuelen als Wils en Kimman natuurlijk ook (en zelfs iemand als prof. Erik Borgman spijtig genoeg niet door lijkt te hebben [8]), is dat de Traditie niet alleen nooit is afgeschaft, maar ook nog steeds tot de backbone van de Kerk behoort. Het smalen van Torfs op de priester met de rug naar de mensen, gericht naar het altaar, is het smalen op de voortzetting van de Joodse tempeldienst èn op de God die op deze wijze wordt aanbeden. Dit 'ritueel' is naar mijn weten nooit door wat voor concilie dan ook afgeschaft, en Torfs weet dit natuurlijk ook. Het lijkt juist zijn bedoeling om het nazisme tezamen met de Traditie in het hart van de Kerk te plaatsen. De vuigheid druipt er dan ook af in wat Torfs verder insinueert:
Het aanrotzooien met historische feiten is slechts voorbehouden aan renegaten als Torfs cum suis. De gaskamers zijn immers niet voor het eerst ontwikkeld door 'de' Duitsers, maar door de door Torfs bewonderde verlichtte Franse Revolutionairen die deze vinding - tevergeefs - wilden toepassen in de Vendée. En Torfs is even doortrapt wanneer hij stelt: "En wat te denken over de verfijnde Duitsers van net voor de Eerste Wereldoorlog, de kampioenen van de cultuur en van de Bildung, figuren die zo uit De Toverberg van Thomas Mann konden zijn geplukt, en die desalniettemin met droge ogen miljoenen jongeren de dodende loopgraven injoegen?" De miljoenen doden die door liberale Engelsen en laïcistische Fransen de dood in werden gejaagd, vergeet Torfs gemakshalve, en even gemakzuchtig doet hij alsof de Eerste Wereldoorlog een tafereel was van een Duitse agressor en talloze andere slachtoffers. Ik weet niet hoe het in Leuven is, maar op de Nederlandse universiteiten is dit beeld toch wel wat bijgesteld - of is dit ook een vorm van ongeoorloofd revisionisme?
De weerzin tegen alles wat conservatief, christelijk en nog wat meer is, vindt bij Torfs haar hoogtepunt wanneer hij Benedictus beschuldigt niet tegen de stroom in te roeien (hoe zwakzinnig kun je zijn om nu met zo'n beschuldiging aan te komen zetten?), maar mee te liften op een conservatieve mode. Met name in Vlaanderen zou dit volgens Torfs 'niet onschuldige' gedachtegoed de laatste jaren nogal populair zijn geworden. Wat insinueert Torfs hier? Doet hij hier een laffe aanval op de enkelingen in Vlaanderen die zich conservatief noemen, zoals: Bart de Wever, Herman de Dijn en Matthias Storme?
Was het niet deze laatste 'collega' van Torfs die opkwam voor Israël en de Joden toen de Katholieke (!) Universiteit van Leuven meende tijdens een hoogmis op 2 februari een oproep te doen die, volgens prof. Storme, neerkwam op "Kauf nicht bei Juden!" [9] Storme eindige zijn verontwaardigde reactie met: "Ik schaam me over mijn alma mater en zeg dat dus ook. Het zal mijn carrière niet bevorderen, maar ik kan niet anders." Torfs heeft dit natuurlijk gelezen. Hij pareert de kritiek op 'zijn' aanval op het Jodendom - die hij samen met de universiteit in Leuven deed, met een aanval op de verdedigers van Israël en de Joden.
Twee vliegen in één klap. Nee, drie vliegen. Nee, vier vliegen: nazisme, katholicisme, conservatisme en semitisme allemaal tegelijk het afvoerputje doorgespoeld. Burke, Benedictus, Mozes en de historische Jezus, allemaal in hetzelfde massagraf gegooid als waar de bruine modernisten al lagen weg te rotten. Een hoop zand erover van Torfs, Wils en dergelijken. En een grote vlag erop geplant met te tekst: "Kauft nicht bei uns!" Want dit is de les: je kunt nog zo bewogen zijn met Israël en het Jodendom; één enkele misstap c.q. onbegrepen stap bezorgt je een plaats in dit massagraf. En je kunt nog zoveel doen om het Israël en de Joden moeilijk te maken, maar één enkele politiekcorrecte verontwaardiging is voldoende om alle antisemitische zonden weg te wassen.
Dit is niet alleen de wereld waarin Benedictus staat; het is ook de Kerk waarin hij opereert. Het is rottigheid versus rottigheid, en de kunst om onder de rottigheid het goede te vinden, terug te vinden en in te zetten voor de Kerk. Benedictus' keuze om de Kerk niet alleen over te laten aan lieden als Torfs, maar om ook Traditionalisten een plek te geven in dit bizarre spel, is niet geheel van redenen ontbloot. Ongeacht het feit dat een Engels-Argentijnse bisschop hier met grote moddervoeten doorheen stampt.
Bronnen:
[1] Vaticaan: Williamson moet uitspraken intrekken, de Volkskrant, 4 februari 2009
[2] Vatican Clarification on Lefebvrites, Holocaust, Zenit.org, Februar 4 2009
[3] Fundamentalisten des Herrn, Hauke Friederichs, Die Zeit, d.d. 3, Februar 2009
[4] 'Paus heeft West-Europa opgegeven’, interview in de Volkskrant, d.d. 1 februari 2009
[5] PKN: zet Williamson uit de kerk, Nederlands Dagblad, d.d. 5 februari 2009
[6] Heeft de paus het niet geweten?, van prof. Peter Nissen, De Standaard 5 februari 2009
[7] De paus en de gaskamers, prof. Rik Torfs, De Standaard 5 februari 2009
[8] Paus moet afstand nemen van tradities, prof. Erik Borgman, BN DeStem, 5 februari 2009
[9] Een oproep "Kauf nicht bei Juden" uitgezonden door de KU Leuven, weblog prof. Storme, 3 februari 2009, en zijn verduidelijking Enkele verduidelijkingen tussen licht en mis, 4 februari 2009
Wat zegt het Vaticaan? Ik citeer de Volkskrant: "De standpunten van monseigneur Williamson over de Shoah zijn absoluut onaanvaardbaar en worden ferm afgewezen door de Heilige Vader', stelt het staatssecretariaat van de Heilige Stoel woensdag in een verklaring. 'Om te worden toegelaten tot bisschoppelijke functies binnen de Kerk, zal bisschop Williamson op absoluut onmiskenbare en publiekelijke wijze afstand moeten nemen van zijn opvattingen aangaande de Shoah." [1]
Niets nieuws dus. Williamson moet om als bisschop te functioneren niet alleen afstand moeten nemen van zijn standpunten en opvattingen aangaande de Shoah, hij - en de anderen van de orde van Pius X - zullen ook het Tweede Vaticaanse concilie moeten aanvaarden, benevens het Magisterium van alle Pausen die er sindsdien zijn geweest [2]:
"For a future recognition of the Fraternity of St. Pius X, the full recognition of the Second Vatican Council and the magisterium of Popes John XXIII, Paul VI, John Paul I, John Paul II and Benedict XVI himself is an indispensable condition."Niets nieuws dus. Men wist het al en men had het kunnen weten. Het Vaticaan had kunnen weten wie Williamson was via een druk op de knop bij Google; de media hadden niet veel meer moeite hoeven doen om deze boodschap reeds te kennen. Men had het kunnen weten, en misschien wist men het ook al. Opinievorming is een spel, zij het een venijnig spel.
Moderne opinievorming is in onze dagen weinig meer dan afrekening. Men heeft een hele voorraad munitie. Er zijn tal van doelen die bestookt gaan worden. Moderne opinievorming is als een legereenheid die een vijandige stad binnentrekt: goed voorbereid, geënsceneerd, propaganda omhuld met lood en staal.
Zonder aanleiding geen verhaal. En die aanleiding is er: bisschop Williamson ontkent de Holocaust. Dat is verwerpelijk, maar wat zegt dit over zijn katholiek-zijn? Weinig. Wat zegt dit überhaupt over katholieken? Niets. De meeste negationisten (of althans mensen die men daarvan zou kunnen verdenken) zijn naar mijn weten a-religieus, of zelfs antireligieus. Zoals ik al eerder schreef, in mijn artikel Benedictus en wij, kunnen wij naar de beweegredenen van Williamson slechts gissen; zelfs speculatie is hier een lastige zaak. De beweegredenen van de media worden steeds duidelijker. En daarmee die van de Romeinse curie. Een opvallende zinsnede uit het belangrijke Duitse opinieweekblad Die Zeit wil ik u niet onthouden:
"Und in Zeiten, in denen die christlichen Gemeinden über Mitgliederschwund und Priestermangel klagen, Gotteshäuser verkaufen müssen und ihr Einfluss auf die Gesellschaft schwindet, scheinen auch Vertreter der Amtskirche in der Bruderschaft eine Art Jungbrunnen zu sehen. Doch der Schein trügt. Dem Neuen tritt die Bruderschaft nicht aufgeschlossen gegenüber. Sie setzt auf Messen auf Latein, nach dem tridentinischen Ritus. Die Pius-Bruderschaft sieht andere Religion nicht als gleichberechtigt an und akzeptiert nur einen Heilsweg – den eigenen. Die Ökumene, Laien-Mitarbeiter in der Kirche und wichtige Ämter für Frauen lehnen die Traditionalisten strikt ab." [3]U leest het goed: dat men de eigen religie - d.i. de katholieke - slechts als de ene ware heilsweg ziet, wordt ze voorgeworpen als zijnde 'niet openstaande voor het nieuwe'. Sinds wanneer zijn agnosten en atheïsten geïnteresseerd in meerdere heilswegen?
Het venijn zit niet alleen diep, het is ook groot. Massaal keren de media zich tegen het Vaticaan, waar ze trouwens allang mee bezig waren. Maar wat het geheel extra interessant maakt is het samengaan van tal van sprekende en zwijgende stemmen. De stemmen van de media worden gepaard met stemmen uit de katholieke wereld en die van andere christenen. Dat zogenaamde mede-christenen meedoen in dit spel van obstructie is erg. Dat katholieken er aan meedoen is nog erger. Het gebrek aan innerlijk gezag is schrijnend, zowel onder geestelijken als onder theologen.
Men zegt wel dat Benedictus had kunnen weten wat er leefde onder de broederschap Pius X en dat hij dat wellicht ook deed. Wat hij waarschijnlijk ook weet, is de totale verwording van de katholieke kerk in West-Europa. Volgens Jean-Pierre Wils, de uitgetreden en zichzelf ontkerstenende hoogleraar theologie uit Nijmegen, heeft deze paus West-Europa afgeschreven: "Ik vermoed dat de kerk West-Europa heeft opgegeven. Daar wonen voornamelijk papieren katholieken. De groep die nog gelooft in de idealen van het Tweede Concilie, in een moderne, liberale kerk, sterft langzaam uit." [4]
Wils zou wel eens gelijk kunnen hebben. Wie de geluiden hoort van - met name Duitstalige - bisschoppen en kardinalen, bespeurt nog maar weinig innerlijke eerbied voor de heilige vader. Het ontzag voor het ambt is weg. Het geloof doet er niet meer toe - Wils: "Velen vinden de screening door de rooms-katholieke kerk ronduit vernederend. Van een dialoog tussen bisschoppen en theologen is al lang geen sprake meer. De kerk vindt ons lastig, te kritisch". Theologen mogen dus niet meer worden beoordeeld op hun geloof, wat telt is het openstaan voor democratie en politieke correctheid.
Net zo bont, of nog bonter, maakte het de Protestantse Kerk in Nederland. Deze riep het Vaticaan op om Williamson buiten de kerk te zetten [5]. Wablief? Staan deze mensen - die van de PKN - er dan zelf niet buiten? Willen zij samen met Williamson buitenstaan? Het is toch dezelfde PKN die ruimte laat aan atheïstische dienaren van het Goddelijk Woord? Met andere woorden: dominees? Heeft men zelf niet in 2004 predikanten vervallen verklaard van hun ambt alleen omdat deze slechts wilden blijven bij de oude grondslag van de Hervormde Kerk, namelijk de Calvinistische belijdenisgeschriften? Wie met zoveel gemak mensen buiten de kerk smijt vanwege hun rechtzinnigheid, en godsloochenaars op hun post laat, heeft als kerkgenootschap geen enkel recht van spreken.
Erger dan de valse stemmen uit protestantse en atheïstische kringen zijn die uit de katholieke kringen zelf. Behalve Wils zijn er tal van anderen die van zich doen spreken. In het Belgische dagblad De Standaard stonden gisteren twee bijdragen van katholieke theologen die van leer trokken tegen Benedictus en het Vaticaan: de Tilburgse hoogleraar 'Cultuurgeschiedenis van het Christendom' Peter Nissen en de Leuvense hoogleraar 'Kerkelijk Recht' Rik Torfs.
Volgens Nissen [6] heeft Benedictus geweten wat voor vlees hij in de kuip had en heeft hij dit voor een hoger doel op de koop toegenomen. Daar zit wat in. Ook stelt hij dat excommunicatie een 'verbeteringsstraf' is en dat de gronden voor deze straf niet zijn weggenomen, namelijk de bisschopswijdingen buiten toestemming van de paus. Om op het laatste punt eerst in te gaan. Volgens mij zijn gronden voor excommunicatie formeel gesproken: de geloofsafval, de publieke, formele ketterij en het formele schisma. Het is interessant om te vernemen hoe het Vaticaan tegen deze zaken aankijkt, aangezien deze losstaan van de uitlatingen van Williamson. Van geloofsafval en formele ketterij lijkt mijns inziens geen sprake. Blijft over het schismatieke argument. Het is waar: de aanleiding - de bisschopswijdingen - blijft bestaan. Maar in tegenstelling tot Paus Johannes Paulus II, lijkt de huidige paus dit feit toch anders te wegen.
Er zijn vele daden van schisma opgetreden de afgelopen decennia. Vele katholieken houden oecumenische diensten waar alle regels worden getreden, het misoffer wordt geminacht. Soms worden zelfs vieringen met niet-christenen gevierd. Vaticanum II bleek en blijkt van elastiek voor tal van gelovigen in West-Europa. Het is absurd om in een klimaat als dit de mensen van Pius X geëxcommuniceerd te laten. Meer dan de meeste anderen hechten deze mensen aan de Traditie. Meer dan de meesten onderschrijven ze de geloofswaarheden van de Katholieke Kerk. Waarbij moet worden opgemerkt dat het Vaticanum II (evenals het magisterium van pausen) niet geldt als geloofswaarheid - zoals prof. dr. Georg May - emeritus hoogleraar Kerkelijk Recht in Mainz - opmerkte in de Junge Freiheit van 6 februari. En ook iemand als Paul van Geest merkte al eerder op dat dit niet de eerste excommunicatie is die door de huidige paus wordt opgeheven.
Maar het is zeer wel mogelijk dat Benedictus een stap heeft gezet waarbij hij wel degelijk wist wat de gevolgen zouden kunnen zijn. En die hij dus voor lief neemt. Misschien wil hij doen waar talloze modernisten zo bang voor zijn. Of zo'n weerzin voor hebben, zoals de Leuvense katholieke kerkelijk hoogleraar Rik Torfs, die in De Standaard schrijft:
"De huidige paus is dus geen nazi, maar wel een sentimenteel conservatief. Mensen van dat slag zullen zelden zelf gaskamers installeren, maar ze zijn evenmin ongevaarlijk. (...) De houding van de paus laat zien hoe pervers schijnbaar goedaardig conservatisme wel kan zijn. (...) De conservatief probeert vormelijkheden uit het verleden overeind te houden, ook al is de morele prijs daarvoor onfatsoenlijk hoog. De schone schijn is dus belangrijker dan de moraal. Door oude rituelen te koesteren, minimaliseert de paus op indirecte wijze de Holocaust. (...) Hij is gewoon een conservatief in de enggeestige zin van het woord. En daarin is hij niet origineel. (...) Laten we ons hoeden voor het conservatisme, al oogt het lieflijk en goedmoedig. Want weemoed kan meedogenloos zijn, en schijnbare verfijning scherper dan een scheermesje. [7]"Deze redenering is perfect op alle traditionele denkstromingen toe te passen, inclusief het orthodoxe jodendom zelf. Torfs verwijt de paus "schijn" en het gebrek aan "moraal". Welke moraal bedoelt Torfs? Die van het Evangelie die herders van de Kerk gelast om te blijven gaan met zondaars, zonder de zonde te vergoelijken, alleen al omdat zo'n zondaar tot het "verlorene van het huis Israëls" behoort? Deze christelijke moraal is de wereld, de Farizeeërs, Torfs en de andere huichelaars een doorn in het oog. De huichelaars geloven namelijk dat omgang per definitie besmet maakt.
De Kerk leert anders. Een vertegenwoordiger van Christus hoeft, net als Christus Zelf, niet zo bang te zijn voor besmetting indien hij ambtelijk optreedt en van meet af aan duidelijk maakt wat het Evangelie ons gebiedt en wat de Wet van God ons gebiedt. Het Evangelie verwerpt de haat - dus ook het antisemitisme - en de Wet verwerpt het valse getuigenis. In beide gevallen is er sprake van een intentie. Iemand die liegt dat God niet bestaat, kan dit oprecht doen, en zodoende tot een gesprekspartner worden. Iemand die het Jodendom haat, oprecht, en dit op een integere manier verpakt in een haat van het conservatisme, zoals prof. Torfs doet, wordt ook niet de Kerk uitgesmeten (Torfs is zelfs nog kerkelijk hoogleraar).
Meneer Torfs is een moralist. En wie het Evangelie in stelling brengt, zoals de paus doet, brengt in de ogen van Torfs slechts de "schijn" in stelling. Torfs begrijpt weinig van het christelijk geloof. Zelfs voor de Joden die het Evangelie van Jezus Christus verwierpen, bleef (en blijft) er een belofte van Godswege en eveneens een zekere geloofsgemeenschap met God. En zelfs de Joden die Christus vermoord hadden, werden niet afgeschreven, maar werden bepreekt door de heilige Stefanus. En ook na de dood van Stefanus bezocht de apostel Paulus de synagogen om daar Joden op te roepen tot bekering. Ik wil dit er maar mee zeggen: het is een oerchristelijke grondtrek om ver te gaan in het bejegenen van zogenaamde 'tegenstanders' om zo de gemeenschap te bewaren. Anderen hebben in andere media al het voorbeeld van de parabel van de Goede Herder genoemd die de 99 schapen achterliet om op zoek te gaan naar het ene, verloren schaap. En de voorbeelden van zulke 'verloren schapen' die het Evangelie geeft, zijn meestal lieden die op grove wijze de zeden en wetten van Mozes met voeten hadden getreden en overtreden.
Daar heeft Torfs geen boodschap aan. Oude rituelen zijn inherent aan de Holocaust. De rituelen die zijn verwant met de Oudtestamentische tempeldienst, de gelouterde traditie van het oude Israël zoals die vanuit de synagoge in de Kerk is overgezet, zijn volgens Torfs zelfs synoniem met het Kwade. Daarmee plaats Torfs zich in de lijn met tal van negationisten en semi-negationisten zoals Richard Dawkins, die het Jodendom in het centrum van het Kwaad plaatsen. Merkwaardig toch hoe de weerzin tegen de oude Israëlitische elementen zich vermengen met eenzelfde weerzin tegen vermeend nazisme? Want wat Torfs natuurlijk wel weet, en tweederangs intellectuelen als Wils en Kimman natuurlijk ook (en zelfs iemand als prof. Erik Borgman spijtig genoeg niet door lijkt te hebben [8]), is dat de Traditie niet alleen nooit is afgeschaft, maar ook nog steeds tot de backbone van de Kerk behoort. Het smalen van Torfs op de priester met de rug naar de mensen, gericht naar het altaar, is het smalen op de voortzetting van de Joodse tempeldienst èn op de God die op deze wijze wordt aanbeden. Dit 'ritueel' is naar mijn weten nooit door wat voor concilie dan ook afgeschaft, en Torfs weet dit natuurlijk ook. Het lijkt juist zijn bedoeling om het nazisme tezamen met de Traditie in het hart van de Kerk te plaatsen. De vuigheid druipt er dan ook af in wat Torfs verder insinueert:
"Ratzinger is geen nazi. De verleiding is groot hem wel als dusdanig te portretteren. Werd hij immers niet in 1941, weliswaar gedwongen, lid van de Hitlerjugend? En komt hij niet uit Beieren, waar Adolf Hitler zo graag verbleef en waar de Lederhosen in de ogen van velen gelden als een voldoende bewijs van een uiterst rechts gedachtegoed? Ten onrechte overigens. Ideeën moeten niet in de broek, maar in het hoofd worden gezocht. En neen, Ratzinger is geen nazi. De kerk verwerpt heel duidelijk het nazisme, waarbij ik overigens de exacte rol die paus Pius XII tijdens de tweede wereldoorlog speelde, in het midden laat."Hoezo is bij Torfs op voorhand al de verleiding groot om "Ratzinger" (waarom noemt hij hem als kerkelijke prof. geen "Benedictus"?) als nazi te bestempelen? Waarom suggereert Torfs dat Pius XII niet het Nazisme heeft verworpen? Hoezo suggereert hij dat Pius XII, die vele Joden het leven heeft gered, misschien een Nazi zou zijn? Waarom het besmeuren van een Benedictus, vanwege zijn afkomst, om daarna net te doen alsof Torfs het is die deze paus vrijpleit?
Het aanrotzooien met historische feiten is slechts voorbehouden aan renegaten als Torfs cum suis. De gaskamers zijn immers niet voor het eerst ontwikkeld door 'de' Duitsers, maar door de door Torfs bewonderde verlichtte Franse Revolutionairen die deze vinding - tevergeefs - wilden toepassen in de Vendée. En Torfs is even doortrapt wanneer hij stelt: "En wat te denken over de verfijnde Duitsers van net voor de Eerste Wereldoorlog, de kampioenen van de cultuur en van de Bildung, figuren die zo uit De Toverberg van Thomas Mann konden zijn geplukt, en die desalniettemin met droge ogen miljoenen jongeren de dodende loopgraven injoegen?" De miljoenen doden die door liberale Engelsen en laïcistische Fransen de dood in werden gejaagd, vergeet Torfs gemakshalve, en even gemakzuchtig doet hij alsof de Eerste Wereldoorlog een tafereel was van een Duitse agressor en talloze andere slachtoffers. Ik weet niet hoe het in Leuven is, maar op de Nederlandse universiteiten is dit beeld toch wel wat bijgesteld - of is dit ook een vorm van ongeoorloofd revisionisme?
De weerzin tegen alles wat conservatief, christelijk en nog wat meer is, vindt bij Torfs haar hoogtepunt wanneer hij Benedictus beschuldigt niet tegen de stroom in te roeien (hoe zwakzinnig kun je zijn om nu met zo'n beschuldiging aan te komen zetten?), maar mee te liften op een conservatieve mode. Met name in Vlaanderen zou dit volgens Torfs 'niet onschuldige' gedachtegoed de laatste jaren nogal populair zijn geworden. Wat insinueert Torfs hier? Doet hij hier een laffe aanval op de enkelingen in Vlaanderen die zich conservatief noemen, zoals: Bart de Wever, Herman de Dijn en Matthias Storme?
Was het niet deze laatste 'collega' van Torfs die opkwam voor Israël en de Joden toen de Katholieke (!) Universiteit van Leuven meende tijdens een hoogmis op 2 februari een oproep te doen die, volgens prof. Storme, neerkwam op "Kauf nicht bei Juden!" [9] Storme eindige zijn verontwaardigde reactie met: "Ik schaam me over mijn alma mater en zeg dat dus ook. Het zal mijn carrière niet bevorderen, maar ik kan niet anders." Torfs heeft dit natuurlijk gelezen. Hij pareert de kritiek op 'zijn' aanval op het Jodendom - die hij samen met de universiteit in Leuven deed, met een aanval op de verdedigers van Israël en de Joden.
Twee vliegen in één klap. Nee, drie vliegen. Nee, vier vliegen: nazisme, katholicisme, conservatisme en semitisme allemaal tegelijk het afvoerputje doorgespoeld. Burke, Benedictus, Mozes en de historische Jezus, allemaal in hetzelfde massagraf gegooid als waar de bruine modernisten al lagen weg te rotten. Een hoop zand erover van Torfs, Wils en dergelijken. En een grote vlag erop geplant met te tekst: "Kauft nicht bei uns!" Want dit is de les: je kunt nog zo bewogen zijn met Israël en het Jodendom; één enkele misstap c.q. onbegrepen stap bezorgt je een plaats in dit massagraf. En je kunt nog zoveel doen om het Israël en de Joden moeilijk te maken, maar één enkele politiekcorrecte verontwaardiging is voldoende om alle antisemitische zonden weg te wassen.
Dit is niet alleen de wereld waarin Benedictus staat; het is ook de Kerk waarin hij opereert. Het is rottigheid versus rottigheid, en de kunst om onder de rottigheid het goede te vinden, terug te vinden en in te zetten voor de Kerk. Benedictus' keuze om de Kerk niet alleen over te laten aan lieden als Torfs, maar om ook Traditionalisten een plek te geven in dit bizarre spel, is niet geheel van redenen ontbloot. Ongeacht het feit dat een Engels-Argentijnse bisschop hier met grote moddervoeten doorheen stampt.
Bronnen:
[1] Vaticaan: Williamson moet uitspraken intrekken, de Volkskrant, 4 februari 2009
[2] Vatican Clarification on Lefebvrites, Holocaust, Zenit.org, Februar 4 2009
[3] Fundamentalisten des Herrn, Hauke Friederichs, Die Zeit, d.d. 3, Februar 2009
[4] 'Paus heeft West-Europa opgegeven’, interview in de Volkskrant, d.d. 1 februari 2009
[5] PKN: zet Williamson uit de kerk, Nederlands Dagblad, d.d. 5 februari 2009
[6] Heeft de paus het niet geweten?, van prof. Peter Nissen, De Standaard 5 februari 2009
[7] De paus en de gaskamers, prof. Rik Torfs, De Standaard 5 februari 2009
[8] Paus moet afstand nemen van tradities, prof. Erik Borgman, BN DeStem, 5 februari 2009
[9] Een oproep "Kauf nicht bei Juden" uitgezonden door de KU Leuven, weblog prof. Storme, 3 februari 2009, en zijn verduidelijking Enkele verduidelijkingen tussen licht en mis, 4 februari 2009
Lees verder...
dinsdag 3 februari 2009
Benedictus en wij
Ook ik schrok van de berichten rond bisschop Williamson en zijn bizarre uitlatingen voor de Zweedse TV. Ook ik hield en houd mijn hart vast wanneer ik denk aan de uitwerkingen in de publieke opinie, bij gewone gelovigen en bij 'onwetenden'. Ook ik had graag meer helderheid en snelheid in de reacties van het Vaticaan verwacht, zeker nu men heeft verklaard niet goed te zijn ingelicht. En ook ik vraag me af hoe doordacht traditionele katholieken denken en handelen wanneer ze een 'bisschop' Williamson jarenlang de meest zotte dingen laat roepen. Toch ben ik blij dat de excommunicatie van de Levebristen is opgeheven. Wat de opiniepeilingen ook zeggen, de toekomst van Europa hangt af van een Katholieke Kerk die haar historische en traditionele wortels weer ontdekt, erkent en gaat uitdragen.
Ik hoop dat Benedictus in staat is deze klap op te vangen en de schade te beperken. En ik hoop dat de traditionalisten van Pius X harde lessen zullen trekken uit deze affaire. Maar de strijd voor de traditie en de waarheid moet doorgaan. De wurggreep van ontspoorde lieden als Williamson doodt traditie en waarheid. Net zoals de wurggrepen van modernisme, het 'Holocaust'-verleden en de islam dat doen.
Ook al geloven de meeste mensen, ook de meesten die zich 'gelovig' noemen, niet meer in een hel, toch is deze niet-bestaande hel voor moderne gelovigen en ongelovigen niet leeg. De hel wordt bevolkt door antisemieten en soortgelijke voorlopers van bisschop Richard Williamson. In tegenstelling tot het Evangelie dat leert dat slechts de zogenaamde "zonde tegen de Heilige Geest" onvergeeflijk is, leert de kerk van de modernisten een ander Evangelie: alles is op voorhand vergeven, behalve antisemitisme en negationisme. De Joden hoeven zich niet meer te bekeren, althans volgens de critici van de traditionele christelijke leer. En de antisemieten kunnen zich niet bekeren. Want zij staan er buiten. Hun excommunicatie is onverbiddelijk en eeuwig. Ik chargeer hier, en ik hoop niet op voorhand al lezers te beledigen of te schokken. Maar de verontwaardiging van Hans Küng omtrent de kwestie "Williamson" maakte voorgenoemde gevoelen bij mij los [1]. Deze 'theoloog' van de al-verzoening en van een 'lege hel' is namelijk verontwaardigd over de misstappen van het Vaticaan inzake Williamson. Er zijn veel 'verontwaardigden'. De theoloog Wils uit Nijmegen is zelfs de Katholieke Kerk uitgestapt vanwege deze affaire. Nu maakte de snelheid van zijn stap de geloofwaardigheid ervan niet groter. Het was bij hem een zogenoemde 'laatste druppel' - iets dat ook uit de verontwaardiging van vele anderen spreekt. Al jarenlang ziet men de Katholieke Kerk afglijden naar een - in hun ogen - traditionalistisch en reactionair bolwerk. Of zoals Wils zegt: "Afgelopen weekeinde bereidde ik de Holocaust Memorial Day-lezing voor. Toen realiseerde ik me dat ik me niet meer met het anti-moderne, anti-plurale en totalitaire van de kerk wilde associëren. Het lukte niet meer." [2].
De hetze tegen Rome houdt ondertussen aan. Vandaag verschijnt er in de Volkskrant een paginagrote aanval op Rome waarin zelfs een handleiding wordt gepubliceerd hoe mensen op een eenvoudige wijze direct (!) hun lidmaatschap van de (!) kerk kunnen opzeggen [3]. En het zal voorlopig nog wel doorgaan. De hetze was namelijk al lang aan de gang. De verklaring van het Vaticaan over 'gender' werd door Europa haast vijandig ontvangen. Zelfs de Nederlandse regering riep de pauselijke nuntius in ons land daarvoor op het matje [4]. De uitspraken over de negatieve gevolgen van de pil voor onder meer het milieu, gedaan in de Vaticaanse krant Osservatore Romano, moesten het eveneens ontgelden [5]. De huidige hetze vanwege Williamson is dus slechts een voortzetting, zij het een voortzetting in crescendo.
Te midden van een schimpende wereld is het opeens stil geworden in traditionele, katholieke kringen. Het enige wat klinkt, zijn zo nu en dan verklaringen van verontwaardiging en van distantiëring. Nu weer is er de verklaring van katholieke Franse intellectuelen zoals Rémi Brague, René Girard en Paul Thibaud. Men weet zich geen raad met de beslissing van Paus Benedictus XVI om de excommunicatie van - met name Richard Williamson - op te heffen [6]. Het is geen vreemde reactie. Ook ik ben verward en verbouwereerd over de gang van zaken.
Ook ik ben een beetje van slag en begrijp daardoor de verwarring van de anderen. Tenminste: die van de gelovigen, de katholieken en van hen die deze paus hoog hebben. Want ondanks de waardering voor de huidige heilige vader is het toch even slikken wanneer er zo pontificaal een negationist in ere wordt hersteld. Is zoiets niet vragen om moeilijkheden? En dit terwijl de kerk al zo vaak zwaar onder vuur ligt van de Europese Unie, de media en de opinieleiders? Verwarring is dus te begrijpen; verontwaardiging echter niet.
Er is geen reden voor verontwaardiging. De Katholieke Kerk verwerpt in alle toonaarden elke vorm van antisemitisme. En er is niet de minste aanleiding om daar - ook wat betreft de huidige paus - aan te twijfelen. En ook: het intrekken van een excommunicatie klinkt heel wat, maar is minder dan veel mensen denken. Williamson is nu niet opeens een erkende bisschop geworden in de Katholieke Kerk. De eis van erkenning van de leer blijft onveranderd overeind staan en de kerken van Pius X zijn nu niet opeens erkend [7]. Wat Benedictus heeft willen doen, is gehoor geven aan een oproep om deze barrière weg te nemen - die van de excommunicaties van vier 'bisschoppen' - om zo de weg vrij te maken voor gesprekken tot toenadering. Waarbij Rome de regie in handen heeft en houdt.
Voor de rest valt er veel te zeggen, maar over de belangrijkste zaken kan nog weinig zinnigs worden gezegd. Het is wachten op een verklaring van de paus die hier op in zal gaan. Gezien het tumult onder de bisschoppen, waaronder zelfs de Oostenrijkse kardinaal Schönborn, mogen we aannemen dat zo'n verklaring er zal komen. Maar de molens van het Vaticaan malen zeer langzaam. Dus op wat Rome gaat zeggen zullen we nog even moeten wachten.
Verder is er het wachten op wat de Pius X genootschap gaat doen. Hun eerste reactie was een spreekverbod voor Williamson, een verbod om waar dan ook voor te gaan, een distantiëring van zijn uitspraken en een spijtbetuiging richting het Vaticaan. Of dat genoeg is, waag ik te betwijfelen. Want Williamson heeft mijns inziens willens en wetens de relatie tussen Pius X en het Vaticaan beschadigd, evenals de reputatie van het genootschap Pius X en de naam van de overleden Paus Pius X. Het televisie-interview was weliswaar al lang opgenomen, maar Williamson wist natuurlijk al langere tijd van de gesprekken tussen Bernard Fellay, hoofd van de orde van Pius X, en het Vaticaan. Op 15 december vorig jaar had Mgr. Fellay weliswaar een oproep doen uitgaan richting Benedictus om de excommunicaties in te trekken. Hij had daarbij uitgesproken dat Pius X de paus als leider van de Kerk erkende, de Katholieke Kerk als ware Christelijke Kerk en haar leer als de enige juiste. Dat was halverwege december, maar we mogen er van uitgaan dat de voorbereidingen hiervoor al langere tijd aan de gang waren.
Williamson heeft dus kunnen weten wat hij beschadigde en besmeurde. Hij kon wel nagaan dat niet alleen de katholieke Kerk door zijn uitspraken er van langs zou krijgen, maar dat ook zijn eigen orde, die van Pius X, sterk zou worden beschadigd, en misschien zelfs gefnuikt in haar streven naar eenwording met Rome, om maar niet te spreken over haar voortbestaan. De meeste effectieve manier om je hele omgeving te besmetten met het 'bruine virus' is immers door het negationisme hardop te gaan verkondigen, en dan ook nog als katholieke geestelijke op de televisie. De ophef van de ophanden zijnde zaligverklaring van paus Pius XII - en het bevriezen hiervan - onder met name de Joodse gemeenschap is nauwelijks geluwd en nog steeds ligt het Vaticaan onder vuur vanwege de uitspraken van Benedictus XVI over 'gender' en homoseksualiteit. En dan nu dit.
Behalve bij de inhoud van de beweringen van deze Williamson zijn er dus ook vraagtekens te plaatsen bij zijn motieven. Niet dat die zijn uitgesproken. Blijkens de inhoud van het televisie-interview is daar ook niet naar gevraagd. Wat voor de media telt is het feit dat hij dit gezegd heeft en dat dit niet door de beugel kan. De vraag naar de motieven vindt men blijkbaar minder interessant. Interessant voor de critici van Pius X - en die van Benedictus - is wat men erbij kan halen. Zo zouden opeens alle leden van Pius X antisemieten zijn omdat men voor de bekering van de Joden is. Uit het feit dat men het Tweede Vaticaanse concilie verwerpt leidt men af dat Pius X vasthoudt aan het feit dat alle Joden collectief verantwoordelijk zijn aan de dood van Jezus Christus. Ook het feit dat men tegen een dialoog met andere godsdiensten is, werd in sommige media opeens als 'bewijs' aangevoerd voor het antisemitische gehalte van deze orde. De orde zou een geur van Action Française uitademen, van de collaboratie van het Vichy-regiem. (Alleen al het feit dat de vader van Mgr. Marcel Lefebvre in een Duits concentratiekamp door de Nazi's is omgebracht [8], maakt deze bewering tot een lachwekkende schimpscheut.)
De uitlatingen van een Williamson mogen dan verwerpelijk en bizar zijn; dit feit alleen maakt nog niet alle kritiek tot zinnige kritiek. Dat Benedictus een Duitser is, wordt er in de NRC Handelsblad bijgehaald door Youp van 't Hek. Dat Pius XII gezwegen zou hebben over het lot van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt er in de NRC Next bijgehaald door Dirk Verhofstadt. Alle leugens en onzin krijgen gewicht door de uitspraken van Williamson. Ondertussen wordt deze paus - in de persoon van zijn nuntius - nogmaals op het matje geroepen door Maxime Verhagen [9], de afvallige Nederlandse katholiek (hij weet alleen zelf nog niet dat hij dat is). Zelfs een Nederlands Dagblad vond het onbegrijpelijk dat zelfs een ChristenUnie meedoet om de 'plaatsvervanger van Petrus' keer op keer ter verantwoording te roepen [10]. Waar een PvdA opeens terughoudend kan zijn, zijn Christenen er als de kippen bij hun verachting voor de Katholieke Kerk bot te vieren.
Ondertussen kan de Katholieke Kerk geen kant op. Het voortdurende gedram van Joodse c.q. Israëlische krachten, het verstikkende beroep op de Holocaust dat elke kritiek op Jodendom tot variant van het negationisme bombardeert, maakt elke poging om zich te verdedigen bij voorbaat kansloos in media en politiek. Voor de Kerk gelden andere standaarden dan voor de anderen. Israël ziet er geen been in om innig samen te werken met een land dat stelselmatig de genocide op de Armeniërs ontkent: Turkije - ondanks het feit dat er in Israël een oeroude Armeense gemeenschap leeft (net zoals Amerika - ondanks haar sterke pro-Joodse politiek - hier geen onoverkomelijke obstakels ziet). En het feit dat Joden een enorm aandeel hebben gehad in de moord onder Stalin van vele miljoenen orthodoxe Christenen hoeft niet eens te worden ontkend - men negeert deze feiten simpelweg. Het feit dat Paus Pius XII vele honderdduizenden Joden heeft gered van de Nazi's wordt eenvoudig weggevaagd door zijn vermeende zwijgen (of het niet expliciet genoeg spreken), dit terwijl de Israëlische historicus Tom Segev in zijn boek The seventh million: The Israelis and the Holocaust (1993) heeft aangetoond dat de zionistische leiders in Palestina geen belangstelling hadden voor de Holocaustslachtoffers, tenzij ze bruikbaar waren voor de opbouw van de Joodse gemeenschap in het mandaatgebied [11].
Uiteraard zijn dit soort feiten geen vrijbrief om maar te roepen wat je denkt en alles goed te vinden wat lieden als Williamson zeggen. Integendeel. Het laat wel zien dat genocide-ontkenning geen 'christelijk' probleem is met Joodse morele aanklagers. De Amerikaanse katholieke schrijver John Zmirak wees er op TakiMag.com fijntjes op dat "we all have our crackpots" [12] en dat de Joodse beschuldigingen aan het Vaticaan niet helemaal zuiver klinken:
Tevergeefs blijkt nu. Zonder uitleg af te wachten, keert men zich meteen tegen het Vaticaan. Vertrouwen en toenadering blijkt nooit een grond te hebben gehad, ondanks de inspanningen van en na Vaticanum II. Naast het vertrouwen zonder inhoud is er de vergeving zonder grond. Zowel de Franse katholieke intellectuelen spreken over het vergeven van zondaren, als Mgr. Bernard Fellay van Pius X, als ook Williamson zelf toen hij spijt betuigde over de gevolgen van zijn uitspraken. Er is echter geen vergeving zonder spijt en zonder boetedoening. Er is vergeving en verlossing mogelijk voor hen die de verlossing aannemen en geloven. Niet beleden zonden, als ook de gevolgen van schuld moeten worden uitgeboet, hetzij in dit leven, hetzij in het vagevuur na dit leven. Dit geldt voor Williamson; dit geldt voor de Joden. De roep om uitsluiting van een Williamson buiten de Kerk, door zowel katholieken, onwetenden als Joden, is dan ook ongehoord. Want zelfs een negationist die gelooft en de verlossing door God aanvaardt, kan de communie en de verlossing van de Kerk ontvangen en hoort dus thuis in de Kerk buiten welke er immers geen zaligheid is. Grove fouten, zoals die van Williamson, kunnen iemand weliswaar boetwaardig maken, maar ook een gelovige idioot blijft een kind van de Kerk. Daar hebben buitenstaanders niets over te zeggen.
Een crisis als deze heeft naast veel nadelen ook een voordeel. Juist in een nijpende situatie als deze zeggen veel mensen wat ze denken en laten zien hoe ze zijn. Niet alleen de Jezuïet Kimman valt nu door de mand als het gaat om zijn kritiek op de Tridentijnse Mis, ook een Willem Breedveld gebruikt de affaire Williamson om in het dagblad Trouw zijn haat tegen alles wat antimodern is ten toon te spreiden [14]. Met de woorden van een mederedacteur beschrijft hij Paus Pius X:
Het gif zit in deze affaire dus niet alleen in de woorden van Williamson; het gif zit ook in de tegenstanders van de Kerk. Hun aanleiding is Williamson; hun beweegredenen zijn oud. Het doel is de vernietiging van de Kerk. Dat het anders kan, bewijst Paul van Geest. Zijn manier van spreken over deze kwestie in de Trouw van 30 januari j.l. was mild, rustig en liefdevol. Deze Augustinus-kenner verwerpt de uitspraken van Williamson zonder deze uit de Kerk te stoten, en doet tegelijkertijd een oprechte poging om Benedictus te begrijpen [16]. Zo kan het dus ook.
Laten we bidden voor deze paus. Hij is het waard, ook na een affaire Williamson. Want wanneer de Kerk valt, zijn de anderen aan de beurt.
Verwijzingen
[1] Hans Küng: ’Paus heeft de wereld teleurgesteld’, Trouw, d.d. 2 februari 2009
[2] Theoloog Wils stapt woedend uit rk kerk om lefèbvristen, Trouw, d.d. 30 januari 2009
[3] Brief aan parochie volstaat om het lidmaatschap van de kerk direct op te zeggen, Gerard Reijn, de Volkskrant, d.d. 3 februari 2009
[4] Verhagen 'bezorgd' over homo-uitspraken paus, Elsevier.nl, d.d. 9 januari 2009
[5] Erop of eronder!, Marcel Hulspas, De Pers, d.d. 8 januari 2009
[6] Benedikt und die Brandstifter, Jürg Altwegg, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 29. Januar 2009
[7] Der Papst greift ein - Mahnung an Traditionalisten und Zusicherung an Judentum, Domradio.com, d.d. 28. Januar 2009
[8] "Für die Irrgläubigen und Abtrünnigen“, Heinz-Joachim Fischer, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 29. Januar 2009
[9] Verhagen wil veroordeling omstreden bisschop, Nederlands Dagblad, d.d. 29 januari 2009
[10] Slaapmutsen in het Vaticaan, Wim Houtman, Nederlands Dagblad, d.d. 31 januari 2009
[11] Oude sprookjes over Israel vallen beter dan kritiek, prof. dr. J.A.A. van Doorn, Trouw, d.d. 16 februari 2007
[12] Where are My Ninjas?, John Zmirak, Takimag.com, d.d. 27 january 2009
[13] Zoals te lezen was in Lefebvrists face crisis as bishop is exposed as ‘dangerous’ anti-Semite en het bijbehorende vervolgartikel, by Anna Arco in The Catholic Herald, 5 March 2008
[14] Waarom de paus een idioot rehabiliteert, Willem Breedveld, Trouw, d.d. 28 januari 2009
[15] Kirche, Kampf und Laizismus, Lorenz Jäger, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 28. Januar 2009
[16] Waarom Benedictus lefèbvristen thuishaalt, Paul van Geest, Trouw, d.d. 30 januari 2009
Ik hoop dat Benedictus in staat is deze klap op te vangen en de schade te beperken. En ik hoop dat de traditionalisten van Pius X harde lessen zullen trekken uit deze affaire. Maar de strijd voor de traditie en de waarheid moet doorgaan. De wurggreep van ontspoorde lieden als Williamson doodt traditie en waarheid. Net zoals de wurggrepen van modernisme, het 'Holocaust'-verleden en de islam dat doen.
Ook al geloven de meeste mensen, ook de meesten die zich 'gelovig' noemen, niet meer in een hel, toch is deze niet-bestaande hel voor moderne gelovigen en ongelovigen niet leeg. De hel wordt bevolkt door antisemieten en soortgelijke voorlopers van bisschop Richard Williamson. In tegenstelling tot het Evangelie dat leert dat slechts de zogenaamde "zonde tegen de Heilige Geest" onvergeeflijk is, leert de kerk van de modernisten een ander Evangelie: alles is op voorhand vergeven, behalve antisemitisme en negationisme. De Joden hoeven zich niet meer te bekeren, althans volgens de critici van de traditionele christelijke leer. En de antisemieten kunnen zich niet bekeren. Want zij staan er buiten. Hun excommunicatie is onverbiddelijk en eeuwig. Ik chargeer hier, en ik hoop niet op voorhand al lezers te beledigen of te schokken. Maar de verontwaardiging van Hans Küng omtrent de kwestie "Williamson" maakte voorgenoemde gevoelen bij mij los [1]. Deze 'theoloog' van de al-verzoening en van een 'lege hel' is namelijk verontwaardigd over de misstappen van het Vaticaan inzake Williamson. Er zijn veel 'verontwaardigden'. De theoloog Wils uit Nijmegen is zelfs de Katholieke Kerk uitgestapt vanwege deze affaire. Nu maakte de snelheid van zijn stap de geloofwaardigheid ervan niet groter. Het was bij hem een zogenoemde 'laatste druppel' - iets dat ook uit de verontwaardiging van vele anderen spreekt. Al jarenlang ziet men de Katholieke Kerk afglijden naar een - in hun ogen - traditionalistisch en reactionair bolwerk. Of zoals Wils zegt: "Afgelopen weekeinde bereidde ik de Holocaust Memorial Day-lezing voor. Toen realiseerde ik me dat ik me niet meer met het anti-moderne, anti-plurale en totalitaire van de kerk wilde associëren. Het lukte niet meer." [2].
De hetze tegen Rome houdt ondertussen aan. Vandaag verschijnt er in de Volkskrant een paginagrote aanval op Rome waarin zelfs een handleiding wordt gepubliceerd hoe mensen op een eenvoudige wijze direct (!) hun lidmaatschap van de (!) kerk kunnen opzeggen [3]. En het zal voorlopig nog wel doorgaan. De hetze was namelijk al lang aan de gang. De verklaring van het Vaticaan over 'gender' werd door Europa haast vijandig ontvangen. Zelfs de Nederlandse regering riep de pauselijke nuntius in ons land daarvoor op het matje [4]. De uitspraken over de negatieve gevolgen van de pil voor onder meer het milieu, gedaan in de Vaticaanse krant Osservatore Romano, moesten het eveneens ontgelden [5]. De huidige hetze vanwege Williamson is dus slechts een voortzetting, zij het een voortzetting in crescendo.
Te midden van een schimpende wereld is het opeens stil geworden in traditionele, katholieke kringen. Het enige wat klinkt, zijn zo nu en dan verklaringen van verontwaardiging en van distantiëring. Nu weer is er de verklaring van katholieke Franse intellectuelen zoals Rémi Brague, René Girard en Paul Thibaud. Men weet zich geen raad met de beslissing van Paus Benedictus XVI om de excommunicatie van - met name Richard Williamson - op te heffen [6]. Het is geen vreemde reactie. Ook ik ben verward en verbouwereerd over de gang van zaken.
Ook ik ben een beetje van slag en begrijp daardoor de verwarring van de anderen. Tenminste: die van de gelovigen, de katholieken en van hen die deze paus hoog hebben. Want ondanks de waardering voor de huidige heilige vader is het toch even slikken wanneer er zo pontificaal een negationist in ere wordt hersteld. Is zoiets niet vragen om moeilijkheden? En dit terwijl de kerk al zo vaak zwaar onder vuur ligt van de Europese Unie, de media en de opinieleiders? Verwarring is dus te begrijpen; verontwaardiging echter niet.
Er is geen reden voor verontwaardiging. De Katholieke Kerk verwerpt in alle toonaarden elke vorm van antisemitisme. En er is niet de minste aanleiding om daar - ook wat betreft de huidige paus - aan te twijfelen. En ook: het intrekken van een excommunicatie klinkt heel wat, maar is minder dan veel mensen denken. Williamson is nu niet opeens een erkende bisschop geworden in de Katholieke Kerk. De eis van erkenning van de leer blijft onveranderd overeind staan en de kerken van Pius X zijn nu niet opeens erkend [7]. Wat Benedictus heeft willen doen, is gehoor geven aan een oproep om deze barrière weg te nemen - die van de excommunicaties van vier 'bisschoppen' - om zo de weg vrij te maken voor gesprekken tot toenadering. Waarbij Rome de regie in handen heeft en houdt.
Voor de rest valt er veel te zeggen, maar over de belangrijkste zaken kan nog weinig zinnigs worden gezegd. Het is wachten op een verklaring van de paus die hier op in zal gaan. Gezien het tumult onder de bisschoppen, waaronder zelfs de Oostenrijkse kardinaal Schönborn, mogen we aannemen dat zo'n verklaring er zal komen. Maar de molens van het Vaticaan malen zeer langzaam. Dus op wat Rome gaat zeggen zullen we nog even moeten wachten.
Verder is er het wachten op wat de Pius X genootschap gaat doen. Hun eerste reactie was een spreekverbod voor Williamson, een verbod om waar dan ook voor te gaan, een distantiëring van zijn uitspraken en een spijtbetuiging richting het Vaticaan. Of dat genoeg is, waag ik te betwijfelen. Want Williamson heeft mijns inziens willens en wetens de relatie tussen Pius X en het Vaticaan beschadigd, evenals de reputatie van het genootschap Pius X en de naam van de overleden Paus Pius X. Het televisie-interview was weliswaar al lang opgenomen, maar Williamson wist natuurlijk al langere tijd van de gesprekken tussen Bernard Fellay, hoofd van de orde van Pius X, en het Vaticaan. Op 15 december vorig jaar had Mgr. Fellay weliswaar een oproep doen uitgaan richting Benedictus om de excommunicaties in te trekken. Hij had daarbij uitgesproken dat Pius X de paus als leider van de Kerk erkende, de Katholieke Kerk als ware Christelijke Kerk en haar leer als de enige juiste. Dat was halverwege december, maar we mogen er van uitgaan dat de voorbereidingen hiervoor al langere tijd aan de gang waren.
Williamson heeft dus kunnen weten wat hij beschadigde en besmeurde. Hij kon wel nagaan dat niet alleen de katholieke Kerk door zijn uitspraken er van langs zou krijgen, maar dat ook zijn eigen orde, die van Pius X, sterk zou worden beschadigd, en misschien zelfs gefnuikt in haar streven naar eenwording met Rome, om maar niet te spreken over haar voortbestaan. De meeste effectieve manier om je hele omgeving te besmetten met het 'bruine virus' is immers door het negationisme hardop te gaan verkondigen, en dan ook nog als katholieke geestelijke op de televisie. De ophef van de ophanden zijnde zaligverklaring van paus Pius XII - en het bevriezen hiervan - onder met name de Joodse gemeenschap is nauwelijks geluwd en nog steeds ligt het Vaticaan onder vuur vanwege de uitspraken van Benedictus XVI over 'gender' en homoseksualiteit. En dan nu dit.
Behalve bij de inhoud van de beweringen van deze Williamson zijn er dus ook vraagtekens te plaatsen bij zijn motieven. Niet dat die zijn uitgesproken. Blijkens de inhoud van het televisie-interview is daar ook niet naar gevraagd. Wat voor de media telt is het feit dat hij dit gezegd heeft en dat dit niet door de beugel kan. De vraag naar de motieven vindt men blijkbaar minder interessant. Interessant voor de critici van Pius X - en die van Benedictus - is wat men erbij kan halen. Zo zouden opeens alle leden van Pius X antisemieten zijn omdat men voor de bekering van de Joden is. Uit het feit dat men het Tweede Vaticaanse concilie verwerpt leidt men af dat Pius X vasthoudt aan het feit dat alle Joden collectief verantwoordelijk zijn aan de dood van Jezus Christus. Ook het feit dat men tegen een dialoog met andere godsdiensten is, werd in sommige media opeens als 'bewijs' aangevoerd voor het antisemitische gehalte van deze orde. De orde zou een geur van Action Française uitademen, van de collaboratie van het Vichy-regiem. (Alleen al het feit dat de vader van Mgr. Marcel Lefebvre in een Duits concentratiekamp door de Nazi's is omgebracht [8], maakt deze bewering tot een lachwekkende schimpscheut.)
De uitlatingen van een Williamson mogen dan verwerpelijk en bizar zijn; dit feit alleen maakt nog niet alle kritiek tot zinnige kritiek. Dat Benedictus een Duitser is, wordt er in de NRC Handelsblad bijgehaald door Youp van 't Hek. Dat Pius XII gezwegen zou hebben over het lot van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt er in de NRC Next bijgehaald door Dirk Verhofstadt. Alle leugens en onzin krijgen gewicht door de uitspraken van Williamson. Ondertussen wordt deze paus - in de persoon van zijn nuntius - nogmaals op het matje geroepen door Maxime Verhagen [9], de afvallige Nederlandse katholiek (hij weet alleen zelf nog niet dat hij dat is). Zelfs een Nederlands Dagblad vond het onbegrijpelijk dat zelfs een ChristenUnie meedoet om de 'plaatsvervanger van Petrus' keer op keer ter verantwoording te roepen [10]. Waar een PvdA opeens terughoudend kan zijn, zijn Christenen er als de kippen bij hun verachting voor de Katholieke Kerk bot te vieren.
Ondertussen kan de Katholieke Kerk geen kant op. Het voortdurende gedram van Joodse c.q. Israëlische krachten, het verstikkende beroep op de Holocaust dat elke kritiek op Jodendom tot variant van het negationisme bombardeert, maakt elke poging om zich te verdedigen bij voorbaat kansloos in media en politiek. Voor de Kerk gelden andere standaarden dan voor de anderen. Israël ziet er geen been in om innig samen te werken met een land dat stelselmatig de genocide op de Armeniërs ontkent: Turkije - ondanks het feit dat er in Israël een oeroude Armeense gemeenschap leeft (net zoals Amerika - ondanks haar sterke pro-Joodse politiek - hier geen onoverkomelijke obstakels ziet). En het feit dat Joden een enorm aandeel hebben gehad in de moord onder Stalin van vele miljoenen orthodoxe Christenen hoeft niet eens te worden ontkend - men negeert deze feiten simpelweg. Het feit dat Paus Pius XII vele honderdduizenden Joden heeft gered van de Nazi's wordt eenvoudig weggevaagd door zijn vermeende zwijgen (of het niet expliciet genoeg spreken), dit terwijl de Israëlische historicus Tom Segev in zijn boek The seventh million: The Israelis and the Holocaust (1993) heeft aangetoond dat de zionistische leiders in Palestina geen belangstelling hadden voor de Holocaustslachtoffers, tenzij ze bruikbaar waren voor de opbouw van de Joodse gemeenschap in het mandaatgebied [11].
Uiteraard zijn dit soort feiten geen vrijbrief om maar te roepen wat je denkt en alles goed te vinden wat lieden als Williamson zeggen. Integendeel. Het laat wel zien dat genocide-ontkenning geen 'christelijk' probleem is met Joodse morele aanklagers. De Amerikaanse katholieke schrijver John Zmirak wees er op TakiMag.com fijntjes op dat "we all have our crackpots" [12] en dat de Joodse beschuldigingen aan het Vaticaan niet helemaal zuiver klinken:
"Well, I’d like to turn the tables: How forthright were Jewish organizations in the 1920s in denouncing Stalin’s genocide in the Ukraine? Where are the statements by Zionist groups decrying the persecution of the Catholic Church in Mexico in the 1920s, in Spain in the 1930s? Can anyone point to action by Jewish groups that saved hundreds of thousands of Catholic lives? I’d be happy to hear of them. But in their absence, I’m not going to blame “the Jews” for Bolshevism any more than they should blame the Catholic Church for the Nazis. And I won’t hold a grudge against Jews or Jewish groups because they didn’t risk their own necks to help save ours. We are none of us perfect."Met andere woorden: laat iedereen zich met zijn of haar eigen vuiligheid en idioten bemoeien in plaats van elkaar meteen te bestoken met vernietigende verwijten. Als de paus vanuit onwetendheid onachtzaam is omgegaan met Williamson is dat zijn adviseurs te verwijten [13], maar daarmee is er nog geen reden om, zoals de Joodse organisaties dat doen, meteen de hele Rooms-katholieke Kerk in de hoek van negationisme en neonazisme te plaatsen. Het fundamentele wantrouwen tussen Vaticaan en Jodendom blijkt in deze dagen vooral een fundamenteel wantrouwen vanuit het Jodendom te zijn tegen een Vaticaan dat nu weliswaar een misslag heeft gedaan, maar steeds weer de Joden tegemoet wil komen.
Tevergeefs blijkt nu. Zonder uitleg af te wachten, keert men zich meteen tegen het Vaticaan. Vertrouwen en toenadering blijkt nooit een grond te hebben gehad, ondanks de inspanningen van en na Vaticanum II. Naast het vertrouwen zonder inhoud is er de vergeving zonder grond. Zowel de Franse katholieke intellectuelen spreken over het vergeven van zondaren, als Mgr. Bernard Fellay van Pius X, als ook Williamson zelf toen hij spijt betuigde over de gevolgen van zijn uitspraken. Er is echter geen vergeving zonder spijt en zonder boetedoening. Er is vergeving en verlossing mogelijk voor hen die de verlossing aannemen en geloven. Niet beleden zonden, als ook de gevolgen van schuld moeten worden uitgeboet, hetzij in dit leven, hetzij in het vagevuur na dit leven. Dit geldt voor Williamson; dit geldt voor de Joden. De roep om uitsluiting van een Williamson buiten de Kerk, door zowel katholieken, onwetenden als Joden, is dan ook ongehoord. Want zelfs een negationist die gelooft en de verlossing door God aanvaardt, kan de communie en de verlossing van de Kerk ontvangen en hoort dus thuis in de Kerk buiten welke er immers geen zaligheid is. Grove fouten, zoals die van Williamson, kunnen iemand weliswaar boetwaardig maken, maar ook een gelovige idioot blijft een kind van de Kerk. Daar hebben buitenstaanders niets over te zeggen.
Een crisis als deze heeft naast veel nadelen ook een voordeel. Juist in een nijpende situatie als deze zeggen veel mensen wat ze denken en laten zien hoe ze zijn. Niet alleen de Jezuïet Kimman valt nu door de mand als het gaat om zijn kritiek op de Tridentijnse Mis, ook een Willem Breedveld gebruikt de affaire Williamson om in het dagblad Trouw zijn haat tegen alles wat antimodern is ten toon te spreiden [14]. Met de woorden van een mederedacteur beschrijft hij Paus Pius X:
"Katholieken die democratie, tolerantie, de scheiding van kerk en staat positief begroetten, ze waren hem een gruwel. Pius zag trouwens de hele wereld ten onder gaan aan atheïsme, zedenverval, universitaire hybris, de macht van Joden en vrijmetselaars, één grote samenzwering van Darwin, Faust en Freud. In zijn ’Pascendi’ zette hij de toon voor een interne, giftige kerkoorlog. Modernisten zijn ’holle praters en verleiders’, ’vijanden van het kruis’, ’kwaadstichters’, ’allerverderfelijkste vijanden van de kerk’."De kritiek op de Kerk inzake de affaire Williamson is dus ook een verpakking van een andere aanval: die op traditie en het verleden van de Rooms-katholieke Kerk. Maar waarom zouden de punten van de broederschap Pius X opeens verwerpelijk zijn, als deze in feite niets meer zijn dan een naspreken van voorgangers als Paus Pius X? Niet alles wat deze dacht over de Vrijmetselaars was immers uit de lucht gegrepen, zoals zelfs een Frankfurter Allgemeine Zeitung durft toe te geven [15]. Traditionalisten verwerpen de godsdienstvrijheid, jazeker, maar stellen daar tegenover de klassieke tolerantie in Thomistische zin (en verwerpen dus niet de tolerantie). Zeker, ze vinden de Joodse religie een valse godsdienst (net zoals de Joden het christendom een valse - en zelfs vervloekte - godsdienst achten). Maar de Kerk spreekt sinds Paulus, Augustinus en Thomas over de Joden altijd met twee woorden: ze zijn onbekeerd èn ze hebben nog steeds een bijzondere positie. Dit is dus ook de lijn van de Kerk geweest in het tijdperk van voor Vaticanum II. Tegenstanders van de Kerk ontkennen en/of negeren dit en doen alsof de Tweede Wereldoorlog alles veranderd heeft. Niet dus. De Kerk heeft nooit een houding van volkomen verwerping ten opzichte van het Joodse volk gehad; wel vergat ze soms met twee woorden te spreken en te handelen, met alle nare gevolgen van dien.
Het gif zit in deze affaire dus niet alleen in de woorden van Williamson; het gif zit ook in de tegenstanders van de Kerk. Hun aanleiding is Williamson; hun beweegredenen zijn oud. Het doel is de vernietiging van de Kerk. Dat het anders kan, bewijst Paul van Geest. Zijn manier van spreken over deze kwestie in de Trouw van 30 januari j.l. was mild, rustig en liefdevol. Deze Augustinus-kenner verwerpt de uitspraken van Williamson zonder deze uit de Kerk te stoten, en doet tegelijkertijd een oprechte poging om Benedictus te begrijpen [16]. Zo kan het dus ook.
Laten we bidden voor deze paus. Hij is het waard, ook na een affaire Williamson. Want wanneer de Kerk valt, zijn de anderen aan de beurt.
Verwijzingen
[1] Hans Küng: ’Paus heeft de wereld teleurgesteld’, Trouw, d.d. 2 februari 2009
[2] Theoloog Wils stapt woedend uit rk kerk om lefèbvristen, Trouw, d.d. 30 januari 2009
[3] Brief aan parochie volstaat om het lidmaatschap van de kerk direct op te zeggen, Gerard Reijn, de Volkskrant, d.d. 3 februari 2009
[4] Verhagen 'bezorgd' over homo-uitspraken paus, Elsevier.nl, d.d. 9 januari 2009
[5] Erop of eronder!, Marcel Hulspas, De Pers, d.d. 8 januari 2009
[6] Benedikt und die Brandstifter, Jürg Altwegg, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 29. Januar 2009
[7] Der Papst greift ein - Mahnung an Traditionalisten und Zusicherung an Judentum, Domradio.com, d.d. 28. Januar 2009
[8] "Für die Irrgläubigen und Abtrünnigen“, Heinz-Joachim Fischer, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 29. Januar 2009
[9] Verhagen wil veroordeling omstreden bisschop, Nederlands Dagblad, d.d. 29 januari 2009
[10] Slaapmutsen in het Vaticaan, Wim Houtman, Nederlands Dagblad, d.d. 31 januari 2009
[11] Oude sprookjes over Israel vallen beter dan kritiek, prof. dr. J.A.A. van Doorn, Trouw, d.d. 16 februari 2007
[12] Where are My Ninjas?, John Zmirak, Takimag.com, d.d. 27 january 2009
[13] Zoals te lezen was in Lefebvrists face crisis as bishop is exposed as ‘dangerous’ anti-Semite en het bijbehorende vervolgartikel, by Anna Arco in The Catholic Herald, 5 March 2008
[14] Waarom de paus een idioot rehabiliteert, Willem Breedveld, Trouw, d.d. 28 januari 2009
[15] Kirche, Kampf und Laizismus, Lorenz Jäger, Frankfurter Allgemeine Zeitung, d.d. 28. Januar 2009
[16] Waarom Benedictus lefèbvristen thuishaalt, Paul van Geest, Trouw, d.d. 30 januari 2009
Lees verder...
donderdag 22 januari 2009
Fitna II - The Capitol-clowns
Heeft u 'm gezien? Het vervolg op Fitna? Maar dan nu met een versie waarin niet de islam wordt vertekend, maar waarin een karikatuur van het christendom werd gemaakt? Het schijnt dat het eergisteren is vertoond. Met Obama in de hoofdrol. Omkleed met een huldigingsceremonie, wat muziek en wat uitzinnige Amerikaanse kiezers gebeurde het. Ik hou m'n hart vast en vrees voor de reactie van het christenvolk. Zou men zo'n belediging slikken? Zouden er rellen uitbreken?
Mochten er acties ontstaan dat zullen deze van het kaliber 'zelfvernietiging' zijn. Men zal zichzelf - net als Reverend Rick Warren - in Woord en Gebed opblazen te midden van een grote schare medegelovigen. Nu heb ik niet gekeken of geluisterd naar het inauguratiespectakel in Washington D.C. Obama is niet mijn president - ik ben geen Amerikaan - en heb nooit dit soort happenings gevolgd. Obama heeft nog niets gepresteerd, dus waarom zou ik uit mijn bol gaan voor de beste onder de Capitol-clowns?
Ik ben ook niet calvinist genoeg om Obama te volgen. Het is wel het Calvijn-jaar, en het schijnt dat zelfs Barack Obama lid is van een calvinistisch kerkgenootschap [1] - maar mijn score op de C-test (Calvinisme-test) [2] van het dagblad Trouw was te laag (47 %) om bindend te zijn. Het één-tweetje tussen de calvinisten Obama en Warren heb ik dus gemist, moedwillig.
Ik heb dus Obama gemist en ik heb Warren gemist. En homobisschop Robinson aan de fluit. En Yo Yo Ma aan de snaren. Maar ik heb toch iets gemist. De onzin in het gebed van Rev. Warren; de knieval voor de islam en het brouilleren van de God van het christendom. Waarom?
Al in de aanloop naar de presidentsbeëdiging maakte Warren een merkwaardige opmerking, namelijk dat hij blij was met het gebed dat homobisschop Robinson zou uitspreken op de beëdigingsdag [3]. De reden hiervoor lag in het samenbindende element van de keuze van Obama voor Robinson. Warren: "Obama heeft weer getoond alle Amerikanen van goede wil te willen samenbrengen in de zoektocht naar wat ze bindt. (...) Ik steun Obama van harte in zijn wens een president voor elke burger te willen zijn".
U ziet: gebed, God en godsdienst zijn voor zowel Obama als Warren vooral instrumenten 'om mensen van goede wil samen te brengen in een zoektocht naar wat ze bindt'. Wat mensen bindt is Warren niet duidelijk, en zelfs de mensen van goede wil niet. Wat wel duidelijk is waar god voor dient (om de samenleving te binden) en wie de mensen van goede wil zijn: extreme homo's als bisschop Robinson. Deze man is getrouwd met een kerel en bovendien paranoia als het om zwarte Afrikanen gaat (was hij niet bang voor een aanslag op hem door Afrikaanse mede-Anglicanen die hem uit de kerk wilden zetten vanwege zijn homohuwelijk?). Zo iemand heeft per definitie goede wil. Robinson heeft het goede voor met het land, en is in staat zijn eigen behoeftes weg te cijferen, net zoals hij dat doet als het om de Anglicaanse kerk wereldwijd gaat die vanwege hem haast werd opgeblazen.
Robinson heeft goede wil. Hij noemde de keuze van Obama voor Warren "een klap in het gezicht". Robinson wordt door Obama in het gezicht geslagen tijdens de plechtigheid, Robinson doet er gewoon aan mee en laat het fijn uitgezonden worden. Waarschijnlijk houdt deze gay-clown ervan om geslagen te worden? Wie weet.
Maar Warren is dus ook een clown. Want niet alleen Obama is er voor alle mensen van goede willen en behaarde billen, Warren is er ook voor allerlei mensen. Bij de Amerikaans-Lutherse medewerker van het paleoconservatieve Chronicles Magazine Aaron Wolf las ik dingetjes over Warrens gebed die ik nergens anders tegenkom [4]. Want wat blijkt? Warren maakte van zijn beëdigingsgebed een mooi multireligieus soepzootje.
Tot wie bad Warren? Tot iets goddelijks, dat wel. Allereerst tot een Almachtige Vader. Daarna tot een Heer die één is (het Shema Yisrael uit Deuteronomium 6); dit voor de joden. En daarna tot een "the compassionate and merciful one" - wat in de Koran de aanspreektitel is voor Allah; elke Soera uit de Koran begint met deze zinsnede: "In de naam van Allah, de Erbarmer, de Barmhartige".
Wat ontbrak was het aanroepen van de Drie-enige God: Vader, Zoon en Heilige Geest. De God, zoals Wolf het treffend zegt, waarvan de naam is "imprinted on our foreheads in Holy Baptism". Warren is gedoopt, Obama is gedoopt, zelfs Robinson is gedoopt. Voor de politiek is dit niet belangrijk. De doop in de Naam van de Drie-enige God bindt immers niet samen, maar scheidt de christenen van de joden en de islamieten. Daarmee laat Warren een kenmerk zien van het baptisme dat alleen gelovige volwassenen wil dopen: de doop, en daarmee het getuigenis van de Drie-enige God - de God van het christendom! - is niet wezenlijk. Het komt er slechts bij in kerkdiensten en woonkamers. Maar de christelijke God hoort niet thuis op Capitol Hill.
Capitol Hill is de plaats waar anderen 'wonen': joden, islamieten, homoseksuelen, baptisten, calvinisten en andere mensen van goede wil. Warren schildert een karikatuur van het christendom, net zoals Obama en Robinson dat doen. Een slechte verfilming was het resultaat, weliswaar met mooie muziek en een uitzinnige menigte.
Allah bless America. En: de Eeuwige, Yo Yo Ma, Warren en vele miljoenen anderen bless America. Alles en iedereen mag Amerika zegenen, uitgezonderd God, de Vader van Jezus Christus - het enige Voorwerp van aanbidding van allen die zich christen noemen. Mannen als Warren geloven in boeken, in godsdiensten van het Boek, in doopwater op volwassen lichamen. In nog veel meer. Maar hij bidt niet tot de christelijke God. Wat een clown.
Noten
[1] "De Obama van de zestiende eeuw", in Trouw d.d. 9 januari 2009
[2] Zie voor de C-test van Trouw: hier.
[3] "Rick Warren blij met gebed van homobisschop", in Nederlands Dagblad d.d. 19 januari 2009
[4] Aaron D. Wolf, "Rick Warren: America's Dwight Schrute", op Chroniclesmagazine.org d.d. 21 januari 2009
Mochten er acties ontstaan dat zullen deze van het kaliber 'zelfvernietiging' zijn. Men zal zichzelf - net als Reverend Rick Warren - in Woord en Gebed opblazen te midden van een grote schare medegelovigen. Nu heb ik niet gekeken of geluisterd naar het inauguratiespectakel in Washington D.C. Obama is niet mijn president - ik ben geen Amerikaan - en heb nooit dit soort happenings gevolgd. Obama heeft nog niets gepresteerd, dus waarom zou ik uit mijn bol gaan voor de beste onder de Capitol-clowns?
Ik ben ook niet calvinist genoeg om Obama te volgen. Het is wel het Calvijn-jaar, en het schijnt dat zelfs Barack Obama lid is van een calvinistisch kerkgenootschap [1] - maar mijn score op de C-test (Calvinisme-test) [2] van het dagblad Trouw was te laag (47 %) om bindend te zijn. Het één-tweetje tussen de calvinisten Obama en Warren heb ik dus gemist, moedwillig.
Ik heb dus Obama gemist en ik heb Warren gemist. En homobisschop Robinson aan de fluit. En Yo Yo Ma aan de snaren. Maar ik heb toch iets gemist. De onzin in het gebed van Rev. Warren; de knieval voor de islam en het brouilleren van de God van het christendom. Waarom?
Al in de aanloop naar de presidentsbeëdiging maakte Warren een merkwaardige opmerking, namelijk dat hij blij was met het gebed dat homobisschop Robinson zou uitspreken op de beëdigingsdag [3]. De reden hiervoor lag in het samenbindende element van de keuze van Obama voor Robinson. Warren: "Obama heeft weer getoond alle Amerikanen van goede wil te willen samenbrengen in de zoektocht naar wat ze bindt. (...) Ik steun Obama van harte in zijn wens een president voor elke burger te willen zijn".
U ziet: gebed, God en godsdienst zijn voor zowel Obama als Warren vooral instrumenten 'om mensen van goede wil samen te brengen in een zoektocht naar wat ze bindt'. Wat mensen bindt is Warren niet duidelijk, en zelfs de mensen van goede wil niet. Wat wel duidelijk is waar god voor dient (om de samenleving te binden) en wie de mensen van goede wil zijn: extreme homo's als bisschop Robinson. Deze man is getrouwd met een kerel en bovendien paranoia als het om zwarte Afrikanen gaat (was hij niet bang voor een aanslag op hem door Afrikaanse mede-Anglicanen die hem uit de kerk wilden zetten vanwege zijn homohuwelijk?). Zo iemand heeft per definitie goede wil. Robinson heeft het goede voor met het land, en is in staat zijn eigen behoeftes weg te cijferen, net zoals hij dat doet als het om de Anglicaanse kerk wereldwijd gaat die vanwege hem haast werd opgeblazen.
Robinson heeft goede wil. Hij noemde de keuze van Obama voor Warren "een klap in het gezicht". Robinson wordt door Obama in het gezicht geslagen tijdens de plechtigheid, Robinson doet er gewoon aan mee en laat het fijn uitgezonden worden. Waarschijnlijk houdt deze gay-clown ervan om geslagen te worden? Wie weet.
Maar Warren is dus ook een clown. Want niet alleen Obama is er voor alle mensen van goede willen en behaarde billen, Warren is er ook voor allerlei mensen. Bij de Amerikaans-Lutherse medewerker van het paleoconservatieve Chronicles Magazine Aaron Wolf las ik dingetjes over Warrens gebed die ik nergens anders tegenkom [4]. Want wat blijkt? Warren maakte van zijn beëdigingsgebed een mooi multireligieus soepzootje.
Tot wie bad Warren? Tot iets goddelijks, dat wel. Allereerst tot een Almachtige Vader. Daarna tot een Heer die één is (het Shema Yisrael uit Deuteronomium 6); dit voor de joden. En daarna tot een "the compassionate and merciful one" - wat in de Koran de aanspreektitel is voor Allah; elke Soera uit de Koran begint met deze zinsnede: "In de naam van Allah, de Erbarmer, de Barmhartige".
Wat ontbrak was het aanroepen van de Drie-enige God: Vader, Zoon en Heilige Geest. De God, zoals Wolf het treffend zegt, waarvan de naam is "imprinted on our foreheads in Holy Baptism". Warren is gedoopt, Obama is gedoopt, zelfs Robinson is gedoopt. Voor de politiek is dit niet belangrijk. De doop in de Naam van de Drie-enige God bindt immers niet samen, maar scheidt de christenen van de joden en de islamieten. Daarmee laat Warren een kenmerk zien van het baptisme dat alleen gelovige volwassenen wil dopen: de doop, en daarmee het getuigenis van de Drie-enige God - de God van het christendom! - is niet wezenlijk. Het komt er slechts bij in kerkdiensten en woonkamers. Maar de christelijke God hoort niet thuis op Capitol Hill.
Capitol Hill is de plaats waar anderen 'wonen': joden, islamieten, homoseksuelen, baptisten, calvinisten en andere mensen van goede wil. Warren schildert een karikatuur van het christendom, net zoals Obama en Robinson dat doen. Een slechte verfilming was het resultaat, weliswaar met mooie muziek en een uitzinnige menigte.
Allah bless America. En: de Eeuwige, Yo Yo Ma, Warren en vele miljoenen anderen bless America. Alles en iedereen mag Amerika zegenen, uitgezonderd God, de Vader van Jezus Christus - het enige Voorwerp van aanbidding van allen die zich christen noemen. Mannen als Warren geloven in boeken, in godsdiensten van het Boek, in doopwater op volwassen lichamen. In nog veel meer. Maar hij bidt niet tot de christelijke God. Wat een clown.
Noten
[1] "De Obama van de zestiende eeuw", in Trouw d.d. 9 januari 2009
[2] Zie voor de C-test van Trouw: hier.
[3] "Rick Warren blij met gebed van homobisschop", in Nederlands Dagblad d.d. 19 januari 2009
[4] Aaron D. Wolf, "Rick Warren: America's Dwight Schrute", op Chroniclesmagazine.org d.d. 21 januari 2009
Lees verder...
donderdag 25 december 2008
Tegenover de leegte en de haat
Wat Kerst in Nederland anno 2008 is, werd enkele dagen terug uitstekend verwoord door Johan Quist, woordvoerder van RefoAnders: "Een kerststal met daaromheen een hoerenbal en een ‘zonderbroekenfeest’". Quist, woordvoerder van een streng protestantse homovereniging, sprak zich in deze bewoordingen, in de Volkskrant van 17 december, uit over de de homokerstmarkt die er dit jaar in Amsterdam wordt gehouden. Waar Arie Boomsma van de EO zich daar zal laten omringen door homotravestieten, trekt Quist een andere conclusie: "Daar hebben wij niets te zoeken".
Het culturele ontbindingsproces dat ons land teistert: van kwijtraken zonder te zoeken, raakt nagenoeg alle westerse landen. Maar qua platheid kon Nederland wel eens in de Top Vijf aller Tijden terecht komen. De Evangelische Omroep manifesteert zich deze Kerst op de Amsterdamse homokerstmarkt, omringd door in vrouwenkleren gehulde mannen. Wie mooie Adventsliederen wil horen en wil ontkomen aan de talloze "Top Duizends aller Tijden" moet afstemmen op buitenlandse radiostations. En wie aan het Leger des Heils geeft, moet bedenken dat hij of zij daarmee indirect de homolobby in ons land steunt.
De dwaasheid van het christendom
De nieuwste kerst-CD van het Leger des Heils wordt namelijk volgezongen door Paul de Leeuw. Als eerbetoon aan Majoor Bosshardt, zong hij de CD "Het wordt winter" vol met zogenaamde kerstliederen. Toen Tijs van den Brink van de EO Paul de Leeuw vroeg naar de beweegredenen van Paul de Leeuw was de eerste reden die hij noemde: vanwege de bijdrage van Majoor Bosshardt aan de homo-emancipatie. Niet Kerst, niet het christelijk geloof, niet de kerk (waar Paul de Leeuw zelfs met Kerst niet komt) en niet de hulp aan de daklozen door het Leger des Heils, maar de homo-emancipatie is de leidende gedachte voor Paul de Leeuw om een kerst-CD vol te zingen.
De Wijzen uit het Oosten krijgen van het Leger des Heils en de Evangelische Omroep een oppimpbeurt. De verlossing van "een mensheid onder schuld" is vervangen door homo-emancipatie. Onder begeleiding van de "Amsterdam Staff Band" van het Leger des Heils en met medewerking van de extreemlinkse, vrijzinnige en geëxcommuniceerde priester Huub Oosterhuis, is er van de klassieke kerstgedachte weinig meer overgebleven. En dat is niet erg, want Jezus bezocht - volgens Arie Boomsma van de EO - immers ook hoeren en tollenaars?
Wat de gezichtsbepalers van het christendom rond Kerst - en daarmee van kindje Jezus in de media - doen, is de boodschap van Kerst omdraaien. Men verdraait het Kerstfeest van een feest waarin God in Jezus een weg toont tot redding van "een mensheid verloren in schuld", tot een aanklacht tegen een christendom dat onverdraagzaam is geweest tegen homo's, travestieten, vrouwen, andersgelovigen, etc. Op deze manier wordt het Kerstfeest getransformeerd tot fundamentele een aanval op de Europese identiteit.
Deze aanval werd voor mij extra duidelijk toen ik gisteren hoorde over het beleid van een nieuwe directeur van een christelijk Zwols bejaardenhuis. Deze nieuwe directeur, een Hindoe, heeft namelijk de traditionele kerstviering in dit huis verboden. In het Westen moet het ware Kerst het deze dagen ontgelden. Niet voor niets spreekt men in conservatieve media in het buitenland over de aanval op kerst. En Takimag.com wijst daarvoor zelfs naar ons land in een artikel met de veelzeggende titel PinkXmas: The "War on Christmas" in Europe. Waar in Nederland christelijke en conservatieve opinieleiders ons volk in slaap sussen met vale nostalgie, is het in het buitenland al lang en breed duidelijk: de aanval op Kerst is een aanval op Europa.
De wijsheid uit het Oosten
Naast het artikel van Paul Belien op TakiMag.com verscheen er een andere analyse rond dit thema. In de laatstverschenen editie van Junge Freiheit schreef Fabian Schmidt-Ahmad een openingsartikel: "Auf das Eigene besinnen" met als ondertitel: "Sinnsuche zu Weihnachten: Europa steht und fällt mit seinem christlichen Fundament". Dit artikel schetst een Kerst Anno 2008 waarin "de Christenen de nieuwe Joden zijn" (Régis Debray) en waarin de bakermat van het christendom - Europa - haar fundamenten van zich afschudt. Met een beroep op Solowjow zegt Schmidt-Ahmad: "Europa hat (jedoch) den alten Zugang zum Geist verloren. Geblieben ist nur ein ahnendes Gefühl und die Leere seiner Tempel, in die so nur des Hass einzog."
De verloedering en blasfemie waar Belien naar wijst, komen voort uit de tempel van de leegte: broedplaats van de haat. Het christelijke Europa is het hoogste wat de menselijke geschiedenis ooit bereikt heeft of zal bereiken. Wanneer deze tempel leeg is, ontstaat er de haat. Ontstaat er de pathologische zelfhaat waar Paus Benedictus XVI op wees en in dit kader sprak van "eine Flucht vor dem Eigenen". Europa heeft niets te kiezen. Of ze kiest tegen zichzelf. Of ze kiest voor het christendom. Kerst Anno 2008 kiest Europa tegen zichzelf.
De vrijblijvendheid is eruit. Voor Europa, ook voor conservatieven in Europa en in Amerika. Een Europa dat tegen zichzelf kiest, kiest tegen Kerst en daarmee ook tegen de plek waar Kerst wordt gevierd: de Kerk. Het is de Kerk, en dan met name de Rooms-katholieke Kerk, waar de Europese fundamenten het meest zichtbaar en tastbaar zijn. Waar Evangelicals in de VS zich voor het karretje laten spannen van Barack Obama, en waar de Evangelische Omroep en het Leger des Heils zich in ons land voor het karretje laten spannen van blasfemiserende kerstnichten, laat Benedictus profetisch van zich spreken.
Bij buitenlandse conservatieve media heeft dit zijn uitwerking. Bij het Amerikaanse paleoconservatieve blad Chronicles is er een ware katholiseringsgolf aan de gang. Bij andere conservatieve media als Modern Age en Touchstone staan katholieken vooraan. En in Duitsland lijkt een blad als Junge Freiheit steeds 'katholikfreundlich' te worden. En dit laatste is zeker opmerkelijk.
Opmerkelijk
Meer dan andere Europese conservatieve initiatieven laat de Junge Freiheit zien dat je zowel kwaliteit en conservatieve journalistiek in één blad tegen kunt komen; het laat echter ook zien dat bijvoorbeeld christendom & Nouvelle Droite of conservatisme & cultuur elkaar niet hoeven te bijten. Waar het blad tot voor enkele jaren nog het Nouvelle Droite geluid omhelsde, is er de laatste tijd steeds meer het christelijke c.q. katholieke geluid te vernemen. Het boegbeeld van de Konservative Revolution - met in haar kielzog Nouvelle Droite - is nu vaak katholieker dan de meeste katholieke bladen.
En is dit niet opmerkelijk? Want was volgens David Gress het Europese conservatisme, in tegenstelling tot het Amerikaanse conservatisme, niet juist atheïstisch en Nietzscheaans gekleurd? En was dit al niet een kenmerk bij belangrijke exponenten als Spengler en Evola? En later bij iemand als Alain de Benoist of bij iemand als John Gray? Maar waar Amerikaanse neoconservatieve media als National Review steeds meer ruimte laten aan atheïstisch aanvallen op het christendom, laat Junge Freiheit zien dat het ook anders kan. Analyses als van Nouvelle Droite of van de Konservative Revolution kunnen leerzaam zijn; Europa is ondenkbaar zonder Kerk en christendom (en is wel ondenkbaar zonder Nietzsche en Spengler).
Een Junge Freiheit bergt veel dingen in zich. Met een weekkrant in de traditie van een Frankfurter Allgemeine of een Die Zeit, en met een website waar alle andere conservatieve clubs - waar ook ter wereld - een puntje aan kunnen zuigen, is dit periodiek in enkele maanden tijd één van mijn favoriete tijdschriften geworden. Tegenover de leegte en de haat van het ontwortelde Europa plaatst het blad onomwonden de verworteling van Europa in Kerst. Tegen de haat in spreekt ze woorden van Benedictus XVI uit. En woorden van Solowjow en van Bonhoeffer. En in de leegte plaatst ze voluit de Kerk. Ik dank God dat er nog een Junge Freiheit bestaat.
Het culturele ontbindingsproces dat ons land teistert: van kwijtraken zonder te zoeken, raakt nagenoeg alle westerse landen. Maar qua platheid kon Nederland wel eens in de Top Vijf aller Tijden terecht komen. De Evangelische Omroep manifesteert zich deze Kerst op de Amsterdamse homokerstmarkt, omringd door in vrouwenkleren gehulde mannen. Wie mooie Adventsliederen wil horen en wil ontkomen aan de talloze "Top Duizends aller Tijden" moet afstemmen op buitenlandse radiostations. En wie aan het Leger des Heils geeft, moet bedenken dat hij of zij daarmee indirect de homolobby in ons land steunt.
De dwaasheid van het christendom
De nieuwste kerst-CD van het Leger des Heils wordt namelijk volgezongen door Paul de Leeuw. Als eerbetoon aan Majoor Bosshardt, zong hij de CD "Het wordt winter" vol met zogenaamde kerstliederen. Toen Tijs van den Brink van de EO Paul de Leeuw vroeg naar de beweegredenen van Paul de Leeuw was de eerste reden die hij noemde: vanwege de bijdrage van Majoor Bosshardt aan de homo-emancipatie. Niet Kerst, niet het christelijk geloof, niet de kerk (waar Paul de Leeuw zelfs met Kerst niet komt) en niet de hulp aan de daklozen door het Leger des Heils, maar de homo-emancipatie is de leidende gedachte voor Paul de Leeuw om een kerst-CD vol te zingen.
De Wijzen uit het Oosten krijgen van het Leger des Heils en de Evangelische Omroep een oppimpbeurt. De verlossing van "een mensheid onder schuld" is vervangen door homo-emancipatie. Onder begeleiding van de "Amsterdam Staff Band" van het Leger des Heils en met medewerking van de extreemlinkse, vrijzinnige en geëxcommuniceerde priester Huub Oosterhuis, is er van de klassieke kerstgedachte weinig meer overgebleven. En dat is niet erg, want Jezus bezocht - volgens Arie Boomsma van de EO - immers ook hoeren en tollenaars?
Wat de gezichtsbepalers van het christendom rond Kerst - en daarmee van kindje Jezus in de media - doen, is de boodschap van Kerst omdraaien. Men verdraait het Kerstfeest van een feest waarin God in Jezus een weg toont tot redding van "een mensheid verloren in schuld", tot een aanklacht tegen een christendom dat onverdraagzaam is geweest tegen homo's, travestieten, vrouwen, andersgelovigen, etc. Op deze manier wordt het Kerstfeest getransformeerd tot fundamentele een aanval op de Europese identiteit.
Deze aanval werd voor mij extra duidelijk toen ik gisteren hoorde over het beleid van een nieuwe directeur van een christelijk Zwols bejaardenhuis. Deze nieuwe directeur, een Hindoe, heeft namelijk de traditionele kerstviering in dit huis verboden. In het Westen moet het ware Kerst het deze dagen ontgelden. Niet voor niets spreekt men in conservatieve media in het buitenland over de aanval op kerst. En Takimag.com wijst daarvoor zelfs naar ons land in een artikel met de veelzeggende titel PinkXmas: The "War on Christmas" in Europe. Waar in Nederland christelijke en conservatieve opinieleiders ons volk in slaap sussen met vale nostalgie, is het in het buitenland al lang en breed duidelijk: de aanval op Kerst is een aanval op Europa.
De wijsheid uit het Oosten
Naast het artikel van Paul Belien op TakiMag.com verscheen er een andere analyse rond dit thema. In de laatstverschenen editie van Junge Freiheit schreef Fabian Schmidt-Ahmad een openingsartikel: "Auf das Eigene besinnen" met als ondertitel: "Sinnsuche zu Weihnachten: Europa steht und fällt mit seinem christlichen Fundament". Dit artikel schetst een Kerst Anno 2008 waarin "de Christenen de nieuwe Joden zijn" (Régis Debray) en waarin de bakermat van het christendom - Europa - haar fundamenten van zich afschudt. Met een beroep op Solowjow zegt Schmidt-Ahmad: "Europa hat (jedoch) den alten Zugang zum Geist verloren. Geblieben ist nur ein ahnendes Gefühl und die Leere seiner Tempel, in die so nur des Hass einzog."
De verloedering en blasfemie waar Belien naar wijst, komen voort uit de tempel van de leegte: broedplaats van de haat. Het christelijke Europa is het hoogste wat de menselijke geschiedenis ooit bereikt heeft of zal bereiken. Wanneer deze tempel leeg is, ontstaat er de haat. Ontstaat er de pathologische zelfhaat waar Paus Benedictus XVI op wees en in dit kader sprak van "eine Flucht vor dem Eigenen". Europa heeft niets te kiezen. Of ze kiest tegen zichzelf. Of ze kiest voor het christendom. Kerst Anno 2008 kiest Europa tegen zichzelf.
De vrijblijvendheid is eruit. Voor Europa, ook voor conservatieven in Europa en in Amerika. Een Europa dat tegen zichzelf kiest, kiest tegen Kerst en daarmee ook tegen de plek waar Kerst wordt gevierd: de Kerk. Het is de Kerk, en dan met name de Rooms-katholieke Kerk, waar de Europese fundamenten het meest zichtbaar en tastbaar zijn. Waar Evangelicals in de VS zich voor het karretje laten spannen van Barack Obama, en waar de Evangelische Omroep en het Leger des Heils zich in ons land voor het karretje laten spannen van blasfemiserende kerstnichten, laat Benedictus profetisch van zich spreken.
Bij buitenlandse conservatieve media heeft dit zijn uitwerking. Bij het Amerikaanse paleoconservatieve blad Chronicles is er een ware katholiseringsgolf aan de gang. Bij andere conservatieve media als Modern Age en Touchstone staan katholieken vooraan. En in Duitsland lijkt een blad als Junge Freiheit steeds 'katholikfreundlich' te worden. En dit laatste is zeker opmerkelijk.
Opmerkelijk
Meer dan andere Europese conservatieve initiatieven laat de Junge Freiheit zien dat je zowel kwaliteit en conservatieve journalistiek in één blad tegen kunt komen; het laat echter ook zien dat bijvoorbeeld christendom & Nouvelle Droite of conservatisme & cultuur elkaar niet hoeven te bijten. Waar het blad tot voor enkele jaren nog het Nouvelle Droite geluid omhelsde, is er de laatste tijd steeds meer het christelijke c.q. katholieke geluid te vernemen. Het boegbeeld van de Konservative Revolution - met in haar kielzog Nouvelle Droite - is nu vaak katholieker dan de meeste katholieke bladen.
En is dit niet opmerkelijk? Want was volgens David Gress het Europese conservatisme, in tegenstelling tot het Amerikaanse conservatisme, niet juist atheïstisch en Nietzscheaans gekleurd? En was dit al niet een kenmerk bij belangrijke exponenten als Spengler en Evola? En later bij iemand als Alain de Benoist of bij iemand als John Gray? Maar waar Amerikaanse neoconservatieve media als National Review steeds meer ruimte laten aan atheïstisch aanvallen op het christendom, laat Junge Freiheit zien dat het ook anders kan. Analyses als van Nouvelle Droite of van de Konservative Revolution kunnen leerzaam zijn; Europa is ondenkbaar zonder Kerk en christendom (en is wel ondenkbaar zonder Nietzsche en Spengler).
Een Junge Freiheit bergt veel dingen in zich. Met een weekkrant in de traditie van een Frankfurter Allgemeine of een Die Zeit, en met een website waar alle andere conservatieve clubs - waar ook ter wereld - een puntje aan kunnen zuigen, is dit periodiek in enkele maanden tijd één van mijn favoriete tijdschriften geworden. Tegenover de leegte en de haat van het ontwortelde Europa plaatst het blad onomwonden de verworteling van Europa in Kerst. Tegen de haat in spreekt ze woorden van Benedictus XVI uit. En woorden van Solowjow en van Bonhoeffer. En in de leegte plaatst ze voluit de Kerk. Ik dank God dat er nog een Junge Freiheit bestaat.
Lees verder...
DE WEG TERUG (1) - KERST
Met de verkiezing van Barack Obama toont zelfs een land als de VS dat het era van de traditie voorbij is. De nieuwe mens is die van het sterke heden. Wat van New York geldt, geldt nu en straks voor de gehele moderne wereld: “The present of New York is so powerful that the past is lost.” Het momentum van Obama kent vele precedenten. Vele revoluties, vele krijgsheren waren reeds handlangers van het heden. Van een heden waarin verandering als wapen werd ingezet tegen grassroots, traditie en geloof. Eén van deze handlangers was Keizer Augustus.
De evangelist Lukas begint zijn beschrijving van de geboorte van Jezus met een opmerkelijke mededeling: “In die dagen nu verscheen er een besluit van keizer Augustus, om een volkstelling over heel de wereld te houden.” Voor ons, aangepaste westerlingen, is het moeilijk om de impact van deze woorden tot ons door te laten dringen. Want wat bedoelde Lukas met deze woorden? Waarom moest juist deze mededeling de opmaat worden voor de geschiedenis van de menswording des Woords: de geboorte van Gods Zoon, de Christus? Wat bewoog Lukas om het Kerstevangelie niet bij de mystiek in te zetten, maar bij de wereldpolitiek?
Wij zijn het gewend om te leven in een beschreven, geadministreerde wereld waarin overheden naar believen sofinummers uit kunnen delen en plastic identificatiepasjes verplicht kunnen stellen. Dat was met de Joden in Lukas’ dagen niet het geval. De gelijkschakeling van Israël met de andere volkeren in de Pax Romana van Augustus was velen een doorn in het oog.
Ons zegt de naam Augustus niet zoveel, maar voor mensen in die tijd was heel het leven doordrenkt met de keizercultus die de keizer boven de sfeer der gewone sterfelijke mensen verhief. De machthebbers spraken over de keizer als God en zelfs over diens evangelie. Augustus was het die orde op zaken stelde, het eigendom weer zeker stelde, een eind maakte aan chaos en burgeroorlog. Voor de Romeinen was deze Leviathan een als uit de hemel gezondene. Voor de Jood in die tijd was Augustus echter de anti-Messias die zich gelijk stelde aan God. En in hetzelfde jaar dat Augustus zijn sacrale titel krijgt, vaardigt hij het bevel uit waar Lukas mee inzet.
Lukas zet zijn geboortegeschiedenis in met het ‘dogma’ van Augustus: de beschrijving van de gehele wereld: Augustus bevestigt zijn ‘vrederijk’ – als tegenhanger van het vrederijk uit Jesaja 53 waar de Joden naar uitkeken. De Joden waren niet bijster onder de indruk van zaken als orde, vrede en eigendomszekerheid buiten hun vrijheid om, en meer nog: buiten hun eigen God en het volk van die God om. Waar in onze tijd veel moderne gelovigen zeggen: het Koninkrijk van God is niet van deze wereld, maar van een toekomende, en laten we ons gehoorzaam stellen onder het koninkrijk van deze wereld, is de inzet van Lukas een geheel andere: “Uw Koninkrijk kome”. En de vraag aan ons is dan: dat van Augustus of dat van God in Christus? Wordt het ‘Rome’ of ‘Bethlehem’? Luisteren we naar de boden (engelen) van Augustus of naar die van God?
Scepsis
In het hoofdstuk voorafgaand aan de beschrijving van de geboorte van Jezus zette Lukas deze vraag al scherp neer door de beide verschijningen van de engel van God aan zowel de priester Zakarias (Lukas 1: 5) als die aan de maagd Maria naast elkaar te plaatsen. Beiden worden ons getekend als rechtvaardigen onder het volk. Maar terwijl Zakarias weigert de woorden van de engel te geloven, en daarvoor wordt gestraft met een stilzwijgen tot de geboorte van zijn zoon, gelooft Maria de woorden van de engel metterdaad. Dat een priester sceptisch stond tegenover een God die met Zijn wonderdaden de menselijke orde doorbreekt, was niet vreemd. Vele priesters behoorden immers tot de Sadduceeërs: half vergriekste en aangepaste Joden die het op een akkoordje hadden gegooid met de Romeinen. Zaken als het eeuwige leven, wonderen en de opstanding uit de doden waren aan het niet besteed. Zakarias wordt ons niet geschetst als een Sadduceeër, maar wel als een ongelovige scepticus – net als zijn Sadduceese collega-priesters.
Scepsis is één van de vele manieren om te overleven. En het is weliswaar mogelijk om op elke plaats en in elke kring rechtvaardig te blijven, maar de vraag is en blijft: overleven we door te vergeestelijken, of door ook in de daad rechtvaardig te handelen. De geschiedenis van Lot laat ons zien dat het zelfs in Sodoma mogelijk was om rechtvaardig te blijven, maar vraag niet waar de keuze van lot toe geleid heeft; de Bijbel windt daar geen doekjes om. In een tijd van aanpassing, secularisatie en gelijkschakeling zullen de rechtvaardigen waar God iets mee kan en wil doen moeten worden gezocht in de achterlijke gewesten van het bestaan. Johannes de Doper vertoefde in de woestijn en Maria en Jozef vertoeven in Galilea; volgens de Joodse elite het land der heidenen waar duisternis zou heersen.
Maar de christelijke traditie tekent ons deze waarheid: dat in moeilijke tijden juist in de afgeschreven oorden van ons bestaan de kennis bewaard is gebleven van de oorsprong, de afkomst en de wortels van het bestaan, van het volk en van de hoopvolle belofte. In Jeruzalem had men de godsdienst vergeestelijkt, was men compromisbereid richting de Grieken en de Romeinen en had men keurig het leven opgedeeld in een terrein van God en een terrein van de keizer. Deze scheiding van Kerk en Staat was veel gewone rechtgeaarde Joden een doorn in het oog. Meer dan de vromen hadden zij in de gaten dat de eerbiediging van het gezag van de keizer een knieval betekende voor de anti-god – de keizer of de antichrist.
Lukas schetst ons de ‘weg terug’. Terug naar de koningsstad, terug naar de oude orde en het verbond en terug naar het veld van de tijd van de Rechters; de tijd van voor de koningen. Terug naar de niet-aangepaste outcast van ‘de herders in het veld’ die als eersten de blijde boodschap mochten vernemen – en ook begrepen!. De herders: dadelijke nazaten van David die als herder uit het veld tot het koningschap werd geroepen. De man die haast vergeten was door zijn familie toen Samuël kwam om hem te zegenen – ondanks het feit dat hij als “een dapper man en een echt soldaat” bekend stond! (1 Samuël 16: 18) De weg terug naar de wortel van Jesse begint niet in Jeruzalem, de stad van cultuur, bestuur en religie, maar begint in het duistere land der heidenen: het plaatsje Nazareth in Galilea.
In grote lijnen toont Lukas ons de oorsprong – de zetel – van het kwaad en de verwording en tegelijkertijd toont hij ons de oorsprong van de redding. De oorsprong – oorzaak – van de verwording van het volk Israël ligt voor een belangrijk deel in het vergeten van de oorsprong van de dingen. Wie maar lang genoeg leeft bij de schijnwerkelijkheid van wat de mensen van Jeruzalem, het koningschap en het priesterdom gemaakt hebben, gaat al gauw geloven dat dit nooit anders is geweest. De gelijkenis met onze moderne cultuur laat zich hier licht raden.
Werkelijkheid
In werkelijkheid kon men uit de Heilige Schriften weten van de werkelijke bedoeling van God, als men naar de werkelijke oorsprong van de dingen had gekeken. Niet Jeruzalem, maar Bethlehem; niet de stad Bethlehem, maar het veld. Niet de despotische heerser als Augustus, maar een richter die als herder uit het veld treedt om zijn volk en zijn schapen te richten. Zakarias was door het geweldsloze, aangepaste Jodendom, dat de priesters omhelsden en het volk voorhielden, nota bene zijn voorouders vergeten. Zijn dienst stond in schril contrast met dat van de eerste priesters: de zonen van het huis van Levi die “met het zwaard door de legerplaats moesten gaan, dodende al wat zij vonden”. Men was de taal van het bloed vergeten. Was David niet de koning met bloed aan zijn handen, net zoals de eerste priesters dat waren en zoals de profeten dat waren als stem van Mozes die de offerdienst aan God had geproclameerd, gefundeerd in het bloedbad dat de Levieten hadden aangericht op zijn bevel?
De farizeeërs en schriftgeleerden waren deze kennis van het verbond kwijtgeraakt. Men dacht niet in termen van het verbondsvolk, maar in termen als ‘wij’ en ‘zij’: de vromen versus “de schare die de Wet niet kent”. Net zoals de Sadduceeërs een tweedeling hadden gemaakt tussen de ontwikkelden en de achterlijken. Men sprak niet meer over Galileeërs als leden van hetzelfde verbond, maar over halve heidenen waar niets goeds van te verwachten was. Door hun zuivere godsdienst, van gebed en barmhartigheid, herkende men zelfs de rechtvaardigen uit Galilea niet meer.
Maar het Koninkrijk van God is niet van deze wereld – dat hadden de Joden kunnen weten. Het is niet gefundeerd op het despotische koningschap van het Oosten, dat Augustus ook naar zich toe haalde (en dat vanaf 100 na Chr. helemaal doorbrak in het Romeinse Rijk). In het Koninkrijk van God worden de hemelen geopenbaard in het veld en staan de rechtvaardigen op uit vergeten gewesten. Tegen de zondige natuur van mensen in doet God Zijn Koninkrijk vanuit de aarde omhoog stijgen. Niet van bovenaf, zoals bij de Romeinen of de Perzen, maar vanuit de ongepolijste harten van de rauwe rechtvaardigen.
De moderne de mens verlangt naar de despoot die vrede, tolerantie, welvaart en orde garandeert. Dat is vanaf de zondeval nooit anders geweest. Hoe heeft David niet moeten vechten tegen de despotisering van het koningschap? We kunnen daarvan lezen in 2 Samuël 3: toen Joab zijn boekje te buiten ging en dacht en handelde volgens de logica van de macht. En een vergelijkbaar verhaal in 2 Samuël 4. Of in 2 Samuël 9, toen hij de slavenhouding van Isbósjet doorbrak, de enig overgebleven zoon van Saul, door hem de gemeenschap en de rechten aan te bieden van het verbond en zo Isbósjet weer vast te binden aan de belofte, de grond en de eer van zijn huis?
Herstel
Als de Zoon van God komt om het koningschap te herstellen, dan herstelt Hij dat koningschap niet naar dat wat mensen er van gemaakt hebben, maar dan gaat Hij terug naar “den beginne”. Zoals Isaias (9: 6) zegt: “Grote macht zal Hij brengen en eindeloze vrede, aan Davids huis en zijn rijk; Hij zal het steunen en stutten met recht en gerechtigheid, nu en voor immer.” Het “in den beginne” waar Jezus naar teruggrijpt, werd zichtbaar in het moment dat de herder David opstond uit het veld. De oorsprong van het volk lag in het veld, onder het gewone volk dat geen slaaf en geen heerser was en dat rechtvaardig leefde zonder opgemerkt te worden door zowel vromen als door goddelozen. Jezus werd geboren tussen de dieren, omringd door naar schapen stinkende herders. Hij werd geboren op een plek die teruggreep op de oorsprong van het volk – van elk volk. Hij nam later Zijn discipelen uit de klasse der zelfstandigen die geen loonarbeider waren, maar ook geen despoot over anderen. Zo herstelde Hij de verloren kennis van het verbond onder de zonen van Israël.
Kerst is het feest van ‘de weg terug’: het toont ons de weg naar de vrede. Niet de vrede van een despoot – een Augustus – of van een of andere democratische roversbende. De vrede van Kerst is de vrede van de juiste verhoudingen, van de oorsprong van de inzettingen die het goede leven bepalen – dus van gezonde grassroots en een gezond koningschap. Theologisch gezien valt hier uiteraard veel meer te zeggen; namelijk dat wat met Kerst in de kerken zal worden gehoord. Maar Kerst beroert ook politieke en maatschappelijke kwesties – en dat wordt in de Kerk niet meer gehoord. Juist in een tijd waarin grassroots en koningschap onder grote druk staan en in grote staat van verval verkeren, is het opvallend dat het Kerstverhaal deze vragen niet omzeilt, maar voluit betrekt in het Evangelie van de geboorte van Jezus Christus.
De evangelist Lukas begint zijn beschrijving van de geboorte van Jezus met een opmerkelijke mededeling: “In die dagen nu verscheen er een besluit van keizer Augustus, om een volkstelling over heel de wereld te houden.” Voor ons, aangepaste westerlingen, is het moeilijk om de impact van deze woorden tot ons door te laten dringen. Want wat bedoelde Lukas met deze woorden? Waarom moest juist deze mededeling de opmaat worden voor de geschiedenis van de menswording des Woords: de geboorte van Gods Zoon, de Christus? Wat bewoog Lukas om het Kerstevangelie niet bij de mystiek in te zetten, maar bij de wereldpolitiek?
Wij zijn het gewend om te leven in een beschreven, geadministreerde wereld waarin overheden naar believen sofinummers uit kunnen delen en plastic identificatiepasjes verplicht kunnen stellen. Dat was met de Joden in Lukas’ dagen niet het geval. De gelijkschakeling van Israël met de andere volkeren in de Pax Romana van Augustus was velen een doorn in het oog.
Ons zegt de naam Augustus niet zoveel, maar voor mensen in die tijd was heel het leven doordrenkt met de keizercultus die de keizer boven de sfeer der gewone sterfelijke mensen verhief. De machthebbers spraken over de keizer als God en zelfs over diens evangelie. Augustus was het die orde op zaken stelde, het eigendom weer zeker stelde, een eind maakte aan chaos en burgeroorlog. Voor de Romeinen was deze Leviathan een als uit de hemel gezondene. Voor de Jood in die tijd was Augustus echter de anti-Messias die zich gelijk stelde aan God. En in hetzelfde jaar dat Augustus zijn sacrale titel krijgt, vaardigt hij het bevel uit waar Lukas mee inzet.
Lukas zet zijn geboortegeschiedenis in met het ‘dogma’ van Augustus: de beschrijving van de gehele wereld: Augustus bevestigt zijn ‘vrederijk’ – als tegenhanger van het vrederijk uit Jesaja 53 waar de Joden naar uitkeken. De Joden waren niet bijster onder de indruk van zaken als orde, vrede en eigendomszekerheid buiten hun vrijheid om, en meer nog: buiten hun eigen God en het volk van die God om. Waar in onze tijd veel moderne gelovigen zeggen: het Koninkrijk van God is niet van deze wereld, maar van een toekomende, en laten we ons gehoorzaam stellen onder het koninkrijk van deze wereld, is de inzet van Lukas een geheel andere: “Uw Koninkrijk kome”. En de vraag aan ons is dan: dat van Augustus of dat van God in Christus? Wordt het ‘Rome’ of ‘Bethlehem’? Luisteren we naar de boden (engelen) van Augustus of naar die van God?
Scepsis
In het hoofdstuk voorafgaand aan de beschrijving van de geboorte van Jezus zette Lukas deze vraag al scherp neer door de beide verschijningen van de engel van God aan zowel de priester Zakarias (Lukas 1: 5) als die aan de maagd Maria naast elkaar te plaatsen. Beiden worden ons getekend als rechtvaardigen onder het volk. Maar terwijl Zakarias weigert de woorden van de engel te geloven, en daarvoor wordt gestraft met een stilzwijgen tot de geboorte van zijn zoon, gelooft Maria de woorden van de engel metterdaad. Dat een priester sceptisch stond tegenover een God die met Zijn wonderdaden de menselijke orde doorbreekt, was niet vreemd. Vele priesters behoorden immers tot de Sadduceeërs: half vergriekste en aangepaste Joden die het op een akkoordje hadden gegooid met de Romeinen. Zaken als het eeuwige leven, wonderen en de opstanding uit de doden waren aan het niet besteed. Zakarias wordt ons niet geschetst als een Sadduceeër, maar wel als een ongelovige scepticus – net als zijn Sadduceese collega-priesters.
Scepsis is één van de vele manieren om te overleven. En het is weliswaar mogelijk om op elke plaats en in elke kring rechtvaardig te blijven, maar de vraag is en blijft: overleven we door te vergeestelijken, of door ook in de daad rechtvaardig te handelen. De geschiedenis van Lot laat ons zien dat het zelfs in Sodoma mogelijk was om rechtvaardig te blijven, maar vraag niet waar de keuze van lot toe geleid heeft; de Bijbel windt daar geen doekjes om. In een tijd van aanpassing, secularisatie en gelijkschakeling zullen de rechtvaardigen waar God iets mee kan en wil doen moeten worden gezocht in de achterlijke gewesten van het bestaan. Johannes de Doper vertoefde in de woestijn en Maria en Jozef vertoeven in Galilea; volgens de Joodse elite het land der heidenen waar duisternis zou heersen.
Maar de christelijke traditie tekent ons deze waarheid: dat in moeilijke tijden juist in de afgeschreven oorden van ons bestaan de kennis bewaard is gebleven van de oorsprong, de afkomst en de wortels van het bestaan, van het volk en van de hoopvolle belofte. In Jeruzalem had men de godsdienst vergeestelijkt, was men compromisbereid richting de Grieken en de Romeinen en had men keurig het leven opgedeeld in een terrein van God en een terrein van de keizer. Deze scheiding van Kerk en Staat was veel gewone rechtgeaarde Joden een doorn in het oog. Meer dan de vromen hadden zij in de gaten dat de eerbiediging van het gezag van de keizer een knieval betekende voor de anti-god – de keizer of de antichrist.
Lukas schetst ons de ‘weg terug’. Terug naar de koningsstad, terug naar de oude orde en het verbond en terug naar het veld van de tijd van de Rechters; de tijd van voor de koningen. Terug naar de niet-aangepaste outcast van ‘de herders in het veld’ die als eersten de blijde boodschap mochten vernemen – en ook begrepen!. De herders: dadelijke nazaten van David die als herder uit het veld tot het koningschap werd geroepen. De man die haast vergeten was door zijn familie toen Samuël kwam om hem te zegenen – ondanks het feit dat hij als “een dapper man en een echt soldaat” bekend stond! (1 Samuël 16: 18) De weg terug naar de wortel van Jesse begint niet in Jeruzalem, de stad van cultuur, bestuur en religie, maar begint in het duistere land der heidenen: het plaatsje Nazareth in Galilea.
In grote lijnen toont Lukas ons de oorsprong – de zetel – van het kwaad en de verwording en tegelijkertijd toont hij ons de oorsprong van de redding. De oorsprong – oorzaak – van de verwording van het volk Israël ligt voor een belangrijk deel in het vergeten van de oorsprong van de dingen. Wie maar lang genoeg leeft bij de schijnwerkelijkheid van wat de mensen van Jeruzalem, het koningschap en het priesterdom gemaakt hebben, gaat al gauw geloven dat dit nooit anders is geweest. De gelijkenis met onze moderne cultuur laat zich hier licht raden.
Werkelijkheid
In werkelijkheid kon men uit de Heilige Schriften weten van de werkelijke bedoeling van God, als men naar de werkelijke oorsprong van de dingen had gekeken. Niet Jeruzalem, maar Bethlehem; niet de stad Bethlehem, maar het veld. Niet de despotische heerser als Augustus, maar een richter die als herder uit het veld treedt om zijn volk en zijn schapen te richten. Zakarias was door het geweldsloze, aangepaste Jodendom, dat de priesters omhelsden en het volk voorhielden, nota bene zijn voorouders vergeten. Zijn dienst stond in schril contrast met dat van de eerste priesters: de zonen van het huis van Levi die “met het zwaard door de legerplaats moesten gaan, dodende al wat zij vonden”. Men was de taal van het bloed vergeten. Was David niet de koning met bloed aan zijn handen, net zoals de eerste priesters dat waren en zoals de profeten dat waren als stem van Mozes die de offerdienst aan God had geproclameerd, gefundeerd in het bloedbad dat de Levieten hadden aangericht op zijn bevel?
De farizeeërs en schriftgeleerden waren deze kennis van het verbond kwijtgeraakt. Men dacht niet in termen van het verbondsvolk, maar in termen als ‘wij’ en ‘zij’: de vromen versus “de schare die de Wet niet kent”. Net zoals de Sadduceeërs een tweedeling hadden gemaakt tussen de ontwikkelden en de achterlijken. Men sprak niet meer over Galileeërs als leden van hetzelfde verbond, maar over halve heidenen waar niets goeds van te verwachten was. Door hun zuivere godsdienst, van gebed en barmhartigheid, herkende men zelfs de rechtvaardigen uit Galilea niet meer.
Maar het Koninkrijk van God is niet van deze wereld – dat hadden de Joden kunnen weten. Het is niet gefundeerd op het despotische koningschap van het Oosten, dat Augustus ook naar zich toe haalde (en dat vanaf 100 na Chr. helemaal doorbrak in het Romeinse Rijk). In het Koninkrijk van God worden de hemelen geopenbaard in het veld en staan de rechtvaardigen op uit vergeten gewesten. Tegen de zondige natuur van mensen in doet God Zijn Koninkrijk vanuit de aarde omhoog stijgen. Niet van bovenaf, zoals bij de Romeinen of de Perzen, maar vanuit de ongepolijste harten van de rauwe rechtvaardigen.
De moderne de mens verlangt naar de despoot die vrede, tolerantie, welvaart en orde garandeert. Dat is vanaf de zondeval nooit anders geweest. Hoe heeft David niet moeten vechten tegen de despotisering van het koningschap? We kunnen daarvan lezen in 2 Samuël 3: toen Joab zijn boekje te buiten ging en dacht en handelde volgens de logica van de macht. En een vergelijkbaar verhaal in 2 Samuël 4. Of in 2 Samuël 9, toen hij de slavenhouding van Isbósjet doorbrak, de enig overgebleven zoon van Saul, door hem de gemeenschap en de rechten aan te bieden van het verbond en zo Isbósjet weer vast te binden aan de belofte, de grond en de eer van zijn huis?
Herstel
Als de Zoon van God komt om het koningschap te herstellen, dan herstelt Hij dat koningschap niet naar dat wat mensen er van gemaakt hebben, maar dan gaat Hij terug naar “den beginne”. Zoals Isaias (9: 6) zegt: “Grote macht zal Hij brengen en eindeloze vrede, aan Davids huis en zijn rijk; Hij zal het steunen en stutten met recht en gerechtigheid, nu en voor immer.” Het “in den beginne” waar Jezus naar teruggrijpt, werd zichtbaar in het moment dat de herder David opstond uit het veld. De oorsprong van het volk lag in het veld, onder het gewone volk dat geen slaaf en geen heerser was en dat rechtvaardig leefde zonder opgemerkt te worden door zowel vromen als door goddelozen. Jezus werd geboren tussen de dieren, omringd door naar schapen stinkende herders. Hij werd geboren op een plek die teruggreep op de oorsprong van het volk – van elk volk. Hij nam later Zijn discipelen uit de klasse der zelfstandigen die geen loonarbeider waren, maar ook geen despoot over anderen. Zo herstelde Hij de verloren kennis van het verbond onder de zonen van Israël.
Kerst is het feest van ‘de weg terug’: het toont ons de weg naar de vrede. Niet de vrede van een despoot – een Augustus – of van een of andere democratische roversbende. De vrede van Kerst is de vrede van de juiste verhoudingen, van de oorsprong van de inzettingen die het goede leven bepalen – dus van gezonde grassroots en een gezond koningschap. Theologisch gezien valt hier uiteraard veel meer te zeggen; namelijk dat wat met Kerst in de kerken zal worden gehoord. Maar Kerst beroert ook politieke en maatschappelijke kwesties – en dat wordt in de Kerk niet meer gehoord. Juist in een tijd waarin grassroots en koningschap onder grote druk staan en in grote staat van verval verkeren, is het opvallend dat het Kerstverhaal deze vragen niet omzeilt, maar voluit betrekt in het Evangelie van de geboorte van Jezus Christus.
Lees verder...
Abonneren op:
Posts (Atom)