Catholica 2.0

Om bitterlemon.eu niet al tezeer te 'bevuilen' met berichten omtrent mijn toetreden tot de redactie tot Catholica, en omdat ik merk dat verschillende mensen de laatste tijd (toch nog, of nog steeds) dit blog bezoeken, plaats ik hier eventjes iets over Catholica. Ik moet het niet groter maken dan het is - Catholica is net zoals zovele christelijke bladen een blad in de marge van onze cultuur - maar voor mezelf is het een mooie stap voorwaarts. Een magazine runnen, samen met vrienden, was al langer een wensdroom. De laatste jaren sluimerde deze droom wat voort, maar na de ontmoeting met Dr. Pieter Huys, uitgever van het Belgische maandblad Nucleus, begon er weer iets concreets te ontstaan. Samen met mijn kameraad Tom Zwitser gingen we maandelijks bijdragen aan Nucleus. Een andere vaste medewerker van Nucleus, Bruno Daems, kenden we al langere tijd, en ooit had Robert Lemm ons al op dit leuke blad gewezen. De plannen werden echter flink doorkruist door het onverwachte en trieste overlijden van Dr. Huys. Plannen om Nucleus te laten samenwerken met bitterlemon.eu konden daarmee niet meer doorgezet worden. Het was een enorme domper op onze plannen, al waren we vooral ontzet door het heengaan van Pieter Huys.

Nu was Nucleus officieel geen katholiek blad, maar een blad dat stond in de christelijke en Griekse onderdelen van onze Westerse traditie. Feitelijk was het blad echter flink katholiek van kleur. Via Huys leerden we ook al iets meer van het bestaan van Catholica dat mede werd uitgegeven door Stichting IKI, waar Dr. Huys tot zijn dood voorzitter van was. Catholica was opgezet als een fusie van kleinere nieuwsbrieven en was feitelijk opgericht door Pater Van der Ploeg en Toon Bongers. Vooral Pater Van der Ploeg was een intellectueel kanon. Toen hij stierf moest Toon Bongers het voortzetten, en na diens dood vond men André de Ley bereid het werk op zich te nemen. Een project als Catholica was en is echter teveel werk voor een enkele persoon. Na enige tijd gaat zich dat steevast wreken. De inhoud wordt eenzijdiger, de tijd gaat op aan verzamel- en vertaalwerk, enz.

Maar het was sinds jaren lastig mensen te vinden die op structurele basis de verantwoordelijkheid wilden dragen voor een blad als Catholica. Na de dood van Dr. Huys hakten de overgebleven bestuursleden van IKI de knoop door en droegen mij, samen met Tom Zwitser en Bruno Daems, voor om de kar te gaan trekken en het stokje van De Ley over te nemen. Ik wilde wel, zij het onder voorwaarden. De inhoud moest breder worden en een aantal zaken moesten worden vernieuwd: layout, website, aanpak.

Dit bleek al de wens te zijn van diverse bestuursleden; gebrek aan menskracht had er echter voor gezorgd dat hier niet veel mee gedaan kon worden. Het blad vol krijgen, was al werk genoeg. Dus zonder enige hobbels stemde men in met mijn 'eisen'. Diverse ontmoetingen in de persoonlijke sfeer met mensen van IKI, gevolgd door ontmoetingen met mensen van de andere poot achter Catholica: Stichting Kerk en Geloof, versterkten het wederzijdse gevoel van vertrouwen en aansluiting.

Als het goed gaat, komt in februari het eerste nummer uit van 2010. Het blad verschijnt namelijk tien maal per jaar: elke maand uitgezonderd een zomereditie en een januari-editie. Een interview met Tom Zwitser en mijn persoon in het Katholiek Nieuwsblad zorgde al voor enige bekendheid in de lezerskring van Catholica. Binnenkort worden wij ook nog eens geïnterviewd door Radio Maria (ik in de studio; Tom telefonisch vanuit zijn huis). Ik ben benieuwd wat dit jaar allemaal gaat brengen.

Natuurlijk, ik was al actief op het conservatieve groepsblog bitterlemon.eu, evenals Tom Zwitser dat was. Maar een magazine is heel wat anders dan een website. Daarnaast komt er overigens wel een geheel nieuwe website van Catholica. Deze wordt gebouwd door Erwin Wolff en is ontworpen door Tom Zwitser. Wilt u zich abonneren dan kan men dat doen via mail: info@catholica.nl. Ik hou u op de hoogte.

Leuke actie

Sinds vanochtend lees ik de NRC Next. Vijf weken lang voor slechts vijf Euro, en dan op zaterdag in plaats van de NRC Next de NRC Handelsblad zelf. Daar moet dus flink geld bij worden gelegd. En dat is ook de reden waarom ik het doe. Voor vijf Euro krijg je vijf weken lang genoeg bewijsmateriaal door de brievenbus over het misdadig karakter van de journalistieke elite van Nederland, en bovendien draai je ze ook nog eens een financiële poot uit. Het gaat al slecht met de NRC en haar zusje Next. Als iedereen ingaat op deze aanbieding zal er weer een linkse journalist de laan uitgaan.

In de Next van vandaag een groot artikel van Rob Wijnberg over Susan Sontags filosofie van de beeldcultuur: "Kijken, kijken, maar vervolgens niets doen".
xxxxx

Conservatisme 2.0

Is het conservatieve moment zojuist voorbij of juist aangebroken? Met de komst van Bush leek het aangebroken. Met diens vertrek lijkt het voorbij. Althans in de VS. In Europa, en ook in ons land, zijn er andere momenten, maar met dezelfde pendelbeweging: het conservatieve moment komt en gaat, komt en gaat, enz. Wie spreekt en denkt over en in conservatieve momenten, benadert het conservatisme op een politieke manier. Maar het conservatieve moment is hooguit een realissimum: een ervaringsmoment van de realiteit van het conservatisme als ideologie van de realiteit. Voordat over enkele weken de 2.0 versie van bitterlemon.eu het web opgaat, is het goed hier enige gedachten aan te wijden.

Het conservatisme in Nederland is niet dood. Het is wel klein. Een interessante 'draad' op het weblog van de conservatieve blogger Frank Verhoef toont aan dat er een reële behoefte is onder jonge conservatieven om zich te manifesteren. Waar conservatieven van een eerdere generatie te lijken zijn afgehaakt van de conservatieve trein, is het conservatisme toch krachtig genoeg om steeds maar weer jonge mensen te inspireren en te bewegen tot daadkracht in media en politiek.

Is er dus sprake van een conservatief moment? Er is zo vaak sprake van een dergelijk moment. Is het niet een 'conservatief' moment, dan is er wel een ander, gelijksoortig moment te bespeuren. Dan is er wel een toenemende aandacht voor de klassieken, voor religie of voor burgerlijk fatsoen te bespeuren. Voor wat het waard is. Maar het is net als met spirituele ervaring, of met een verliefdheid van het eerste uur: wie het moment wil vasthouden, krijgt er hoogstens een gestolde ervaring voor terug. Een gevoel dat je oproept door bepaalde rituelen van het eerste uur te herhalen. Wie zich blind staart op momenten, zal nooit vat krijgen op de werkelijke dingen. Men is pas werkelijk gelukkig wanneer men niet aan geluk (of juist ongeluk) denkt. Op een soortgelijke wijze is men conservatief indien men de conservatieve momenten - ervaringsmomenten - laat komen en laat gaan.

Momenten zijn dus vaak ervaringsmomenten. En zulke ervaringsmomenten worden niet zelden aangereikt door de omstandigheden. Zo kan een politieke impasse ruimte geven voor een dergelijk conservatief moment. Zo dacht men enige tijd dat alle interessante ideeën van rechts kwamen - zelfs Dick Pels dacht het. Dit leek zo omdat links verzwakt en verstoft was geraakt. Men vergat dat dit 'links' nog altijd zo'n 90 procent van het journalistieke en intellectuele corps uitmaakte, en nog steeds uitmaakt.

Rechtse, denkende mensen bevinden zich nog steeds in de marge van het maatschappelijk debat. Voortdurend vestigen ze hun hoop op iets of iemand - het CD(J)A, de opiniepagina van de Volkskrant, de PVV van Wilders of een roze opinieblad - om daarna teleurgesteld te raken. De komende en gaande 'conservatieve' momenten peigeren een normaal mens af. Je wordt er cynisch van, apathisch, je trekt je voor je het weet terug in je studeerkamer, om daar een onthecht leven van een conservatief te leiden, omgeven door rijen klassieke werken, achter een notenhouten bureau en een minzame trek op het gelaat.

De teleurgestelde conservatieven - voor zover ze zich nog conservatief achten - zullen toch ergens zijn - dus waarom niet in een studeerkamer? Na al het gerommel in conservatief Nederland zijn er de afgelopen jaren vele conservatieven bekeerd, opgestaan en gemobiliseerd, om daarna te 'verdwijnen'. Het gevolg is dat elk conservatief moment haar eigen 'conservatieven van de eerste uur' creëert. En de ervaring van de laatste jaren leert dat dezen ook weer snel die van 'het laatste uur' worden.

Het onvermogen, het gebrek zich voort te zetten, geeft het conservatisme in ons land iets steriels. Dit steriele karakter komt eveneens tot uiting in het exotische karakter van wat conservatieven 'conservatief' vinden. Veel schrijvers, boeken en ideeën komen uit Engeland of Amerika. Weinig tot geen ingrediënten uit Europa. En evenmin uit Nederland of Vlaanderen. Conservatisme in Nederland komt altijd van ver. En het komt van bovenaf. Conservatisme heeft hier weinig met volkscultuur, vaderlandse geschiedenis, kerk en tradities te maken, maar veel met klassieke werken, 'hoge cultuur' en onthechte politieke analyses.

Er zijn vele excuses en/of redenen voor te noemen. Het ontbreken van grassroots, van conservatieve partijen, van traditionele staatskerken kan er debet aan zijn. Maar hoe dan ook: conservatisme in Hollandse stijl heeft daarom een hoog eenrichtingsverkeergehalte. Het komt vaak uit studeerkamers of uit ivoren torens. Dat een huidige, jonge generatie conservatieven hier tegenaan loopt, getuige het eerder aangehaalde blog, is niet zo vreemd. De tijd is rijp om met het conservatisme een nieuwe fase in te gaan. En niet omdat er een moment zou zijn aangebroken, maar vanwege het simpele feit dat de noodzaak hiertoe nu eindelijk eens wordt uitgesproken.

En omdat enkele dingen bij elkaar komen. Sommigen weten het - veel mensen nog niet - maar de Burkestichting is al enige tijd op een succesvolle wijze bezig met studentenwerk in de vorm van meerdaagse Summerschools, en eendaagse winter- en lentescholen. Na de tegenslagen van enkele jaren terug, lijkt ze nu eindelijk een manier te hebben gevonden om haar bestaan te rechtvaardigen en de conservatieve zaak in ons land te dienen. Verder is er enige tijd geleden een conservatief podium opgericht - conservatismeweb van Erwin Wolff - dat verschillende rechtse, conservatieve en orthodoxe bloggers bij elkaar heeft gebracht. Tenslotte krijgt het conservatieve podium bitterlemon.eu een nieuwe impuls door over enkele weken (opnieuw) van start te gaan met een totaal nieuwe website met deels andere medewerkers. Samen met het Belgische politieke maandblad Nucleus van dr. Pieter Huys en conservatismeweb zal bitterlemon.eu proberen de signalen vanaf de basis serieus te nemen en er vorm aan te geven.

Onzes inziens is een initiatief als dit belangrijker en urgenter dan bijvoorbeeld een nieuwe politieke partij. Er kan op een liberaal-conservatief blog als DeDagelijkseStandaard dan wel geroepen worden dat er minder moet worden gelezen en gebabbeld, en dat er meer dadendrang aan de dag moet worden gelegd in conservatief Nederland, maar de vraag is hoe serieus we zoiets moeten nemen. Veel conservatieven zijn al politiek actief, zij het binnen partijen die weinig conservatief te noemen zijn. Het zij zo. Er is eenvoudigweg te weinig (expliciete) kritische massa voor de conservatieve zaak als het aankomt op het oprichten van een conservatieve partij. De voorbeelden van pogingen om toch zoiets te ondernemen, zijn niet alleen ontmoedigend, maar worden door dezelfde mensen die oproepen tot actie gedemoniseerd en met de grond gelijk gemaakt. Zoals door Joshua Livestro die geen goed woord over heeft voor initiatieven als conservatieven.nl, NieuwRechts of de PVV.

Laat zulke mannen maar praten. Als het tijd is voor daden, dan is het tijd voor daden in de vorm van artikelen, essays, boeken, theorieën en analyses. En voor cafés, persoonlijke ontmoetingen, leeskringen en barbecues. Conservatisme 2.0 krijgt in ons land straks de hulp van bitterlemon.eu 2.0. Met de mogelijkheid tot bloggen en het plaatsen van artikelen. Met een intern forum. En met toegang tot tal van bronnen. En hopelijk te midden van een groeiend netwerk van conservatieve studie- en leeskringen om zodoende real life-initiatieven te stimuleren.

Wat er allemaal uit voortkomt, zullen we wel zien. De potentie is groot; het aantal stappen dat gezet moet worden om iets te bereiken is zo mogelijk nog groter. Maar elke stap is er één. En elke stap brengt ons dichterbij ons doel. Want het conservatisme is springlevend. Alleen al omdat de realiteit voor ons pleit. Daarom zie ik de toekomst van het conservatisme in Nederland hoopvol tegemoet. Want conservatisme 2.o is al geboren - aan de basis. En ze krijgt ook steeds meer vorm in webmedia en real life samenkomsten. Over enkele weken hoop ik meer te kunnen vertellen over onze plannen met conservatisme 2.0.

De adem van de antigod

Kun je je onttrekken aan de techniek? De techniek die je lichaam uit elkaar trekt, functies vervangt, je meeneemt in een stortvloed van veranderingen, hypes en nog meer getwitter? 'Het ritme van de techniek' weergalmt op de adem van de antigod. We pluggen hem in; we vloeken en krijten de internetfora vol uit dankbaarheid door deze antigod. De ritme's maken ons wilder en wilder. Uitstappen kan niet meer, want we zijn al 'uitgestapt'. We hebben ons deels laten uitstappen door machines die aanvullen en overnemen. De machine prikkelt; wij twitteren terug.

Is het nog mogelijk je te onttrekken aan het beslag dat techniek op onze levens legt? Ook andere conservatieven stellen zich deze vraag. Eén van hen - Frank Verhoef - citeert in dit verband Michel Onfray, een moderne Franse filosoof: "Vast niet (...) want geavanceerde technologie zorgt ervoor dat terugkeer van die weg moeilijk en onwaarschijnlijk wordt. Je kunt er weerstand aan bieden, er onwillig in meegaan, en haar een tijdje links laten liggen, maar je instemming is onvermijdelijk, omdat de veranderingen in de wereld je tot een nieuw ritme verplichten." Het ritme van de techniek neemt je mee. Mediafilosoof Jos de Mul sprak al eerder over de externalisering van onze lichaamsfuncties. Lichamen veranderen niet alleen door techniek (implantaten en protheses), zaken als geheugen en denkvermogen zijn makkelijk te externaliseren en liggen door hun indringende werking en gebruikmaking ervan voor ons bevattingsvermogen in het verlengde van onze eigen lichamelijke functies.

Je aan de techniek onttrekken heeft voor moderne mensen dus iets als je losscheuren van onderdelen van jezelf. Onze verworvenheden zijn meer dan onze kinderen: het zijn onze lichaamsonderdelen geworden. Onze verlangens worden ons aangereikt via de media, en vinden vaak hun vervulling in het gebruik ervan. Geweldsspelletjes, erotische sites, harde actiefilms of juist romantische films, voortdurende muzikale omgeving via radio of een MP3-speler - elke mediale vraag creëert een behoefte aan consumentenbevrediging.

Daardoor verandert de wereld waarin we leven. De moderniteit van de toekomst bestaat niet meer uit constitutionele, publieke en maatschappelijke dimensies, debatten en stelsels; de moderniteit van de toekomst bestaat uit bedrading, machines, signalen en prikkels. Alles wat de roes van pixels en bytes verstoort, brengt verstoring teweeg in ons moreel-culturele huishouden. Dan komt eruit wat er in wordt gestort: primaire uitroepen, banaliteiten, scheldwoorden, blasfemische wartaal. Het succes van de lichaamsaanvullende machines is voor een groot deel te verklaren uit het feit dat 'de machines' (en haar bouwers) beter dan wijzelf doorhebben wat onze drijfveren zijn. Een machine neemt taken van ons over, voor ons gemak. En een mens wil graag overgenomen worden. De mens is de manager - het besturingssysteem - van zichzelf dat taken uitbesteedt, updates download en extensies en uitbreidingen aan- en afkoppelt.

Machines doen iets met onze lichamen en doen ook iets met onze emoties. En het zijn vooral de media-apparaten die - behalve seks- en plaatsvervangende schaamte-machines - ons aankoppelen aan woedemachines. Alles wat natuurlijk, geestelijk en klassiek is, maakt de media-mens woedend. Niemand kan zich nog een mannelijk lid voorstellen zonder het 'medium' condoom; iemand die zich dat (nog) wel kan voorstellen, maakt ons heel erg kwaad. Niemand kan zich een vrouwelijke baarmachine voorstellen zonder 'medium' pil. Ouderlijke opvoeders zonder 'medium' kinderdagverblijven, humor zonder medium 'cabaretier', religie zonder medium 'Da Vinci Code', moed zonder medium 'atheïstische columnist' - zonder medium zijn de werkelijke dingen kaal en naakt.

De machine als lichaam is er niet opeens gekomen. Alles was ons al eerder uit handen genomen door pre-mediale organisaties die als voorafspiegelingen en voorbodes van de echte machines alvast levensfuncties van ons overnamen: staat, markt, cultuur en media. De politiek van de ideeën leverde al het nodige voorwerk. Toen de mens nog in ideeen geloofde, werd het normale al in de beklaagdenbank gezet en werden er door filosofen revoluties ontketend om de oude goden te straffen. Via literatuur, filosofie en politiek kreeg de perversie een prominente plaats in onze maatschappij. En leverde ons uiteindelijk schrijvers op als Michel Onfray.

Zo iemand als Michel Onfray haat het normale en koestert de perverterende machine van een wereld zonder traditie en zonder het goddelijke. In zijn boek Atheologie schreef hij: "De drie monotheïstische godsdiensten delen, gedreven door één en dezelfde genealogische doodsdrift, een aantal afkeuringen: afkeer van de rede en de intelligentie; afkeer van de vrijheid; afkeer van alle boeken uit naam van één enkel boek; afkeer van het leven; afkeer van seksualiteit, vrouwen en genot; afkeer van het vrouwelijke; afkeer van lichaam, verlangens en driften..."

U begrijpt: volgens Onfray is de Rede het Systeem van de externe Rede buiten de mens om. De intelligentie, dat zijn de apparaatjes en databases waar mensen aan vast liggen gekoppeld. Ware vrijheid is het uit handen geven van geweld, gezagshandhaving, opvoeding en huishouden. Liefde tot de boeken manifesteert zich in afkeer van de Great Books. Liefde tot seksualiteit wordt uitgeleefd in een wereld waarin sekse taboe is en de technische hulpmiddelen de psycho-emotionele agenda bepalen. Liefde tot de vrouw is vooral liefde voor het carrière-ding dat we 'vrouw' noemen en haat tegen moeders en vrouwelijke vrouwen. Het ware genot minacht het gewone, het kleine en het goede leven; het smacht naar een schotel vol haute cuisine waar honderd arbeiders in Bangladesh een dag voor moeten werken en waar een kind uit Europa een uur van kan leven. De driften, dat zijn de computerspelletjesdriften die er in ons overblijven wanneer we elke gezonde drift - vader- en moederschap, verdedigingsdrang, geweld en eerbied - naar het grof vuil hebben uitgedreven.

Ooit (zo ongeveer tijdens de Verlichting) koesterde de moderne mens de mythe van de natuurtoestand - een toestand zonder traditie, bezit, institutie, God en moraal. Men ging in projecties, concepten en beelden geloven en verklaarde de natuur tot 'concept'. Toen men de ijslaag van deze optimale toestand meende te hebben bereikt, zakte men pardoes door het ijs. De 'natuur' bleek slechts een laagje dun vernis waaronder de omkering ervan leefde. De drift om de natuur te bereiken, leverde ons slechts een De Sade op en een La Mettrie; natuur, dat was een optelsom van perversie en materie (techniek) en werd ons door de politiek van de revolutie naar binnen gelepeld.

Toen we het lichaam hadden herontdekt, zonder moraal, godsbeelden, man- en vrouw-rolmodellen en historisch aanslibsel, merkten we dat het lichaam slechts 'lichaam' kon zijn in de omkering ervan: het machinale antilichaam - de machine die de perverse en lage driften kon vormgeven en doorgeven. In het begin van de moderne tijd had men nog wel dit probleem: concepten waren minder sterk dan de verfoeilijke natuur. Pacifisme en moralisme moesten steeds het onderspit delven tegenover de genen en de natuur. Dus moesten de faalbare ideologieën machines worden. Gedachten moesten vorm krijgen in metaal en kunststof. De machines kwamen er en bleken 'echter' dan de wereld zelf.

Ook Anno 2009. We communiceren steeds meer via GSM e.d. al zien en spreken we elkaar steeds minder. We vrijen nu steeds meer, en wel met dank aan de technische middelen, we zijn nu zelfs veel vaker verslaafd, en vinden normaal verkeer steeds minder wat aan. We steken geen pink meer uit naar ons criminele puberkind; en botvieren deze geweldloosheid in het zwelgen in horror en extreem geweld op de beeldbuis. Nog nooit ware we via enquêtes zo respectvol en tegelijkertijd zo ongeïnteresseerd in onze ouders en buren.

De overdrijving in de techniek is de nieuwe standaard; ze is de nieuwe natuur. Wie tegen de machine is, is dus onnatuurlijk. Wie tegen de condoom is, is tegennatuurlijk. Wie kinderen krijgen normaal vindt, zondigt tegen de natuur van man en vrouw. Wie geloof normaal vindt, overtreedt het gebod van wetenschap en machinewijsheden. Wie zelf zijn kinderen op wil voeden, is asociaal. Wie religieus is, is hypocriet. Want moraal is wetenschap, en wetenschap dat is een machine.

Waar de oude goden zwijgen, twitteren de nieuwe ons vrolijk toe. De oude wereld, de traditie en de natuur - dat zijn slechts concepten en verouderde beelden. De beeldbuizen, die zijn echt. Want daarmee zien we de wereld. De machines, die zijn echt, want daarmee leven we op de adem van de antigod. Zie daar maar eens vanaf te komen. Volgens Onfray kan het niet. Maar elke machine heeft een aan- en uitknop. Ook machines die 'Onfray' heten.

Rechtse media

Waar zijn de rechtse kranten? De rechtse omroepen? De journalisten, opiniebladen? Waar is de stem van de rechtse, hardwerkende Nederlander? Deze rechtse Nederlander werkt hard, stemt zo nu en dan op min of meer rechtse kandidaten, maar heeft geen stem. Rechtse mensen zijn nogal stom; men laat zich toespreken, maar spreekt zelf nauwelijks. Maar bij sommigen is er een zekere irritatie te bespeuren, en de laatste tijd steekt keer op keer de vraag op: waar zijn de rechtse media?

Om ons tot de krant te beperken: waar zijn de rechtse kranten? Volgens de conservatieve publicist en Elsevier-columnist Bart Jan Spruyt zijn alle kranten en opiniebladen één pot nat. Uitgezonderd de Telegraaf en Elsevier is alles volgens Spruyt "links van het midden". Alles wordt door linkse mensen volgeschreven en door het grote geld gedicteerd, gesaneerd en gefuseerd. Volgens Spruyt zijn de opiniepagina's het eerste slachtoffer van de bezuinigingsdrang van de geldschieters. Spruyt betreurt dat; kranten zijn volgens hem cultuurdragers die voor kwaliteit en pluriformiteit in moeten staan. Zijn collega-columnist bij Elsevier, Simon Rozendaal, zegt het iets anders: wat ontbreekt zijn media waarin rechts en intelligent worden gecombineerd. Met dit criterium valt ook de Telegraaf volgens hem af en blijft de Elsevier alleen over. Hoe dan ook, rechtse media zijn er nauwelijks, en als ze er zijn, dan zijn ze volgens Rozendaal dom. Twee opmerkingen.

1 Wat is rechts? ~ Enige tijd geleden deed de VU-politicoloog André Krouwel onderzoek naar het zogenaamde 'linkse' karakter van de Nederlandse kranten. Hij vond dit wel meevallen. Wat is volgens hem rechts? Krouwel: "In een links artikel over economie staat bijvoorbeeld dat de staat meer moet ingrijpen of dat de topsalarissen lager moeten. Een rechts artikel prijst de marktwerking en stelt dat er meer aan de de vrije markt moet worden overgelaten." Nu is Krouwel zowel wetenschapper als PvdA-lid. U mag raden uit welken hoofde hij - en waarschijnlijk al zijn soortgenoten - nog steeds de karikatuur wat betreft rechts in stand houden. 'Rechts' is volgens Krouwel hetzelfde als 'liberaal', en wie liberale neigingen vertoont, vertoont dus ook rechtse neigingen. Een rechts standpunt zou kunnen zijn: "De economie heeft nooit het eerste en het laatste woord, evenmin als dat de politiek dat heeft." Een ander rechts standpunt zou kunnen zijn: "Het probleem ligt niet in overheidsingrijpen of topsalarissen, maar in de structuur van multinationals an sich evenals in het bestaan van de managementcultuur en het fenomeen 'manager'." Ook wie het hele onderzoeksrapport van Krouwel en zijn medewerkers leest, komt er neit echt achter wat 'rechts' nu precies inhoudt. Het is vooral twee punten: voor een vrijere economie en tegen (ongeremde) immigratie. Krouwel gaat er vanuit dat er sowieso rechtse kranten bestaan. Het veld dat hij aantreft deelt hij dus op in 'links' en 'rechts'. Dat wat voorhanden is, bepaalt zijn visie op rechts. Bijvoorbeeld: wie vaak rechtse politici citeert, is eerder 'rechts'; maar ook: de kranten die 'rechtse politici' vaak citeren, hebben dan ook meteen iets met 'rechts' van doen. De mogelijkheid dat 'rechts' iets anders zou betekenen dan een PVV verkondigt, of de mogelijkheid dat er misschien helemaal geen 'rechtse' media zijn te vinden is in dit onderzoek bij voorbaat uitgesloten. Natuurlijk: rechts is te hanteren als een relatief begrip in een links-rechts-spectrum. Hierbij twee opmerkingen:
1) Dit onderstelt een 'rechts' medium representatief is voor een bevolkingsdeel dat zich 'rechts' zou noemen. Deze vermeende representatie is juist het probleem: worden 'recthse' mensen wel vertegenwoordigd? Nu bepaalt het links-rechts-spectrum van de media de inhoud van rechts' bij de burger. Als het ware een omgekeerde representatie: de burger vertegenwoordigt de media. Op zichzelf al een 'anti-rechts' statement.
2) Het probleem zit niet alleen in het onderstellen van een rechts publiek en in het omkeren van de representatie; het probleem is allereerst: is er een rechts volksdeel dat zichzelf 'rechts' noemt op basis van specifieke rechts punten die - al dan niet bewust - zijn ontleend aan een coherent waardenstelsel dat als fundamenteel 'rechts' kan worden bestempeld, in relatie tot een soortgelijk 'links' waardenstelsel? Het zichzelf 'rechts' vinden is een groot probleem - want wat denken anderen daarvan - en wordt bovendien versterkt door media en mediaonderzoeken die 'rechts' labelen op thema's waar misschien wel klassieke rechtse mensen voor terug zouden schrikken (en die zich dus ook niet als 'rechts' zullen manifesteren, zelfs al zouden zij het echte 'rechts' vertegenwoordigen). Dit is een ingewikkelde manier die eigenlijk op één ding neerkomt: maak eerst maar eens duidelijk wat 'rechts' is, ongeacht politiek, economie en media. Dan pas praten we verder.

2 Wat is een rechts medium? ~ De vraag naar rechtse media is niet alleen een vraag naar 'rechts', maar ook een vraag naar de media zelf. De genoemde Rozendaal en Spruyt lichten beide een tipje op van wat een medium, zoals bijvoorbeeld een krant, zou moeten zijn. Volgens Spruyt is een krant, naast de verschaffer van nieuws, "een cultuurdrager die voor kwaliteit en pluriformiteit in moet staan." Rozendaal zegt het ietwat simpeler: een krant moet intelligent zijn, scherp en mag zeggen wat je zelf niet denkt. Dit laatste aspect - de lezer confronteren met zaken die buiten het directe blikveld en primaire bevattingsvermogen van de lezer liggen - is een aspect dat verder reikt dan het eenvoudige feit van nieuwsvoorziening. Kranten moeten de burger als het ware open minded houden; een kritische krant moet de lezer kritisch houden; een intelligente krant daagt de lezer uit en vormt deze ook. Dat klinkt mooi, maar bevat tegelijkertijd een probleem. Rozendaal gaat, en in zekere mate ook Spruyt, uit van een zeker eenrichtingsverkeer tussen medium en ontvanger van de boodschap (de lezer). De burger is geïnformeerd met de informatie die hem verschaft is door kranten, de richting van zijn denken is gestuurd door de kritische vraagstellingen van de journalist, de abstracte intelligentie is uitgerust en voorzien van bronnen, beelden en concepten die voordien zijn ontsproten aan het journalistieke en politiek-bestuurlijke discours.
De krant als medium is dus niet, zoals Spruyt zegt, een "cultuurdrager", maar allereerst een cultuurvormer. Vooropgesteld dat de cultuur - ook de politieke cultuur - niet zonder media als dragers kan bestaan en kan worden overgedragen. Wij delen deze vooronderstelling uiteraard niet. Volgens deze insteek is de krant slechts cultuurdrager indien cultuur het resultaat is van ons denken. Indien de cultuur - en dat lijkt mij toch een juistere benadering - echter op een fundamentele wijze aan dit denken en aan de media voorafgaat is elke pretentie van een medium om cultuur te vormen niets anders dan cultuurvervorming. Cultuur is het geheel van uitingsvormen van een onderliggende werkelijkheid: die van de geschiedenis, de natuurlijke bepaaldheden en religieuze gesteldheden van een land. Iedere vorm van 'hogere' cultuur is niet meer dan een bijzondere uiting van de algemene - 'lagere' of populaire - cultuur van een natie. Een rechts medium moet doordrongen en doordrenkt zijn van dit besef. Een krant kan dus nooit een cultuurdrager zijn; alleen dat wat groter is dan de krant, bijvoorbeeld bepaalde historisch verwortelde instituties, kan zo'n drager zijn. En, eigenlijk kan alleen de ondergrond die aan deze verwortelde instituties vooraf gaat de werkelijke drager van een cultuur zijn. Voor rechtse mensen is het politieke of economische discours van secundair belang, ook wat betreft een medium als 'krant'.
Waar het om gaat is verworteling in de cultuur en de verbondenheid aan instituties zoals huwelijk, kerk en volk, maar ook ondernemingen, gildes en adel - of instituten die daar in onze tijd op lijken. Het zijn deze instituties die voor de openheid zorgen; hun belang is de motor achter de vraagstelling van de journalist, is het intellectuele referentiekader waarin opinies worden vormgegeven. Niet de krant zorgt voor de openheid; het instituut zorgt voor openheid én verworteling. De krant is het medium dat de burger deelgenoot maakt aan de beweging van natuur, geschiedenis en godsdienst van een volk, van verbanden. De krant is een middel om te verwortelen door verwortelde kennis te verkrijgen, geijkt in de traditie van instituties die hun waarde hebben bewezen. Een rechts medium is dus een expliciet medium.
In dit opzicht is Het Financieele Dagblad een rechtsere krant dan de Telegraaf, aangezien het belang van de eerstgenoemde krant duidelijk is en expliciet wordt gesteld. Maar het karakter van een rechts medium gaat verder. Een rechts medium, zoals een krant, expliciteert niet alleen de grondgegevens van een cultuur, zoals natuur, historie en godsdienst, maar impliciteert bovendien ook. Ze impliciteert namelijk het a-politieke aspect van het leven. Een rechtse krant is zakelijk omdat het apolitieke leven - het dynamische leven is zelfs fundamenteel a-politiek van karakter - zich niet leent voor medialisering. Volkscultuur leent zich niet voor een weergave in artikelen over lifestyle, in vrouwenpagina's of sportkaternen. Een rechts medium kent hierin haar maat. Waarom zouden burgers in Appingedam geïnteresseerd moeten zijn in voetbalelftallen uit Tilburg? Aandacht voor Tilburgse voetballers, degenereert juist het belang van het plaatselijke elftal. Aandacht voor shows in het Amsterdamse Carré inflateert de theatervoorstelling van de plaatselijke toneelvereniging.
Een rechts medium kent dus niet alleen de wortels van het publiek, het belang, maar ook de maat van haar publiek. Deze maat is allereerst menselijk. Een economische krant schrijft niet voor ondernemingen, of economisch geïnteresseerden, maar voor ondernemers. Een gewone krant schrijft over politiek gericht aan burgers van een land, een landsdeel of een stad over bestuurders die een ambt bekleden, een roeping dienen te hebben en opereren op de basis van publiek belang en publiek vertrouwen, welke is gelegd in de specifieke geschiedenis van bijvoorbeeld ons land. Een Nederlandse rechtse krant ontkomt dus niet aan banieren en vaandels in de zin van "Kerk, Vaderland en Oranje".

Wie bovengenoemde twee punten leest, merkt vanzelf de afstand tussen het ideaal van een rechts medium, zoals een krant, en de werkelijkheid van Nederland Anno 2009. Is bijvoorbeeld een krant als de Telegraaf een rechtse krant? Haar verworteling in de Nederlandse geschiedenis gaat niet verder terug dan de kabinetten Paars 1 en 2, en de invoering van de Wet Gelijke Behandeling. Het Oranjehuis is een fenomeen uit de Royalty-watch (dat is een onderafdeling van de Society-watch) en daarnaast een storende kostenpost die kruideniersachtige lezers uit Almere maar niet willen begrijpen. Wel beseft deze krant dat het a-politieke onderdeel is van het belang van de burgers. Het is dan ook niet gek dat André Krouwels signaleerde dat op de voorpagina van deze krant zo vaak niet-politieke onderwerpen staan. Maar ook hierin is de Telegraaf een schoolvoorbeeld van het feit dat populaire cultuur geen weergave is van de volkscultuur, maar in een eerder stadium een onmatige karikatuur om op den duur te verworden door een vervangingsmodel van commercieel en stilistisch vormgegeven onderbuiksensaties.
Rozendaal heeft het mis als hij deze krant 'dom' noemt. Het is integendeel een slim product om lezers te paaien als krantenconsument. En dit ze door wel degelijk bepaalde 'rechtse' elementen uit te venten, zoals succesformules etaleren in de vorm van artikelen over topsporters, topondernemers en topacteurs. En ze doet dit door het onrechtvaardige karakter van de moderne verzorgingsstaat en het kunstmatige karakter van onze politieke elite vorm te geven in een niet aflatende stroom van megakritiek. Maar conceptueel deugt deze krant niet, evenmin als alle andere andere kranten, uitgezonderd misschien Het Financieele Dagblad. Moet er dus een 'rechtse' NRC komen? Of een rechtse Volkskrant? Niet voordat we eruit zijn wat een rechts medium precies is. En daarbij moeten we ook andere vragen beantwoorden die we nu moeten laten rusten, zoals: wat is een 'rechtse' journalist? Waarom zijn media, ook 'rechtse', altijd zo door en door saai (en is dit te voorkomen)? En: waarom willen we rechtse media als deze media op den duur toch verlinksen?

Op de vraag waarom rechtse media altijd verlinksen wil ik iets meer zeggen. Als we deze vraag kunnen beantwoorden, en wanneer we kunnen afspreken hoe we in de toekomst zo'n verlinksing kunnen voorkomen, zijn we wellicht in staat om een rechts medium vorm te geven en op te richten. De vraag is belangrijk. Want wie spreekt over 'linkse' kranten, omroepen, bladen en uitgeverijen spreekt vaak over oorspronkelijk rechtse media die links zijn geworden. Wie enkele leden van de oude garde van de NRC bekijkt, zoals J.M. Bik en J.L. Heldring, snapt niet dat de huidige krant bestaat uit Birgit Donkers, Bas Blokkers en Marc Chavannessen. Hetzelfde kan van dagbladen als de Volkskrant en Trouw worden gezegd. Een verwijzing op het proces van ontzuiling, die volgde op de verzuiling, is niet afdoende om het proces van verlinksing te verklaren. Verlinksing is niet een typisch Nederlands fenomeen, al zal in een analyse dit aspect wel moeten voorkomen. Verzuiling en ontzuiling is echter niet de verklaring van dit probleem, maar onderdeel van de vorm van het proces dat we zullen moeten beschrijven en ook dienen te verklaren.
De vraag naar het rechtse medium is één van de belangrijkste vragen voor rechtse, voor conservatieve mensen. Het is niet alleen de vraag naar waar we voor staan, maar ook die naar de wijze van vormgeven, presenteren en institutionaliseren van dat waar we voor staan. Totdat we op een serieuze manier deze klus hebben geklaard, heeft elke column, elk groepsblog een voorlopig karakter. Een aanzet is goed; er zijn echter al zoveel aanzetten in voorlopigheid weggegeven dat de vraag zich aan ons opdringt: is de voorlopigheid die uit alle 'rechtse' columns, oproepen en blogs klinkt, met alle respect, niet zelf een uiting van het onderliggende probleem van 'rechtse media'? En wordt het niet eens tijd een stap verder te zetten, zonder meteen het ei van Columbus gevonden te hebben in allerlei bestaande initiatieven, en onder meteen mee te liften op anderen omdat we ten diepste zelf niet weten wat we willen?

Terug in je hok!

Goed nieuws: de NRC krimpt in. Slecht nieuws: de inhoud blijft hetzelfde. Maar per saldo is het positief: minder meningsuiting, minder slijpstenen op de deurmat, zo vlak voor het avondeten. En wat ook positief is: de inhoud wordt steeds meer voorspelbaar. Want dat Joost Zwagerman zijn column is afgenomen, lijkt op het eerste gezicht jammer, maar is natuurlijk goed nieuws. Want straks is er alleen nog het gehuil van Jan Blokker, Elsbeth Etty, Bas Heijne, Heleen Mees en meer van dat volk dat alles wil zijn, behalve 'volk'.

Gedwongen door de krimpende markt voor NRC-journalistiek en voor journalistiek in het algemeen is ook de NRC Handelsblad gedwongen in te krimpen. Ze doet dat door net als kranten als de Volkskrant en de Telegraaf enkele katernen af te stoten. In het geval van de NRC zijn dat: 'Zaterdag etc.' en het 'Magazine M'. En door freelancers te laten wieberen, zoals Joost Zwagerman.

Het 'vertrek' van Zwagerman - omdat hij te 'rechts' zou zijn voor de NRC - werd al gauw opgeklopt door 'media' als Geenstijl.nl, DeDagelijkseStandaard.nl en de Elsevier. Met name de informatie die door Joost Niemöller was opgevangen op het literaire boekenbal gaf daar op het eerste gezicht voldoende aanleiding toe: "We informeerden bij Joost. Het was echt waar. Zijn stukjes over dat Wilders geen fascist is, waren de alsmaar verder verlinksende NRC hoofdredactie in het verkeerde keelgat geschoten. Joost vertelde dat hij er al eens voor gewaarschuwd was door Max Pam (niet op de foto): Als je kritisch bent over links, nemen ze je column af. Alleen Afshin Ellian wordt er nog als dorpsgek aangehouden, en dan nog de oude rot Bik, en de conservatief Heldring, maar die schrijft alleen nog over de steentijd. Verder zijn alle niet-linksen er nu uitgedonderd. Wie het abonnement nog niet opgezegd heeft, kan dat alsnog doen: Discussie vindt in de NRC niet meer plaats."

Toen de Elsevier bij Zwagerman naar een toelichting vroeg (de NRC zweeg in alle toonaarden), bevestigde Zwagerman deze lezing min of meer: "Maar laat ik het zo zeggen: Een collega-columnist zei tegen me: ''Elsbeth Etty, Bas Heijne, Jan Blokker en Frits Abrahams hebben het zeer gezellig met elkaar''."

Zwagerman schrok waarschijnlijk van de implicaties en nam naar pluspost.nl zijn woorden enigszins terug: "“Ik ben niet ‘ontslagen’ bij NRC Handelsblad. Ten eerste ben ik nergens in dienst, dus ook niet bij NRC, maar belangrijker is dat ik gewoon op ad hocbasis voor NRC Handelsblad stukken blijf schrijven, zoals ik dit al jaren doe. Dat betekent dus dat ik nog steeds met enige regelmaat zal blijven schrijven voor de katernen 'Cultureel Supplement' en ‘Boeken’ van NRC Handelsblad. Maar mijn column stopt dus, wat ik jammer vind. Dat is niet fijn, maar we moeten het ook niet groter, dramatischer en conflictueuzer maken dan het is.”

Officieel is dus er niets aan de hand. Joost blijft schrijven over cultuur en literatuur. Dat lijkt heel wat, maar stelt natuurlijk niets voor. Literatuur is volstrekt ongevaarlijk. Waar het op aankomt is dat Joost niet meer het beeld van de NRC mag bepalen. Want net nadat de NRC de vrijheid van meningsuiting heeft ontdekt, moet duidelijk worden gemaakt dat er ook grenzen zijn aan die vrijheid.

Wat bedoel ik hiermee? Onlangs verscheen het boek In dubio. Vrijheid van meningsuiting als het recht om te twijfelen, van de huis-intellectueel van de NRC: Rob Wijnberg. Dit boek wordt door de NRC gepresenteerd als een niet mis te verstaan pamflet over en voor maximale vrijheid van meningsuiting. Maar dan wel voor maximale vrijheid in het algemeen. Buiten de krant. Dus: geef je je medewerkers de maximale vrijheid, dan dien je eerst te zorgen dat je de juiste mensen deze vrijheid geeft.

Daarbij denk ik als voorbeeld aan mijn eigen trouwerij. Op het feest mochten de gasten van ons zoveel mogelijk drinken als men wilde en ook wat men ook maar wilde. Nu, met het gezelschap dat ik had uitgenodigd in het achterhoofd, konden wij dat rustig zeggen. En dat dit inzicht juist was, bleek dan ook achteraf: de rekening viel reuze mee.

Het lijkt alsof de NRC hetzelfde denkt: geef maximale vrijheid aan hen die toch al blèren wat we willen horen, en stop de wederspannigen in het hok van de cultuur. Want wanneer je mensen als Jan Blokker, Youp van 't Hek en Frits Abrahams de maximale vrijheid gunt, staat het resultaat al bij voorbaat vast. Als dienaren van de NRC-agenda zullen ze geen gelegenheid voorbij laten gaan om het libertijnse kwaad aan de kaak te stellen: christendom en rechtspopulisme. En men zal eveneens geen gelegenheid voorbij laten gaan het werkelijke kwaad ongeloofwaardig te maken.

En dat alles natuurlijk in naam van de beschaving. Beschaving, dat is twijfel. Vrijheid van meningsuiting is volgens de NRC (volgens Wijnberg) niet zozeer het hebben, verdedigen en zeker stellen van opvattingen, maar het betwijfelen van het bestaan van opvattingen in het algemeen. Beschaving is ondergraving. En wie niet twijfelt, is een vijand van de beschaving. Christenen zijn dus vijanden, evenals Wilders. Vijanden bespot je, en demoniseer je. Via columns en cartoons en hoofdcommentaren. En voor de rest speel je met namen, woorden en ideeen. Zoals Wijnberg in zijn boek Nietzsche & Kant lezen de krant. Wat heeft Nietzsche met Kant te maken? Niets. Maar via de NRC heeft alles met alles te maken. Een goed NRC-artikel geeft de lezer de indruk dat deze lezer het centrum van het bestaan is. Dat hij vanuit de Kantiaanse wijsheid dat alle denken over het bestaan in het denken zelf begint, uitkomt bij de absolute Wil tot Macht van Nietzche. Een macht die afbreekt en betwijfelt, om daardoor nog meer de glorie van de naakte NRC-lezer te manifesteren.

Kijk, dat deed Joost nu niet goed. Hij zei de laatste tijd van die rare dingen. Namelijk dat Wilders geen fascist was. En dat dezelfde mensen die voorheen altijd schimpten op kerk en christendom - en dat nog steeds doen - dit niet met de islam uitvreten. Dat Zwagerman hierbij ook de naam van Jan Blokker noemde, was natuurlijk niet zo verstandig. Jan Blokker is namelijk een monument in dit polderlandschap en is bovendien iemand die nooit vergeet wat anderen hem aandoen, en die hen zal bezoeken tot in het duizendste geslacht. Het was dan ook niet vreemd dat Joost Zwagerman eruit werd gewieberd bij monde van NRC-adjunct-hoofdredacteur Bas Blokker - geheel toevallig ook nog eens de zoon van Jan Blokker. Jan heeft een goede verstandhouding met zijn zonen, schrijft er zelfs boeken mee over de Bijbel en zo. Maar dat staat er natuurlijk geheel buiten.

Maar goed. Nu is Joost timide. En dus wat geïn-timideerd. En dus zei Joost in een mail aan pluspost wat anders dan dat hij zei tegen Joost Niemöller op het boekenbal. Het zelfreinigend vermogen van de grachtengordel-elite werkt namelijk uitstekend. Raak je in ongenade, dan heb je een probleem. Wie recenseert je boeken dan nog? Wie schuift je de werkelijk lucratieve opdrachtjes toe - waardoor je in staat bent je grachtenpand te betalen?

Dus legt Zwagerman zich neer bij de keuze van de NRC voor aanstormend talent, zoals Jan Blokker en Youp van 't Hek. Al gaat die keuze noodgedwongen ten koste van de representanten van oude garde, zoals Joost Zwagerman. Terloops tast Zwagerman dan eventjes het wezen van de NRC-ideologie: "De ironie wil dat ik vorig jaar de Gouden Ganzenveer ontving voor mijn gehele oeuvre, en in het bijzonder, zo bleek uit de laudatio, voor mijn bijdrage als publicist aan ‘het debat’ en ook voor mijn column in NRC Handelsblad. Dan zou je kunnen denken: daar is NRC Handelsblad erg trots op, dat men deze voor zijn column bekroonde columnist in huis heeft." Ja, Joost, het gaat om de ironie. Die blijft. Ook nadat jij bent heengegaan en je levensdagen mag verslijten in het dal van de letteren.

Conservaditis

Hans Jansen heeft zijn biezen gepakt bij het conservatieve groepsblog De Dagelijkse Standaard. Dit blog is het zoveelste 'conservatief-achtige' project dat de wereld wil veroveren zonder duidelijke standaard. Waar staat men voor? Voor Amerika, kapitalisme, het Vrije Woord. Waar is men tegen? Dat er een milieuprobleem zou zijn, en dat er een kans bestaat dat de JSF er niet komt. Dit is tegenwoordig conservatisme; het conservatisme dat zelfs een krant als de Telegraaf wil bezigen in haar op te richten televisiezender 'voor wakker Nederland'. En als het conservatisme iets begint, dan is er meteen heisa in de eigen tent. Zoals nu bij De Dagelijkse Standaard. Voor mij een reden om mijn felicitatiemail aan dit blog terug te nemen.

Conservatieve heisa blijft een vreemd fenomeen. Er is heisa rond de creationismefolder die massaal in Nederland is verspreid. Er was heisa rond de perikelen in de katholieke kerk. Er is binnen de VN oppositie van onder meer enkele islamitische landen, Afrika en de katholieke kerk tegen de westerse plannen om homovriendelijkheid wereldwijd op te leggen. U leest erover. Maar niet of nauwelijks op De Dagelijkse Standaard. Of bij de Pluspost van Grimbert Rost van Tonningen, die bijna gelijkertijd van start ging. Daar leest u andere dingen. Bij de eerste 'liberaal-conservatieve' dingen; bij de tweede meer 'sociaal-liberale' dingen. Bij De Dagelijkse Standaard dus dingen waar conservatievelingen onderling heisa over maken. En waarbij de rest van de wereld mag toekijken.

Wat zijn dat voor dingen? Nu, bij De Dagelijkse Standaard is dit duidelijk. Zij schrijven voor iedereen die is geïnteresseerd in artikelen tegen het milieu, voor Amerika (tegen het Amerika van Obama), tegen de Saab Grippen (en voor de JSF), tegen de islam (en voor de Soefi). Geen cultuur, geen religie, geen 'buitenland' buiten de VS om, geen Lifestyle. Wel wat kaal voor een conservatieve stek, zeg nu zelf?

En het zag er nog wel zo veelbelovend uit. Een presentatie in het TV-programma De Wereld Draait Door en wat aandacht in de NRC zetten dit blog meteen op de 'conservatieve' kaart. De mooie lijst van medewerkers maakte de vreemde lay-out goed (met een foto van de haven van Sacramento bij nacht - of iets dergelijks): naast de initiatiefnemers Joshua Livestro en Michael van der Galien, waren dat: Derk Jan van Baar (de enige reden om HP/De Tijd te kopen), Derk Jan Eppink, Hans Jansen (de Arabist), Henk Steenhuis, Arend Jan Boekestijn, Hans Labohm en Bart Jan Spruyt. Bijdragen van derden waren niet welkom; de vaste medewerkers moesten alles volschrijven.

Dit volschrijven gebeurde in de blogvorm: allerlei stukjes en reacties en wat ook onder elkaar, zonder hiërarchie, zonder samenhang, zonder rubricering. Maar wel met 'grote namen'; groot in 'conservatief' Nederland of wat daar voor moet doorgaan. Al gauw bleek het een site te zijn die vooral word volgeschreven door Joshua Livestro en Michael van der Galien. Henk Steenhuis lijkt te druk met z'n andere websiteprojecten, Arend Jan Boekestijn is druk met VVD'er zijn, Derk Jan Eppink is net de EU-campagne voor Lijst DeDecker ingestapt, Bart Jan Spruyt plaatst stukjes die hij overal al plaatst: aankondigingen om door te klikken naar andere standplaatsen (ook hij is een drukbezet man).

Blijft over: Hans Labohm, de man van de duidelijke agenda. Er is volgens hem geen milieuprobleem en daarom houden we (houdt hij) een continue dialoog (monoloog) waarom elk debat hierover maar eens afgelopen moet zijn (Dat gezeur over het klimaat moet nu maar eens afgelopen zijn, 23 febr, en Opwarming van de aarde: is het wetenschappelijke debat nu afgesloten? ook op 23 febr.). Derk Jan van Baar komt er zo nu en dan eens bij kijken, maar voor de rest is de site heel veel Livestro en Van der Galien: door Livestro uitvoerig gepresenteerd als "opvallende nieuwkomer in dit gezelschap", "een man die in ons land nog onbekend is maar die in de Amerikaanse conservatieve bloggerswereld zijn sporen al ruimschoots heeft verdiend". Welke blogs zijn dat? Een aantal worden genoemd: Poligazette, Pajamas Media, Monsters & Critics, Andrew Breitbarts nieuwe site Big Hollywood en "de gezaghebbende politieke website" RealClearPolitics.

Daar kunnen weinig mensen aan tippen. Aangezien de standaard van conservatief Nederland in Amerika staat, is Van der Galien dus een topper. Iedereen was dus zwaar onder de indruk van de man (jongeman). Iedereen, behalve prof. Hans Jansen. Jansen voelde dat hij er in was getuind. Hij, de man bij uitstek die verkondigde dat er niet zoiets als een gematigde islam bestaat; hij, de strijder tegen de islamisering van Nederland; deze prof. Jansen was opeens onderdeel van een project waarin wel tegen de islamisering van Nederland mocht worden geschreven, maar niet tegen de islamisering van 'conservatief' Nederland.

Livestro was namelijk zo netjes geweest Jansen niet te melden dat zijn onvolprezen vriend Van der Galien een bekeerde moslim is, een moslim die al het goede in de islam ziet (zij het de soefische variant) waarbij het kwade in de islam afkomstig is van het christendom. Voorwaar een merkwaardig gezichtspunt voor een Europese conservatief. Hier wordt immers de Europese cultuur tot Indo-Europese cultuur omgedoopt en verdringen de Turkmeense elementen die van het christendom - dat overbodige ding waar conservatief Europa geen boodschap aan hoeft te hebben, en waar De Dagelijkse Standaard dus ook geen boodschap aan heeft?

Jansen was dus niet zo onder de indruk van deze Van der Galien. Integendeel: hij ergerde zich aan deze "scholier" die zich de gelijke achtte van "Einstein": "Scholier correspondeert met Einstein en beschouwt zich dan verder als een belangrijk natuurkundige." Jansen doelde op de discussie tussen Robert Spencer en Van der Galien op de site JihadWatch. En Jansen ergerde zich aan de manier waarop Livestro prof. Jansen aansprak: "Joshua stelt zich tegenover mij op als een leidinggevende die een groepje lastige ondergeschikten moet aansturen." Wie de mails leest die op internet zijn geplaatst, moet prof. Jansen gelijk geven. Livestro biedt geen verontschuldigingen aan voor het feit dat hij heeft verzwegen dat Van der Galien een moslim is; dat had Jansen immers maar uit de Poligazette moeten halen - de stek die blijkbaar iedereen dient te kennen, volgens Livestro.

Dit soort flauwigheden moet een respectabel geleerde als Jansen zich maar laten welgevallen. Conservatief Nederland geeft maar weer eens aan net zo egalitairistisch als Geenstijl of HetVrijeVolk te zijn; elke prof is de gelijke van de student, zolang beide zich maar 'conservatief' noemen (of iets wat erop lijkt). De puriteinse gelijkheidsidee dat de gezamenlijke strijd de verschillen aan de kant zet, is illustratief voor veel rechtse blogs. Rijp en groen dartelt en spartelt daar door elkaar. Natuurlijk, ook bij gebrek aan serieuze media, maar goed: Jansen moest volgens Livestro zijn plek weten en mocht geen vraagtekens zetten bij de enorme staat van dienst van Michael van der Galien.

De resultaten zijn irritant en zelfs stuitend. Aan de ene kant doet men neerbuigend naar het gepeupel toe. Zoals een prominent conservatief intellectueel dat ooit eens zei: "Het volk is het oerschuim" - dat was niet positief bedoeld. Men minacht het volk dat lui is en niet tot hun 67e wil doorploeteren en moeilijk doet over werken voor een loon beneden het minimumniveau. Het volk deugt niet. De hoop moet op iets anders worden gericht: een nieuwe elite, een aanstormende horde. Met wie als voorbeeld? En dan is er ook weer een probleem. De voorbeelden deugen ook niet - ik trek het 'conservatisme' nu wat breder dan De Dagelijkse Standaard. Roger Scruton is dan wel geen fascist, maar past volgens diverse Nederlandse conservatieven wel in het rijtje van uiterst foute Duitse denkers. Of hij is niet accuraat genoeg om als wetenschapper serieus te worden genomen. Dat de staat van dienst van Scruton die van alle Nederlandse conservatieven doet verbleken, mag niet deren.

Ondertussen kreeg ik de afgelopen jaren het advies op te passen voor prof. Von Schrenck-Notzing, en voor Paul Belien, en voor iedereen die uit Duitsland komt, of met Rockford Institute heeft te maken, of met Buchanan. En ondertussen zou Junge Freiheit niet deugen. En zou het oeuvre van iemand als Robert Lemm verbleken bij elke willekeurige column van een of ander conservatief helder licht.

Wat deugt wel? De lijst is gevarieerd. Om me te beperken tot het leesvoer van De Dagelijkse Standaard: Sarah Palin, Livestro, Labohm, Amerika (zonder de Democraten), Van der Galien, de reaguurders op De Dagelijkse Standaard (die niet worden geweigerd, zoals mijn persoon), Soefi, JSF, geld, National Review, vrijheid van meningsuiting, Condoleezza Rice, lage belastingen.

En Hans Jansen? Die deugde eerst wel, maar nu niet meer. Hij moet eerst maar eens zijn plaats leren kennen: naast elke 'conservatieve' student en onder de zelfverklaarde conservatieve Internet-elite. Jansen moet leren dat de conservatieve morele standaard toelaat dat Emails zonder toestemming op internet kunnen worden verspreid. En dat eergevoel iets is voor Burke (en die is allang dood) en niet voor mannen als Jansen. En hij moet de Soefi bestuderen. En hij moet leren dat in het huidige conservatieve Nederland een éénregelige mail al als volwaardige communicatie geldt (niet zo vreemd in een land waar Burke, De Maiste, en Groen zijn verdreven door bloggers en columnisten).

En dat laatste is een punt van kritiek dat elke conservatief ter harte moet nemen; mezelf incluis. Bloggen en schrijven is mooi, leuk en belangrijk. Maar we mogen niet het doel vergeten. Bij De Dagelijkse Standaard moet ik gissen naar dat doel. Jammer, want ik had gehoopt dat het in ieder geval iets zou worden. Nu heeft dat 'iets' een bijsmaak dat het voorlopig ook niet kwijtraakt: die van conservaditis, de ziekte om overal heisa te maken alvorens de standaard het slagveld zelfs maar heeft betreden.

De NRC ~ Een klassiek geval van dictatuur

De misschien wel meest geslepen krant van Nederland heeft het sinds jaar en dag voorzien op alles wat niet libertijns is. Om al haar tegenstanders onder handen te nemen, heeft de NRC Handelsblad - want daar hebben het dan over - verschillende mensen van onbesproken gedrag in dienst genomen. Waaronder Elsbeth Etty. Hoogleraar aan de VU, columnist bij de NRC en fiere draagster van de door haar in 2008 ontvangen Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek. De jury van deze prijs stelde dat "ze voor een waakzaam en goed geformuleerd geluid zorgt in het maatschappelijk debat". En waakzaam, dat is mevrouw Etty, vooral in haar pogingen om iedereen te dwarsbomen die de vestiging van haar libertijnse dictatuur wil voorkomen.

Op haar blogplekje bij de NRC mag Etty zeggen wat ze wil. Ze wil immers toch hetzelfde als de rest bij de NRC: "Liberté, Equalité, Fraternité ou la Mort"? Onder de kop "Katholieke dictatuur" [1] neemt deze onbesproken vrouw het op voor de weerloze comapatiënten in Italië. Het geval Eluana waarin de behandeling van een vrouw werd stopgezet na 17 jaar comateuze toestand - met haar dood als gevolg, is de aanleiding voor Etty's waakzame woorden.

Etty is goed geformuleerd ziedend van woede op Berlusconi, de Katholieke Kerk en alles wat haar in de weg staat. Met instemming citeert ze Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica, die schreef: "Een staat die een plek opeist in het bed van patiënten (of geliefden), natuurlijk ‘met de beste bedoelingen’, wat altijd de rechtvaardiging is geweest voor elke ramp in de geschiedenis en de basis vormt van elk totalitarisme, zo’n staat zal dat bed niet meer verlaten, want zulke opdringerigheid ligt in de natuur van elke staat, als deze niet op de drempel wordt tegengehouden. Over de rug van een lichaam dat al 17 jaar wordt gemarteld, pleegt Berlusconi euthanasie op de Grondwet."

Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi) mag een staat dus niet "in het bed van patiënten (of geliefden)" komen, ook niet "met de beste bedoelingen", waarna deze Zucconi tussen neus en lippen door verklaart dat deze vrouw al "17 jaar wordt gemarteld". Etty gaat hier op door. De staat die tussen beide komt is een dictatuur, en Eluana werd gemarteld. Door wie? Door de staat en door het Vaticaan.

Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus meent. Of eigenlijk geloof ik wel dat ze serieus is, maar dan serieus 'oneerlijk'. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid volgens Etty (en Zucconi) niets doen? Als mensen mishandeld worden ook niet? Tenminste niet in de persoonlijke sfeer? De kinderlijkheid van deze redenering - als je het een redenering kunt noemen - is geen bezwaar voor de lezertjes van de NRC. U weet: de NRC heeft dezelfde doelgroep als Geenstijl.nl, en dat is te zien in zowel de inhoud van de krant als in de reacties van de lezers. Het maakt niet uit wat je al medewerker van de NRC/Geenstijl roept; iedereen vindt het geweldig!

Maar wie een term als "marteling" gebruikt wil iets aantonen: namelijk dat het in leven (willen) houden van deze vrouw misdadig en crimineel is - totaal verwerpelijk dus. Het komt er dus volgens Etty op neer dat marteling in alle vormen moet worden tegengegaan. Ook als dat betekent dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken.

Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Maar wel doelbewust toegepast. Iedereen die een comapatiënt laat leven, moet straks van Etty vele jaren de gevangenis in. De vervolgstappen laten zich raden: Iedereen die een gehandicapt kind geboren laat worden ook. Iedereen die het goed vindt dat iemand na een ernstig ongeluk, met blijvende gevolgen, wil blijven leven, is dus pervers.

Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - of ze nu geliefden of familieleden zijn - die nu of straks tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. [2]

Het is een goed geformuleerde krankzinnigheid, die op zich al een prijs verdient, van een waakzame vrouw van onbesproken gedrag. Net zo onbesproken als dat van de Italiaanse president die weigerde de noodwet van Berlusconi te ondertekenen. Deze communist is natuurlijk een held in de ogen van Etty - helden moet je bejubelen, ook op NRC-blogs. De onbesprokenheid van Etty had ook iets 'communistisch'. Haar prominente rol in communistisch Nederland is bekend. Ze nam daar weliswaar afstand van (nadat ze enige tijd bij de NRC zat) en bevestigde haar afstand door te trouwen met een andere 'ex'-communist: Gijs Schreuders. Dezelfde Schreuders die erachter zat dat prof. J.A.A. van Doorn uit de NRC werd gesmeten.

Wat mevrouw Etty ook doet, ze doet het geloofwaardig. Toen de macht van de communisten niets meer voorstelde, werd ze natuurlijk anti-communist. Zij het dat de manier van denken niet veranderde. Dissidenten moest het zwijgen worden opgelegd (Van Doorn in de NRC; Fortuyn in het ganse land), de staat moest worden aanbeden, de religie als opium worden bestreden en de resten van de joodse moraal worden ausgerottet.

Wanneer het communisme als dekmantel om de moraal van het jodendom c.q. christendom te vermoorden, dan kies je een andere dekmantel: die van de NRC-columnist. Feiten doen er dan niet meer toe - doen er dan nog steeds niet toe. Dan wordt (blijft) Rome opeens "de paus en zijn antisemieten". Dan prevaleert de "onkreukbaarheid" van de ex-communistische president Napolitano de onaantastbaarheid van het leven zelf.

Welnu; hier zijn twee andere, kleine (voor Etty en de NRC klaarblijkelijk te kleine) feiten:

Ten eerste: De ethiek van Rome over de beschermwaardigheid van het leven is een uitvloeisel van inzichten, in de vorm van encyclieken en andere documenten, die juist vanwege de ervaringen van en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zijn vastgelegd. Naast toenadering tot de Joden (en tot anderen), het stimuleren van mensenrechten en organen als de VN en de EU, naast een pleidooi voor democratie, de "waardigheid van de mens" en nog vele andere inzichten, stelde "Rome" tegenover de beestachtigheid van het Nazisme een ethiek die het leven koste wat kost moest beschermen. Het is deze ethiek, die een nieuw "nazisme" koste wat kost wilde (en wil) voorkomen, die door Etty wordt geschandaliseerd. Je kunt er ethisch rigorisme in ontwaren, zoals zelfs de conservatief-katholieke Kreuz.net onlangs deed, maar de eerlijkheid gebiedt wel deze motieven te vermelden - een eerlijkheid die een NRC uiteraard niet bezit.

Ten tweede: Joods-achtige ex-communistisch-achtigen als Etty en zo kunnen een voorbeeld nemen aan echte Joden. Zoals Rabbijn Yehuda Levin, woordvoerder van 800 Amerikaanse orthodoxe rabbijnen. In een recente verklaring stellen deze rabijnen zich op achter paus Benedictus XVI. Levin: "I support this move to reconcile the traditionalist faction in the Church, because I understand the big picture, which is that the Catholic Church has a problem. There is a strong left wing of the Church that is doing immeasurable harm to the faith." [3]

Deze "big picture" is niet besteed aan de drijvers van 'Lux et Libertas'. Dirk Jan van Baar wees er op De Dagelijkse Standaard al op [4] dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over het stuk van Elsbeth Etty: "De heilige Elsbeth bleek het onderbuikgevoel van haar NRC-lezers goed getroffen te hebben." De hetze van de NRC, en de reacties van het NRC/Geenstijl.nl publiek geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC.

Noten

[1] Katholieke dictatuur, Elsbeth Etty in haar blog op de NRC.nl d.d. 10 februari 2009

[2] Ik gebruik hier woorden uit mijn - wederom - geweigerde reactie op het discussieplekje bij Etty's blog. Wederom paste mijn tekstje niet tussen de vele lovende woorden richting Etty. De tekst:

"Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica) mag een staat niet 'in het bed van patiënten (of geliefden) komen, ook niet 'met de beste bedoelingen'. Waarna volgt dat deze vrouw al '17 jaar wordt gemarteld'. Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus (en eerlijk) meent. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid niets doen? Het zal d'r wel op neer komen dat marteling moet worden tegengegaan en dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken. Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - geliefden en familieleden - die tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. Dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over dit stuk geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC."

[3] Rabbi Speaks on Pope Benedict Controversy: Leftist Catholics Using Jews to Attack the Pope, Lifesitenews.com, Februar 10, 2009

[4] De heilige Elsbeth, Dirk Jan van Baar, De Dagelijkse Standaard, d.d. 11 februari 2009

Lux et Libertas

Was ik te ironisch? Te weinig invoelend met de tere liberale NRC-lezertjes? Of te weinig beledigend richting de paus? Ik zal het nooit weten. Mijn reactie heeft eventjes 'ter behandeling door de redactie' op de site van NRC Handelsblad gestaan, onder het discussieforum, om daarna te worden geëxcommuniceerd. Ook al had ik met mijn eigen naam ondertekend, verwezen naar mijn website (daar vroegen ze om) en een mailadres opgegeven van een niet-gratis provider. Wat heb ik fout gedaan?

Toegegeven, het was een waardeloos commentaar - zeg maar van het niveau NRC. Volgens deze krant - die zichzelf 'slijpsteen van de geest' noemt - moeten we het Vaticaan isoleren. Is de paus een oneerlijke man. En heeft Williamson geen recht op de hemelse eeuwigheid. En nog zo wat dingen. Dus is het commentaar van onze elitekrant: 'verbreek de diplomatieke verbindingen met het Vaticaan, er is toch weinig handel met dit ministaatje, en de kosten van een ambassade zijn hoger dan de baten.' Dit is zeg maar het niveau van een elite die Wilders, Fortuyn en anderen wegdemoniseert - desnoods tot in het graf.

Nu verlangt de Nederlandse elite dus dat een wederspannige 'bisschop' buiten het Koninkrijk van God wordt gezet (want dat is excommunicatie) en dat deze uitzetting "ex cathedra" geschiedt. Mocht men zelf in de hemel komen (men zegt er niet in te geloven, maar diep in het hart koestert men natuurlijk de twijfel die niets uitsluit) dan wil men niet met iedereen omgaan. Zoals men in dit tijdelijk leven niet met jan-en-alleman omgaat, zo wil men dat dan ook niet. En een 'ex cathedra'-tje is natuurlijk een extra verzekering dat dit ook niet gebeurt.

Maar goed, ik heb me dus rekenschap gegeven van het feit dat het niveau van de NRC zoiets is als Geenstijl.nl, maar dan met wat meer dure woorden. Waarom is mijn bijdrage dan toch geweigerd? Heb ik te weinig dure woorden gebruikt? Hier volgt mijn tekst:

"Nederland heeft gerelateerd naar haar grootte enorm veel diplomatieke betrekkingen met tal van landen en dus ook veel diplomaten in dienst. Met de kleinste en meest onbetekenendste landjes. Waarom maakt men van het Vaticaan een probleem? Het is een ministaatje, maar het instituut Roomse Kerk vertegenwoordigt nog altijd zo’n miljard gelovigen. Waarom zou hier geen belang in gelegen liggen om als Nederland betrekkingen te onderhouden met zo’n landje?
Het opzeggen is vanuit protest. Het is meteen het einde van elk protest. Vreemd.
En er zijn natuurlijk tal van landen waar ook ‘vraagtekens’ bij te plaatsen zijn. Want kennen Amerika of Rusland wel een door ‘ons’ gewenste scheiding van kerk en staat? Of Indonesië? Of Israël, met haar band tussen Ras en Staat?
In ieder geval hebben we geen problemen met een land als Turkije (die ontkennen alleen maar genociden, dat is volgens onze liberale kerk niet zo erg…)
En natuurlijk ook niet met China; die pleegt ze alleen maar in Tibet (zolang daar economische verdiensten tegenover staan, vergeven we ze dit, al dan niet als seculiere liberalen…)
Maar waarom eigenlijk wel betrekkingen onderhouden met landen van de EU die onze bevolking geprest hebben verdragen tegen hun zin te aanvaarden, en die onze regering pressen met de rug naar het volk te gaan staan? Kappen ermee!
En laten we ook de betrekkingen verbreken met schijndemocratieën, corrupte naties, gevaarlijke naties, afhankelijke naties enz.
Weet u wat? Laten we alleen betrekkingen onderhouden met onszelf. En laat de NRC alleen betrekkingen onderhouden met zichzelf. En niet met gelovige, domme, populistische en andersoortige burgers.
Of laat iedereen zelf de betrekkingen verbreken met iedereen die hij of zij niet aanstaat. Verbreek voor de zekerheid maar de band met elk medemens. Misschien schuilt er in de ander wel een religieus of vergevingsgezind mens. Brrrrr... Verbreken met die handel! Wees puur! Wees zuiver! Wees puriteins! Wees Lux et Libertas!"

Schokkend, niet waar? Niet geschikt voor oortjes die door de NRC zijn slijpgesteend (of ge-steenslijpt). Waarschijnlijk ben ik te brutaal. En de NRC houdt al niet van brutale pausen, dus laat staan van brutale gewone gelovigen van de straat. Gelovigen moeten nederig zijn, anders passen ze niet binnen de scheiding van kerk en staat. Verder lever ik de liberale economie te weinig op om van belang te zijn voor de liberale vrijheid van meningsuiting. De handel tussen mij en de NRC is, in geld uitgedrukt, erg weinig, of eigenlijk: niets. En daar kan een vrijheid van meningsuiting natuurlijk niet van leven.

Voor mij dus geen 'Lux et Libertas'; de verbindingen tussen de NRC en mijn persoon zijn verbroken. Het is mijn eigen schuld. Had ik ze maar niet op zulke foute gedachten moeten brengen. Jammer.

NIEUW BLOG

Over enkele dagen is het zover: de start van een nieuw conservatief groepsblog. Samen met Ronald Vliegen, Daniël Overgaauw en Tom Zwitser gaan we een Nederlandse variant van TakiMag.com neerzetten. Voorlopig in een lagere versnelling van TakiMag, maar de wil is aanwezig om er iets van te maken.

Steeds vaker duiken conservatieve blogs op. Enkele weken terug ontdekte ik die van Frank Verhoef, gisteren die van Rutger Schimmel en vandaag zag ik weer een nieuwe: ConservatieForever. Initiatieven als deze zijn te verwelkomen. Wat ontbreekt is echter een podium waar stemmen bij elkaar worden gebracht en waar intern debat en onderlinge toerusting plaats kunnen vinden. De website www.bitterlemon.eu is qua opzet en techniek niet geschikt om de taak van groepsblog op zich te nemen. Vandaar dat binnen enkele dagen de naam bekend wordt gemaakt van een nieuw conservatief podium voor eigentijdse en tegendraadse bloggers die de Nederlandse zaak een warm hart toedragen.

EVG

Vandaag een experiment uitgehaald met "het vrije woord". U weet wel: dat fetisj van liberaal dat alleen maar betekent dat iedereen die niet liberaal z'n mond moet houden en naar het geraas en getier van stompzinnig Nederland moet luisteren. Het vrije woord heeft slechts één richting, zoals ik op bitterlemon.eu reeds heb gezegd, en wel deze: alles moet modern worden en al het oude afzweren en achter zich laten. Wie dat niet doet, wordt het slachtoffer van dat "vrije woord".

Maar enfin, het hysterische wereldje van fora, blogs en andere sferen is weer eventjes door mij betreden. Ik had reeds een account bij het forum van elsevier.nl, maar daar maakte ik tot enkele dagen terug nauwelijks gebruik van. Tot enkele dagen terug dus. Onder de "schuilnaam" "evg" plaatste ik zo nu en dan een korte opmerking. Tegendraads, luchtig en prikkerig. Ze - de andere forabezoekers - konden me niet plaatsen, merkte ik.
Het is een raar wereldje. Of je mekkert mee met de liberale geiten, of je wordt meteen beschuldigd een islamiet te zijn en imams te bezoeken. Of je wordt beschuldigd allemaal eenzelfde persoon te zijn. En dat allemaal op het forum van Elsevier: een "opinieblad" met zo goed als geen analyses, ontoegankelijk voor journalisten buiten de vaste crew en politiek instrument van een libertijnse geldmaffia.
Maar goed: vandaag ben ik van het forum afgegooid. Zonder bericht, zonder reden. Teveel op één dag gepost? Het zou kunnen. Maar afgezien daarvan: alles mag. Je kunt ontelbaar vaak posten, stille doodswensen uitspreken, valse beschuldigingen plaatsen aan het adres van "gristenhonden", Hirsch Ballin aanvallen vanwege zijn raciaal Joodse afkomst, etc. etc.
De bezoekers zijn er goed in. Maar het viel me op dat de schrijvers er ook wat van kunnen. Carla Joosten, Simon Roozendaal, Afshin Ellian - allemaal leggen ze een simpele, leeggelopen bal neer, ongeveer drie centimeter voor het doel, die dan door hordes simpele, woedende, ressentimentsvolle Elsevier-liberalen erin wordt getrapt.
Simpel en zielig. Zielig dat een blad als de Elsevier toch nog een oplage heeft van (volgens eigen zeggen) 135.000 stuks. De rotzooi die erin wordt geschreven door Syp Wynia, het kritiekloze adoreren van een Rita Verdonk, het schaamteloze besmeuren van Rouvoet en het CDA, de niet onderbouwde, slecht opgebouwde kritiek van de Elsevier-journalisten belooft nog wat voor de toekomst. Wie daar al te vaak kritiek op levert, wordt genegeerd of (waarschijnlijk) van het forum afgegooid.
Maar goed. Misschien overdreef ik met het aantal postings. Twintig op een dag op vier plekken is toch wel veel. Dat is meer dan de afgelopen twee jaar bij elkaar. Maar goed, het bleef een leuk experiment. Ik was al lam toen ik er aan begon, en nog lammer toen ik roemloos eindigde. Het gevoel van een uitkeringstrekker met een gesubsidieerde internetaansluiting of de surfende kantoorklerk onder werktijd, beviel me niet. Net niet even leuk. Maar toch uitspelen, met het gevoel dat er toch ergens lezers knarsetandend toekeken.
En dan opeens eraf worden gegooid. Terwijl het "het vrije woord" voor en "het vrije woord" na was. Het woord is vrij, tot er ergens een liberaal aan de "uit"-knop draait en er alleen nog het liberale vrije woord door de luidsprekers schalt.
Mocht men op het forum dus willen weten waar "evg" is gebleven op het forum, via googelen kom je wellicht hier terecht. En voor die enkeling is dit stukje geschreven.

STOP BLOGGEN, begin met bitterlemon

Laat ik één ding duidelijk voorop stellen: bloggen mag. Becommentariëren ook. Net als fotoshoppen en de columnistiek bedrijven. Maar - zoals zo vaak - gaat het om de insteek, om de motieven waarmee men opereert. In dit geval: is het bloggen de neerslag van een bredere en diepere (denk)arbeid? Een aanvulling om het plaatje compleet te maken? In dat geval is er niets aan de hand.

Maar al het bloggen dat hoog op geeft van fenomenen als "burgerjournalistiek" en dat het bloggen ziet als de noodzakelijke correctie, terechtwijzing of zelfs vervanging van de oude media, schiet er net naast en dus hopeloos tekort.
Dat klassieke media verdwijnen is geen ramp; en kan zelfs een zegen zijn voor het rechtse discours. De klassieke media als de krant of het opinieblad zijn relicten uit een liberaal era dat op haar achterste benen loopt. De inzet en de uitkomst van deze relicten was en is "de geïnformeerde burger" die aldus volop kan meedoen in het democratische proces. En deze geïnformeerde, mondaine burger is een kosmopoliet (in spé). Met andere woorden: het is een ontwortelde mens.
De fatsoenlijke burger interesseert zich meer voor wat er in Uruzgan gebeurt, dan wat er bij de buren aan de hand is of bij opoe in het bejaardenhuis. De fatsoenlijke, geïnformeerde en informerende burger is als burger fatsoenlijk en als mens een onding.
Want mensen gaan steeds minder vaak bij elkaar op visite, hebben steeds minder goede vrienden, zijn steeds vaker alleen, hebben steeds vaker te kampen met gebroken relaties of met gecompliceerde familieverhoudingen (na twee of drie scheidingen komen die vanzelf). Politiek is hij zwevend geworden. Banquair idem dito. Assurantieel evenzo. Religieus een nitwit, sportief een egotripper (oftewel: een triptrappende jog-blogger).
De geïnformeerde, bloggende burger is een prachtig doelwit voor verstrooiing en inkapseling door de feitenbrij die het systeem produceert. Door steeds te reageren, wordt men of afgestompt en haakt men af (al dan niet teleurgesteld) of men raakt hypergevoelig en reageert overal op (om zodoende elk gevoel voor proportie te verliezen en elke hiërarchie van waarden kwijt te raken).
Bloggers versterken de anarchie van feiten en waarden. Hoe meer bloggers, hoe machtiger de tirannie van de overheid; deze gedijt het beste bij een overdaad van meningen, rotzooi en verwarring. Nog nooit was de macht zo verhuld en waren de politieke verhoudingen gelijkerwijze in verhulling gestoken. Nooit eerder was de politieke common sense zo groot als nu; nagenoeg iedere partij zweert bij de liberale democratische rechtsstaat, bij de scheiding van kerk en staat, bij het gelijkheidsbeginsel, het recht van abortus, enz. enz. En nooit eerder had de burger de idee (de illusie) dat de flanken zo uit elkaar liggen en dat het gematigde centrum zo klein is.
Deze illusie van variatie en breedte wordt in stand gehouden door het uitvergroten van feitjes, misstanden en meninkjes. In werkelijkheid is er nauwelijks sprake van noemenswaardige verschillen tussen de partijen. De PVV zweert bij dezelfde markteconomie als dat GroenLinks dat doet en Femke Halsema en Afshin Ellian hanteren eenzelfde "as van het kwaad". Hoezo verschillen? Niemand is voor terrorisme en geweld; iedereen is voor een sterke staat. Niemand is voor de doodstraf, nagenoeg iedereen staat pal voor homohuwelijk en euthanasie.

De illusie moet doorbroken worden. De burger moet weer een mens worden. Mensen moeten het gevoel terugkrijgen voor de juiste betekenissen en voor de echte verhoudingen. Mensen moeten stoppen met bloggen (althans als levensroeping), en beginnen met bitterlemon.
Wat bedoel ik hiermee? Wel, ik verwijs hierbij naar de nieuwe opzet van het bitterlemon-project. Bitterlemon gaat dit jaar meer energie steken in studiekringen, in een zangbundel en in het leggen en onderhouden van allerlei contacten.
Kameraadschap, vertrouwen, wederzijds respect en inzicht moeten juist in deze tijd van abstractie, vrijblijvendheid en versplintering concreet worden gemaakt. De anarchie van meningen moet worden ontstegen; niet door het uitroepen van autoriteiten en het volgen ervan, maar door intensief samen studeren, zingen en alles wat daarbij hoort. Voor de conservatieve man horen moed, plezier en kennis bij elkaar.
De voor het conservatisme noodzakelijke 'nieuwe' ideeën en inzichten ontstaan namelijk in het discours van de vriendenkring dat zich op verschillende niveaus met elkaar bemoeit. Want ideeën worden uit de orde en de gemeenschap geboren - niet gemaakt.
Bloggers raken vermoeid omdat ze niet bij tijd en wijle gevoed worden met gezonde minachting richting de moderniteit, het systeem en de huidige cultuur. De nodige koelbloedige minachting krijg je pas in de oefening van het goede leven: het leven van gemeenschap, kameraadschap, van lach en dronk, van kennis en inzicht dat onze huizen vult en nooit zal concurreren met vrouw en kinderen, of met kerk en volk.
Protestanten en Rooms-katholieken, paleolibertariërs en paleoconservatieven, republikeinen en monarchisten, volksnationalisten en reactionairen - pas in de gemeenschap van vlees en bloed, van gezang en wijn en in de weg van traditie en wijsheid, zal er een basis kunnen worden gelegd - opengelegd - waar bloggers nooit vermoeid raken en columnisten immer opgewekt blijven.

STOP BLOGGEN deel II

Bloggen heeft een beperkte waarde. Sommigen komen daar achter om daarna de schrijverspen c.q. het toetsenbord in de wilgen te hangen. Anderen leven niet alleen in de bloggerswereld, maar ook in de echte wereld, en nemen al gas terug voordat de algehele bloggersmalaise toeslaat.

Binnen het conservatieve kamp gaat mijn kameraad Björn Roose het rustiger aan doen met zijn blog. En mijn beschaafde libertarische medestander Jimmy Johnson stopt helemaal met zijn blog.
Conservatieven als Bjorn Roose en Jimmy Johnson hebben iets in de gaten dat een neoconservatief als Leon de Winter waarschijnlijk niet in de gaten heeft: dat bloggen een bijzaak is, evenals opinie en commentaar dat zijn. Bloggen is een bijzaak omdat het huidige politiekculturele systeem een bijzaak is. Leon de Winter gelooft in het systeem en ziet dat uit elkaar vallen; conservatieven geloven niet in het systeem en vestigen daar dus ook nooit enigerlei vorm van hoop op. Vertrouwen in de kracht van het bloggen is verwant aan vertrouwen in een systeem dat door middel van meninkjes, publieke debatjes, speldenprikjes en scheldpartijtjes "gered" kan worden. De conservatief weet dat wie gelooft in het systeem, zichzelf op de been houdt met valse hoop.

Wie zielig doet, wie zich terugtrekt omdat niets werkt, is niet allereerst een zielig slachtoffer, maar is allereerst iemand die zich aan de strijd onttrekt. Wie stopt met vechten, heeft nooit echt geloofd. Die is reeds in staat zich met huid en haar over te leveren aan de vijand. Wie zich namelijk met gemak en drogredenen over heeft geleverd aan de vijanden "staatsmacht" en "atheïsme", kan ook een derde vijand er wel bij verorberen: 'islam' bijvoorbeeld.
Wie werkelijk de nood der tijd peilt, hecht niet aan blogs, die verzandt niet in emoties, die vlucht niet in activisme.

De werkelijke strijder is een koelbloedige realist. Die verspilt nooit al zijn munitie in wat voor scheldpartij dan ook. Die sluit geen wegen af, bijvoorbeeld naar God of het christendom. Of die naar de natuur (zoals Leon de Winter laatst wel deed).
De conservatief weet dat de huidige situatie zo ernstig is, dat zwijgen soms beter is dan spreken. En dat werken in de stilte meer vruchten op kan leveren dan ploeteren in het openbaar. Wie werkelijk de nood der tijd peilt, schrikt niet terug voor de diepte. Die plaatst zichzelf nooit zomaar buiten het probleem - zoals neoconservatieven dat doorgaans wel plegen te doen.
De conservatieve strijder gelooft zo in zijn zaak dat deze zaak ook blijft staan als hij valt. De ware strijder heeft zelfspot. En daarom heeft hij kameraden. De ware strijder eert zijn vijanden - om ze daarna neer te slaan (of om zo juist hun hart te bereiken).

Ik was daarom blij te vernemen dat Jimmy Johnson zou stoppen met zijn blog. En dat Björn Roose het echt rustiger aan ging doen. Er is nood aan andere activiteiten, aan andere wegen om ons doel te bereiken. Aan wegen die uitgaan van de rust en het goede leven, het voeden en versterken. Er is geen behoefte aan wegen die het eigen leven onrustig maken. Die vrienden verwaarloost vanachter het beelscherm. Of die vrouwen of vriendinnen of kinderen niet genoeg aandacht schenkt omdat de actualiteit zogenaamd zou roepen.
Er is daarentegen behoefte aan goede gezinnen, aan kameraadschap, aan dieptestudie, en aan goede creatieve inzichten. Voor dieptestudies zijn goede ideeen nodig. Goede inzichten ontstaan in een sfeer van intellectuele kameraadschap. En kameraadschap gedijt alleen in en vanuit huizen die "op orde" zijn.
En de voorwaarde voor dit alles is rust - met andere woorden geloof in de goede dingen van het bestaan: vrouw, volk, kerk, vaderland en traditie.
Dit alles lijkt op een keten, een snoer dat insnoert, maar is het niet. Het is een eenvoudige voorstelling van zaken. Het gewone leven komt niet alleen eerst, maar het gewone leven moet 'goed' worden. Op zo'n manier 'goed' dat de conservatieve zaak als vanzelf vanuit dit goede, gewone leven vorm krijgt.
Meer hierover in een volgende posting, getiteld: STOP BLOGGEN, begin met bitterlemon.

STOP BLOGGEN deel I

Het grote gevaar voor rechts Nederland in 2008 is de vermoeidheid. Rechts Nederland bulkt van de afgehaakte personen; die vermoeid zijn geraakt door actie en geroep. Ook iemand als Leon de Winter is vermoeid geraakt en houdt er voorlopig mee op bij Elsevier.

Na een paar jaar columns schrijven en een blog volschrijven bij dit opinieweekblad - de laatste tijd in de vorm van een 'duoblog' met Afshin Ellian, is het over met de pret. Het helpt niet. Het wordt steeds erger. Het frustreert.
Bloggen zet toch minder zoden aan de dijk dan men eerst dacht. Bloggen houdt de getrouwen alert, de blogger scherp en houdt een vinger aan de pols waar het nodig is. Maar het is meer: het is voor je het weet een verslaving die zichzelf in stand houdt. Bloggen beklijft niet, bevredigt niet echt. Bouwt niets op. De situatie is namelijk te ernstig om met columns, blogs, fotoshoppen en romannetjes te lijf te kunnen.
Bloggen is niet waardeloos, evenals columns en commentaarstukjes schrijven, maar het heeft slechts een beperkte waarde. Het is een aanvulling op iets anders, het kan nooit de core business vormen van wat voor serieuze missie dan ook. En juist bij bloggers ligt het gevaar reëel om de hoek dat nuttige bijzaken de hoofdmoot gaan vormen.
Wie dat niet in de gaten heeft, gaat door met spuien, raakt verhard, wordt ordinair, ziet achter elke boom een vijand, gaat schelden en op den duur zielig doen.
Zo ook Leon de Winter. Van linksige, bebaarde progressieve agnost, werd hij - naar eigen zeggen - rechts, baard- en brilloos, gesoigneerd en atheïst.

Deze metamorfose was er niet alleen onder druk van realistische inzichten van hemzelf, ook speelde de druk van buitenaf mee. Met name de dreiging van de islam heeft De Winter een atheïst gemaakt. Grappig, niet waar?
Het in ieder geval klinkt als een jood die onder druk van de nazi's een nationaalsocialist wordt - of iets dergelijks. En meer en meer ontpopte Leon de Winter zich als een ordinaire, atheïstische, zielig doende zelfhaat(selbsthass)-jood. Wat bij De Winter over bleef was niet veel: zoiets als een derivaat van wat anderen "ras" noemen. Meer niet.
Ondanks zijn zionistische sympathieën, richtte hij zijn pijlen niet alleen op de islam, maar ook rustig op de orthodoxe Jodengenoten. Met zijn spot als die van een NSB'er werd meer en meer duidelijk dat Leon gewoon een links, geschrokken romancier is. Een begenadigd schrijver en essayist. Maar meer ook niet. Links tot op het bot, maar vanwege zijn raciale Jood-zijn opeens behept met "rechtse" reflexen.
En dan nu dit: hij houdt zo van Israël dat hij Nederland verwisselt voor Californië. Hij is atheïstisch geworden vanwege de islam; hij verhuist echter naar The States zonder evangelical te worden. Kortom: een man vol raadsels.

Ik wil niet zeggen dat het goed is dat hij weggaat. Altijd is het immers beter als mensen tot inkeer komen, dan dat ze vertrekken. Leon had ook mooie reflexen, zoals wanneer hij eens sprak over de 'oude Hebreeuwse krijger' in het praatprogramma Zomergasten.
En zijn steun voor de Israëlische zaak wijs ik niet categorisch af. De joodse staat heeft recht van bestaan: als etnische zaak en als cultureel-religieuze zaak. Zonder illusies, kritisch, maar nooit afwijzend.
Maar de rechtse zaak is beter af zonder een bloggende Leon de Winter. Laat hem romannetjes schrijven. Die worden hooguit gelezen door progressieve vrouwen van tussen de 40 en de 70 jaar. Die lezen er een paar dozijn per jaar. Aan de lopende band. Zoals bloggers een blog volschrijven. Vermoeiend ongevaarlijk dus.

WAAR BLIJVEN DE MULTIRADICALEN?

Het kabinet is plannen aan het maken om de radicalisering van jongeren te stoppen. Het gevaar van islamitisch en extreem-rechts radicalisme moet via allerlei wegen worden aangepakt. Nog steeds ziet men niet dat radicalisme geen probleem is. Er is een juist een schreeuwend tekort aan radicalen. Beter gezegd: aan een radicale elite. Of nog beter: er is behoefte aan multiradicalen. Aan veelzijdige radicalen die de belichaming zijn van alle waarden waar we voor staan.

Nederland maakt zich zorgen om haar radicalen. Ogenschijnlijk gaat het om een handjevol rechts-extreme jongeren en wat moslimjongeren. Behalve schelden via Internet en elkaar zo nu en dan klappen verkopen, doen de radicalen van Nederland niet zo veel. Je zou dus denken: er is niet zoveel aan de hand. De allochtone jongeren die problemen veroorzaken zijn vaak nauwelijks islamitisch; de rechts-extreme jongeren doen weinig meer dan marcheren, bier zuipen en hoofden kaal scheren. In een land waar decennialang groepen krakers, linkse actievoerders en aanverwant tuig op kosten van de staat stenen mochten gooien, mensen in elkaar slaan, vernielingen plegen, is dat nauwelijks schokkend. Decennialang mocht je in ons land massamoordenaars als Mao, Enver Hoxha of Stalin bewonderen of goedpraten. Om daarna zoals Marijnissen of Rosenmüller een mooie carrière af te lopen – ook op staatskosten. Clubs als Kafka en Afa waar mensen bij zitten die met de ETA sympathiseerden (of het nog doen), worden als respectabele journalistieke bronnen gebruikt in de vaderlandse pers. Of zijn leveranciers van cijfermateriaal aan de Nederlandse politie [1]. Extremisme kan dus nauwelijks worden bedoeld wanneer de pijlen zijn gericht op rechts-extreem en mohammedaans radicalisme. Het radicalisme zelf is een probleem. Volgens de definitie van de door de overheid gesubsidieerde en gebruikte waakhond MDI (Meldpunt Discriminatie Internet) vallen behalve discriminatie van ras, ook dat van sekse en geloof onder laakbaar radicalisme. Elke vorm van denken die niet het gelijkheidsdenken hanteert, is dus wezenlijk radicaal. En wordt op één hoop gegooid met haatzaaierij.

Het nieuwste plan van het kabinet Balkenende is een plan om elke vorm van dit radicalisme te voorkomen [2]. Waar de vorige kabinetten de strijd tegen de radicaliteit vooral strafrechtelijk voerden, tast het huidige kabinet naar de wortel van het probleem: de opvoeding en de vorming van jonge mensen. Na de repressie moet ook het onderwijs worden ingezet in de strijd tegen het radicalisme. Mensen moeten zonodig heropgevoed worden. Via televisie, Internet, of via de wijkagent. Het plan om 28 Miljoen Euro is een vervolgstap in bestaand beleid. Het is onderdeel van een al langer lopende bundeling van acties die via verschillende organisaties loopt; er gaan in dit kader al grote bedragen naar inlichtingendiensten, justitie en politie, scholen [3], gemeenten en woningcorporaties. De ondertoon is zwaar. Er wordt gesproken over "breed maatschappelijk probleem" waarvan de gevolgen "op termijn de cohesie in de Nederlandse samenleving kunnen bedreigen". De toon is zwaar en het kabinet maakt zich zorgen. Bij monde van de minister van Binnenlandse zaken, Guusje ter Horst, verklaart ze: "We zijn bezorgd om de jongeren die zich niet thuis voelen in Nederland en die zich geen Nederlander voelen. In hun zoektocht naar hun identiteit, kunnen ze radicaliseren en dat willen we tegengaan." "Het is de eerste keer dat Nederland een volledig programma lanceert samen met de acht betrokken ministeries, om de radicalisering en de polarisering in onze samenleving tegen te gaan".

Maar sinds wanneer is radicalisering een probleem? Sinds wanneer zijn leden van het volk die zich vastpinnen op een specifiek punt een bedreiging voor de maatschappelijke orde en coherentie? Sinds wanneer kent een maatschappij - onze maatschappij - geen radicale elementen? Sinds wanneer worden deze radicale elementen niet meer belichaamd door haar vertegenwoordigers, een minister in het bijzonder? Sinds wanneer is men bezig ons op te voeden? Want de opvoeding tot niet radicale burgers geschiedt al enige tijd. Alleen schiet ze tekort, zo blijkt maar weer. Vragen zijn er te over, wanneer we de kabinetsplannen tot ons door laten dringen. En waarom zouden we voetstoots aannemen dat het begrip "radicaal" zo'n fout begrip zou zijn? Ik dacht dat radicaal iets positiefs was: radicaal heeft met verworteling te maken (radix = wortel), en verworteling is goed. De samenleving is er voordat de staat er is en het volk is er voordat de politiek iets te vertellen heeft. Een samenleving is geworteld in de basis die haar historisch en traditioneel heeft gestempeld, vorm heeft gegeven en haar karakter heeft bepaald. Een samenleving wordt bepaald door haar wortels: volk, geloof, natuur, traditie en historie. De wortel - de radix - van een samenleving is nu onderdeel van het probleem van deze tijd: radicalisering of verworteling. Er is een probleem wat betreft sommige personen die een enkele wortel tot één en al verklaren, hetzij volk - of etniciteit - zoals door extreemrechts, hetzij religie zoals de islamitische radicalen. Maar in feite kan bij elke wortel van een samenleving of cultuur het volgende worden gesteld: indien deze ene wortel tot één en al wordt verklaard, is zo'n radix - hoe goed en waardevol ze op zichzelf genomen ook is - bedreigend voor het geheel van de samenleving of cultuur. Een cultuur bestaat niet bij een enkele wortel. De ondergrond is één, maar er zijn tal van wortels die tezamen een cultuur grondvesten en sterk maken. Samen vormen deze wortels een organisch en samenhangend geheel. Wie één wortel verabsoluteert, blaast in feite dit - organische - geheel op.

Verabsolutering is dus fout. Maar de component - ook van verabsolutering - is dat niet. Elke component - elke wortel of radix - is onderdeel van het geheel. Nu richt het kabinetsbeleid zich niet op het gevaar van verabsolutering van één enkele component, of wortel, van onze cultuur. Neen. Volgens dit kabinet is elke component van onze cultuur fout. De keuze voor "radicalisme" is dan ook een juiste typering van datgene dat dit kabinet wil tegengaan. Dit kabinet, evenals de vorige, keert zich tegen alles wortels - radices - van onze cultuur sec. Elk beroep op bijvoorbeeld volk of - nog specifieker - etniciteit is op zich genomen, in de ogen van dit kabinet al verfoeilijk radicalisme. Alle absolute zekerheden, elke zekere kennis, ieder beroep op een superieure cultuur, elk goddelijk gebod of goddelijke openbaring, elke onverbrekelijke verbintenis, iedere exclusiviteit wat betreft afkomst, waarheid of lokaliteit - dit zijn allemaal, stuk voor stuk voedingsplekken voor radicalisme. En elk voor zich lijkt een bedreiging voor onze moderne rechtsstaat. Wie geloofswaarheden absoluut neemt, is een gevaarlijke fundamentalist. Wie Gods geboden boven het wetboek stelt, is een geloofsfanaat. Wie het belang van het eigen volk benadrukt, is al gauw een verfoeilijke racist. En wie het liberalisme verwerpt, met haar gelijkheidsdenken en individualiseringsdrang, is reeds een fascist.

De moderne liberale rechtsstaat verdraagt zich niet met absolute gegevenheden, waarheden en onvervreemdbaarheden. Daarmee laat de moderne rechtsstaat echter zien dat ze niet meer de rechtsstaat van weleer is. De klassieke Nederlandse maatschappij van bijvoorbeeld de negentiende eeuw, was een maatschappij die dacht in termen van volk, bloed, christendom, boventijdelijke moraal, patriarchaat en lokaliteit. Elke gelovige stelde het Woord van God boven de wetten van mensen. Elke Nederlander stelde het eigen volk boven andere. Elke Nederlander dacht in onverbrekelijke verbanden van huwelijk, gezin, familie, kerk en gemeenschap. Elke Nederlander was ten tijde van de hoogtijdagen van de liberale, burgerlijke "Bildungscultuur" een radicaal. Iedere Nederlander was toen, zoals gezegd, een radicaal. Ieder lid van de toenmalige elite was meer: die was een multiradicaal. Waar het volk als vanzelf het gewone leven leidde, in en vanuit de wortels van het bestaan, had de elite de taak de radices bewust te hoeden en te bewaren. De elite moest als het ware de belichaming zijn van het meest edele van de Nederlandse stam: Hollands, mannelijk, flink, ondernemingsgezind, christelijk. Een goede vader, echtgenoot, zoon en burger. Multiradicaal dus. Men zong van "Neerlands bloed in de aderen", van "God, Nederland en Oranje" en van "stoere Batavieren". Iedere oude Nederlander was in de hoogtijdagen van de liberale rechtsstaat "rechts-extreem" en "radicaal".

Tijden zijn veranderd. De meerderheid van ons volk is ondertussen liberaal geworden. Het geloof is verdwenen. Het bloed niet meer in tel. In het land dat wemelt van de liberalen, waar iedereen links en progressief is, waar niemand nog radicaal durft te zijn; in dat land staat de liberale rechtsstaat onder druk. Simpel gezegd: toen het volk nog christelijk was, functioneerde de liberale grondwet; toen het volk liberaal geworden was, werkte de liberale grondwet niet meer zo goed. Is dit niet vreemd? Het werkelijke probleem van onze maatschappij is niet de aanwezigheid van groepjes radicale moslimse of extreemrechtse jongeren - "radicalen". Dat het gewone volk op de loop kan gaan met bepaalde zaken is niet nieuw en zeker niet schokkend. Het rauwe heeft in de kiem dikwijls iets van oerwaarheid en oergrond, maar wordt als het niet wordt bijgestuurd een bijl aan de wortel. Bijsturen dient te geschieden door een elite die zelf door en door multiradicaal is. Die de radices kent.

Het ontbreken van zo'n elite breekt onze maatschappij op. We zijn opgescheept met een elite die niet alleen wars is van elke radix, maar er zelfs vijandig tegenover staat. Die de rechtsstaat doen heeft veranderen van een bewarende parasitaire instelling tot een "constitutie" an Sich; een "constitutie" die het volk moet afbrengen van haar wortels. De klassieke grondwet was een parasiet die de radicale ondergrond vrij intact liet; de moderne grondwet is weliswaar ook een parasiet, maar dan eentje die haar eigen gastheer opvreet. De moderne rechtsstaat is gericht tegen de eigen grondrechten en vrijheden. De moderne rechtsstaat kent weliswaar vrijheid van godsdienst, maar alleen voor hen die de godsdienst hebben afgeschaft. Want wie meent dat elke gelovige de wetten van zijn God onder die van mensen moet stellen, schaft dit geloof af. Wie elke willekeurige uitspraak van een deelgemeenteambtenaar uit de Bijlmer boven een gebod van God stelt, is geen gelovige. Zeker in het christendom en het jodendom kent met dit allergrootste gebod: God liefhebben boven alles. Ik noem hier niet de islam. Vooral het christendom heeft ons land gestempeld en laten zien dat de radicaliteit van het christelijke geloof dienstbaar was aan het Nederlandse volk. Nederland was een uitstekend functionerende rechtsstaat ondanks het feit dat het gros Gods Woord boven de grondwet van ons land stelde. Dat was niet omdat men liberaal was, maar omdat men - omdat ons land, ons volk - christelijk was.

De moderne rechtsstaat heeft dus de godsdienst afgeschaft. Het volk erbij. Het kent nog wel vrijheid van onderwijs, maar heeft ook dit onderwijs bijna afgebroken. Canons, zekere kennis, klassieke wijsheid, gezag en hiërarchie in het onderwijs zijn taboe; en zonder deze zaken is onderwijs niet meer dan een uitwisseling van vrijblijvende nietszeggendheden. Vrijheid van meningsuiting is er voor wie opvattingen afzweert en inruilt voor tijdelijke meningen. De meningsuiting is er niet om waarheid te vinden en te bewaren, maar om opvattingen aan te vallen en te reduceren tot tijdgebonden meningen die door politiek en wetenschap achterhaald kunnen worden. Een mening is datgene wat er over blijft wanneer je erachter komt dat principes gevaarlijk zijn en weet dat meningen ertoe dienen gevrijwaard te blijven van principes. Over de vrijheid van vereniging kunnen we kort zijn: die is er alleen voor individuen. De staat kan alle verbintenissen - verenigingen - ontbinden en erkent geen enkele soevereine, onontbindbare vereniging buiten zichzelf. De vrijheid van pers is een lachertje. Er zijn straks in Europa zeven mediaconcerns; zelfs met een miljard kun je straks nog geen krant oprichten. Een eigen krant is net zo reëel als een eigen maan rond Jupiter. De klassieke grondrechten gaven nog ruimte aan de natuur, aan de wortels van de burger. Elk grondrecht had als het ware een radix. Deze radices moeten het tegenwoordig ontgelden en daarmee wordt de ruimte om te leven afgebroken. Fatsoenlijk radicaal zijn, wordt dus onmogelijk gemaakt. Fatsoenlijk in se is dus onmogelijk. Want staan voor je zaak, betrouwbaar zijn, waarheidslievend, opofferingsbereid zijn – het zijn uitwassen van een radicaal tijdperk. Dat is afgeschaft door de zogenaamde liberale rechtsstaat. De klassieke grondwet weerspiegelde nog iets van het innerlijk, de ziel, de natuur van de Nederlandse mens. Deze mens kon onder de oude grondwet zijn leven in zekere zin van binnenuit en vanuit de diepste gronden blijven leven. De moderne rechtsstaat daarentegen is een vreemde ten overstaan van het innerlijk van de mens. Juist de diepste overtuiging van een mens wil de moderne rechtsstaat bestrijden. De moderne rechtsstaat heeft daarom geen inhoud of grond. Ze heeft slechts één boodschap: “laat varen al uw hoop en zekerheden wanneer u binnen bent”.

De oorspronkelijke liberale rechtsstaat was nog parasitair. Dat klinkt negatief, maar is niet zo bedoeld. Het parasitaire konden we mee leven zolang de radices intact waren: de illiberale elementen die het volk radicaliseerden en daardoor in stand hielden. Uitwassen waren er nauwelijks; altijd was er een elite die als hoeder van de radices. Die als multiradicale geesten de hoeders der beschaving waren. Onze tijd ontbeert dergelijke multiradicale, leidende geesten. Het volk wordt met haar behoefte aan radices – aan verworteling, identiteit en ergens bij horen – alleen gelaten en genodigd tot radicalisme. Wat natuurlijk meteen wordt afgestraft. Want ergens bij horen mag alleen, wanneer je de gemeenschap ontkent. Iets vinden mag alleen wanneer je elke waarheidsclaim laat schieten. En godsdienst mag als je God afschaft. Het probleem is niet een overschot aan radicalen, maar een schreeuwend tekort. Normale mensen kunnen alleen nog maar radicaal zijn. Of ten onder gaan. Wat de overheid radicaal noemt, is bovendien vaak net zo ontworteld – en dus alles behalve radicaal – als zijzelf. Het betreft vaak verwarde jongeren zonder toekomst, die nauwelijks weten waar de klepel hangt. Maar dat is juist mooi. Door extremiteiten en rariteiten ten toon te stellen, maakt men het mogelijk om vooral gezonde burgers te deradicaliseren - ontwortelen. De moderne staat is zelf het gevolg van ontworteling, maar ook de oorzaak van verdere ontworteling. De staat heeft dat in de gaten. Hebben de burgers het ook in de gaten?

Bronnen

[1] Extreemrechts racistisch geweld in 2006 op Geen Björn Roose zonder doornen d.d. 22 augustus 2007.

[2] Actieplan tegen radicalisering , in de NRC d.d. 27 augustus 2007.

[3] Radicalisering sneller herkennen, in Algemeen Dagblad d.d. 23 augustus 2007.