Goed nieuws: de NRC krimpt in. Slecht nieuws: de inhoud blijft hetzelfde. Maar per saldo is het positief: minder meningsuiting, minder slijpstenen op de deurmat, zo vlak voor het avondeten. En wat ook positief is: de inhoud wordt steeds meer voorspelbaar. Want dat Joost Zwagerman zijn column is afgenomen, lijkt op het eerste gezicht jammer, maar is natuurlijk goed nieuws. Want straks is er alleen nog het gehuil van Jan Blokker, Elsbeth Etty, Bas Heijne, Heleen Mees en meer van dat volk dat alles wil zijn, behalve 'volk'.
Gedwongen door de krimpende markt voor NRC-journalistiek en voor journalistiek in het algemeen is ook de NRC Handelsblad gedwongen in te krimpen. Ze doet dat door net als kranten als de Volkskrant en de Telegraaf enkele katernen af te stoten. In het geval van de NRC zijn dat: 'Zaterdag etc.' en het 'Magazine M'. En door freelancers te laten wieberen, zoals Joost Zwagerman.
Het 'vertrek' van Zwagerman - omdat hij te 'rechts' zou zijn voor de NRC - werd al gauw opgeklopt door 'media' als Geenstijl.nl, DeDagelijkseStandaard.nl en de Elsevier. Met name de informatie die door Joost Niemöller was opgevangen op het literaire boekenbal gaf daar op het eerste gezicht voldoende aanleiding toe: "We informeerden bij Joost. Het was echt waar. Zijn stukjes over dat Wilders geen fascist is, waren de alsmaar verder verlinksende NRC hoofdredactie in het verkeerde keelgat geschoten. Joost vertelde dat hij er al eens voor gewaarschuwd was door Max Pam (niet op de foto): Als je kritisch bent over links, nemen ze je column af. Alleen Afshin Ellian wordt er nog als dorpsgek aangehouden, en dan nog de oude rot Bik, en de conservatief Heldring, maar die schrijft alleen nog over de steentijd. Verder zijn alle niet-linksen er nu uitgedonderd. Wie het abonnement nog niet opgezegd heeft, kan dat alsnog doen: Discussie vindt in de NRC niet meer plaats."
Toen de Elsevier bij Zwagerman naar een toelichting vroeg (de NRC zweeg in alle toonaarden), bevestigde Zwagerman deze lezing min of meer: "Maar laat ik het zo zeggen: Een collega-columnist zei tegen me: ''Elsbeth Etty, Bas Heijne, Jan Blokker en Frits Abrahams hebben het zeer gezellig met elkaar''."
Zwagerman schrok waarschijnlijk van de implicaties en nam naar pluspost.nl zijn woorden enigszins terug: "“Ik ben niet ‘ontslagen’ bij NRC Handelsblad. Ten eerste ben ik nergens in dienst, dus ook niet bij NRC, maar belangrijker is dat ik gewoon op ad hocbasis voor NRC Handelsblad stukken blijf schrijven, zoals ik dit al jaren doe. Dat betekent dus dat ik nog steeds met enige regelmaat zal blijven schrijven voor de katernen 'Cultureel Supplement' en ‘Boeken’ van NRC Handelsblad. Maar mijn column stopt dus, wat ik jammer vind. Dat is niet fijn, maar we moeten het ook niet groter, dramatischer en conflictueuzer maken dan het is.”
Officieel is dus er niets aan de hand. Joost blijft schrijven over cultuur en literatuur. Dat lijkt heel wat, maar stelt natuurlijk niets voor. Literatuur is volstrekt ongevaarlijk. Waar het op aankomt is dat Joost niet meer het beeld van de NRC mag bepalen. Want net nadat de NRC de vrijheid van meningsuiting heeft ontdekt, moet duidelijk worden gemaakt dat er ook grenzen zijn aan die vrijheid.
Wat bedoel ik hiermee? Onlangs verscheen het boek In dubio. Vrijheid van meningsuiting als het recht om te twijfelen, van de huis-intellectueel van de NRC: Rob Wijnberg. Dit boek wordt door de NRC gepresenteerd als een niet mis te verstaan pamflet over en voor maximale vrijheid van meningsuiting. Maar dan wel voor maximale vrijheid in het algemeen. Buiten de krant. Dus: geef je je medewerkers de maximale vrijheid, dan dien je eerst te zorgen dat je de juiste mensen deze vrijheid geeft.
Daarbij denk ik als voorbeeld aan mijn eigen trouwerij. Op het feest mochten de gasten van ons zoveel mogelijk drinken als men wilde en ook wat men ook maar wilde. Nu, met het gezelschap dat ik had uitgenodigd in het achterhoofd, konden wij dat rustig zeggen. En dat dit inzicht juist was, bleek dan ook achteraf: de rekening viel reuze mee.
Het lijkt alsof de NRC hetzelfde denkt: geef maximale vrijheid aan hen die toch al blèren wat we willen horen, en stop de wederspannigen in het hok van de cultuur. Want wanneer je mensen als Jan Blokker, Youp van 't Hek en Frits Abrahams de maximale vrijheid gunt, staat het resultaat al bij voorbaat vast. Als dienaren van de NRC-agenda zullen ze geen gelegenheid voorbij laten gaan om het libertijnse kwaad aan de kaak te stellen: christendom en rechtspopulisme. En men zal eveneens geen gelegenheid voorbij laten gaan het werkelijke kwaad ongeloofwaardig te maken.
En dat alles natuurlijk in naam van de beschaving. Beschaving, dat is twijfel. Vrijheid van meningsuiting is volgens de NRC (volgens Wijnberg) niet zozeer het hebben, verdedigen en zeker stellen van opvattingen, maar het betwijfelen van het bestaan van opvattingen in het algemeen. Beschaving is ondergraving. En wie niet twijfelt, is een vijand van de beschaving. Christenen zijn dus vijanden, evenals Wilders. Vijanden bespot je, en demoniseer je. Via columns en cartoons en hoofdcommentaren. En voor de rest speel je met namen, woorden en ideeen. Zoals Wijnberg in zijn boek Nietzsche & Kant lezen de krant. Wat heeft Nietzsche met Kant te maken? Niets. Maar via de NRC heeft alles met alles te maken. Een goed NRC-artikel geeft de lezer de indruk dat deze lezer het centrum van het bestaan is. Dat hij vanuit de Kantiaanse wijsheid dat alle denken over het bestaan in het denken zelf begint, uitkomt bij de absolute Wil tot Macht van Nietzche. Een macht die afbreekt en betwijfelt, om daardoor nog meer de glorie van de naakte NRC-lezer te manifesteren.
Kijk, dat deed Joost nu niet goed. Hij zei de laatste tijd van die rare dingen. Namelijk dat Wilders geen fascist was. En dat dezelfde mensen die voorheen altijd schimpten op kerk en christendom - en dat nog steeds doen - dit niet met de islam uitvreten. Dat Zwagerman hierbij ook de naam van Jan Blokker noemde, was natuurlijk niet zo verstandig. Jan Blokker is namelijk een monument in dit polderlandschap en is bovendien iemand die nooit vergeet wat anderen hem aandoen, en die hen zal bezoeken tot in het duizendste geslacht. Het was dan ook niet vreemd dat Joost Zwagerman eruit werd gewieberd bij monde van NRC-adjunct-hoofdredacteur Bas Blokker - geheel toevallig ook nog eens de zoon van Jan Blokker. Jan heeft een goede verstandhouding met zijn zonen, schrijft er zelfs boeken mee over de Bijbel en zo. Maar dat staat er natuurlijk geheel buiten.
Maar goed. Nu is Joost timide. En dus wat geïn-timideerd. En dus zei Joost in een mail aan pluspost wat anders dan dat hij zei tegen Joost Niemöller op het boekenbal. Het zelfreinigend vermogen van de grachtengordel-elite werkt namelijk uitstekend. Raak je in ongenade, dan heb je een probleem. Wie recenseert je boeken dan nog? Wie schuift je de werkelijk lucratieve opdrachtjes toe - waardoor je in staat bent je grachtenpand te betalen?
Dus legt Zwagerman zich neer bij de keuze van de NRC voor aanstormend talent, zoals Jan Blokker en Youp van 't Hek. Al gaat die keuze noodgedwongen ten koste van de representanten van oude garde, zoals Joost Zwagerman. Terloops tast Zwagerman dan eventjes het wezen van de NRC-ideologie: "De ironie wil dat ik vorig jaar de Gouden Ganzenveer ontving voor mijn gehele oeuvre, en in het bijzonder, zo bleek uit de laudatio, voor mijn bijdrage als publicist aan ‘het debat’ en ook voor mijn column in NRC Handelsblad. Dan zou je kunnen denken: daar is NRC Handelsblad erg trots op, dat men deze voor zijn column bekroonde columnist in huis heeft." Ja, Joost, het gaat om de ironie. Die blijft. Ook nadat jij bent heengegaan en je levensdagen mag verslijten in het dal van de letteren.
Posts tonen met het label liberalisme. Alle posts tonen
Posts tonen met het label liberalisme. Alle posts tonen
donderdag 12 maart 2009
donderdag 12 februari 2009
De NRC ~ Een klassiek geval van dictatuur
De misschien wel meest geslepen krant van Nederland heeft het sinds jaar en dag voorzien op alles wat niet libertijns is. Om al haar tegenstanders onder handen te nemen, heeft de NRC Handelsblad - want daar hebben het dan over - verschillende mensen van onbesproken gedrag in dienst genomen. Waaronder Elsbeth Etty. Hoogleraar aan de VU, columnist bij de NRC en fiere draagster van de door haar in 2008 ontvangen Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek. De jury van deze prijs stelde dat "ze voor een waakzaam en goed geformuleerd geluid zorgt in het maatschappelijk debat". En waakzaam, dat is mevrouw Etty, vooral in haar pogingen om iedereen te dwarsbomen die de vestiging van haar libertijnse dictatuur wil voorkomen.
Op haar blogplekje bij de NRC mag Etty zeggen wat ze wil. Ze wil immers toch hetzelfde als de rest bij de NRC: "Liberté, Equalité, Fraternité ou la Mort"? Onder de kop "Katholieke dictatuur" [1] neemt deze onbesproken vrouw het op voor de weerloze comapatiënten in Italië. Het geval Eluana waarin de behandeling van een vrouw werd stopgezet na 17 jaar comateuze toestand - met haar dood als gevolg, is de aanleiding voor Etty's waakzame woorden.
Etty is goed geformuleerd ziedend van woede op Berlusconi, de Katholieke Kerk en alles wat haar in de weg staat. Met instemming citeert ze Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica, die schreef: "Een staat die een plek opeist in het bed van patiënten (of geliefden), natuurlijk ‘met de beste bedoelingen’, wat altijd de rechtvaardiging is geweest voor elke ramp in de geschiedenis en de basis vormt van elk totalitarisme, zo’n staat zal dat bed niet meer verlaten, want zulke opdringerigheid ligt in de natuur van elke staat, als deze niet op de drempel wordt tegengehouden. Over de rug van een lichaam dat al 17 jaar wordt gemarteld, pleegt Berlusconi euthanasie op de Grondwet."
Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi) mag een staat dus niet "in het bed van patiënten (of geliefden)" komen, ook niet "met de beste bedoelingen", waarna deze Zucconi tussen neus en lippen door verklaart dat deze vrouw al "17 jaar wordt gemarteld". Etty gaat hier op door. De staat die tussen beide komt is een dictatuur, en Eluana werd gemarteld. Door wie? Door de staat en door het Vaticaan.
Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus meent. Of eigenlijk geloof ik wel dat ze serieus is, maar dan serieus 'oneerlijk'. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid volgens Etty (en Zucconi) niets doen? Als mensen mishandeld worden ook niet? Tenminste niet in de persoonlijke sfeer? De kinderlijkheid van deze redenering - als je het een redenering kunt noemen - is geen bezwaar voor de lezertjes van de NRC. U weet: de NRC heeft dezelfde doelgroep als Geenstijl.nl, en dat is te zien in zowel de inhoud van de krant als in de reacties van de lezers. Het maakt niet uit wat je al medewerker van de NRC/Geenstijl roept; iedereen vindt het geweldig!
Maar wie een term als "marteling" gebruikt wil iets aantonen: namelijk dat het in leven (willen) houden van deze vrouw misdadig en crimineel is - totaal verwerpelijk dus. Het komt er dus volgens Etty op neer dat marteling in alle vormen moet worden tegengegaan. Ook als dat betekent dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken.
Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Maar wel doelbewust toegepast. Iedereen die een comapatiënt laat leven, moet straks van Etty vele jaren de gevangenis in. De vervolgstappen laten zich raden: Iedereen die een gehandicapt kind geboren laat worden ook. Iedereen die het goed vindt dat iemand na een ernstig ongeluk, met blijvende gevolgen, wil blijven leven, is dus pervers.
Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - of ze nu geliefden of familieleden zijn - die nu of straks tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. [2]
Het is een goed geformuleerde krankzinnigheid, die op zich al een prijs verdient, van een waakzame vrouw van onbesproken gedrag. Net zo onbesproken als dat van de Italiaanse president die weigerde de noodwet van Berlusconi te ondertekenen. Deze communist is natuurlijk een held in de ogen van Etty - helden moet je bejubelen, ook op NRC-blogs. De onbesprokenheid van Etty had ook iets 'communistisch'. Haar prominente rol in communistisch Nederland is bekend. Ze nam daar weliswaar afstand van (nadat ze enige tijd bij de NRC zat) en bevestigde haar afstand door te trouwen met een andere 'ex'-communist: Gijs Schreuders. Dezelfde Schreuders die erachter zat dat prof. J.A.A. van Doorn uit de NRC werd gesmeten.
Wat mevrouw Etty ook doet, ze doet het geloofwaardig. Toen de macht van de communisten niets meer voorstelde, werd ze natuurlijk anti-communist. Zij het dat de manier van denken niet veranderde. Dissidenten moest het zwijgen worden opgelegd (Van Doorn in de NRC; Fortuyn in het ganse land), de staat moest worden aanbeden, de religie als opium worden bestreden en de resten van de joodse moraal worden ausgerottet.
Wanneer het communisme als dekmantel om de moraal van het jodendom c.q. christendom te vermoorden, dan kies je een andere dekmantel: die van de NRC-columnist. Feiten doen er dan niet meer toe - doen er dan nog steeds niet toe. Dan wordt (blijft) Rome opeens "de paus en zijn antisemieten". Dan prevaleert de "onkreukbaarheid" van de ex-communistische president Napolitano de onaantastbaarheid van het leven zelf.
Welnu; hier zijn twee andere, kleine (voor Etty en de NRC klaarblijkelijk te kleine) feiten:
Ten eerste: De ethiek van Rome over de beschermwaardigheid van het leven is een uitvloeisel van inzichten, in de vorm van encyclieken en andere documenten, die juist vanwege de ervaringen van en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zijn vastgelegd. Naast toenadering tot de Joden (en tot anderen), het stimuleren van mensenrechten en organen als de VN en de EU, naast een pleidooi voor democratie, de "waardigheid van de mens" en nog vele andere inzichten, stelde "Rome" tegenover de beestachtigheid van het Nazisme een ethiek die het leven koste wat kost moest beschermen. Het is deze ethiek, die een nieuw "nazisme" koste wat kost wilde (en wil) voorkomen, die door Etty wordt geschandaliseerd. Je kunt er ethisch rigorisme in ontwaren, zoals zelfs de conservatief-katholieke Kreuz.net onlangs deed, maar de eerlijkheid gebiedt wel deze motieven te vermelden - een eerlijkheid die een NRC uiteraard niet bezit.
Ten tweede: Joods-achtige ex-communistisch-achtigen als Etty en zo kunnen een voorbeeld nemen aan echte Joden. Zoals Rabbijn Yehuda Levin, woordvoerder van 800 Amerikaanse orthodoxe rabbijnen. In een recente verklaring stellen deze rabijnen zich op achter paus Benedictus XVI. Levin: "I support this move to reconcile the traditionalist faction in the Church, because I understand the big picture, which is that the Catholic Church has a problem. There is a strong left wing of the Church that is doing immeasurable harm to the faith." [3]
Deze "big picture" is niet besteed aan de drijvers van 'Lux et Libertas'. Dirk Jan van Baar wees er op De Dagelijkse Standaard al op [4] dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over het stuk van Elsbeth Etty: "De heilige Elsbeth bleek het onderbuikgevoel van haar NRC-lezers goed getroffen te hebben." De hetze van de NRC, en de reacties van het NRC/Geenstijl.nl publiek geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC.
Noten
[1] Katholieke dictatuur, Elsbeth Etty in haar blog op de NRC.nl d.d. 10 februari 2009
[2] Ik gebruik hier woorden uit mijn - wederom - geweigerde reactie op het discussieplekje bij Etty's blog. Wederom paste mijn tekstje niet tussen de vele lovende woorden richting Etty. De tekst:
[4] De heilige Elsbeth, Dirk Jan van Baar, De Dagelijkse Standaard, d.d. 11 februari 2009
Op haar blogplekje bij de NRC mag Etty zeggen wat ze wil. Ze wil immers toch hetzelfde als de rest bij de NRC: "Liberté, Equalité, Fraternité ou la Mort"? Onder de kop "Katholieke dictatuur" [1] neemt deze onbesproken vrouw het op voor de weerloze comapatiënten in Italië. Het geval Eluana waarin de behandeling van een vrouw werd stopgezet na 17 jaar comateuze toestand - met haar dood als gevolg, is de aanleiding voor Etty's waakzame woorden.
Etty is goed geformuleerd ziedend van woede op Berlusconi, de Katholieke Kerk en alles wat haar in de weg staat. Met instemming citeert ze Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica, die schreef: "Een staat die een plek opeist in het bed van patiënten (of geliefden), natuurlijk ‘met de beste bedoelingen’, wat altijd de rechtvaardiging is geweest voor elke ramp in de geschiedenis en de basis vormt van elk totalitarisme, zo’n staat zal dat bed niet meer verlaten, want zulke opdringerigheid ligt in de natuur van elke staat, als deze niet op de drempel wordt tegengehouden. Over de rug van een lichaam dat al 17 jaar wordt gemarteld, pleegt Berlusconi euthanasie op de Grondwet."
Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi) mag een staat dus niet "in het bed van patiënten (of geliefden)" komen, ook niet "met de beste bedoelingen", waarna deze Zucconi tussen neus en lippen door verklaart dat deze vrouw al "17 jaar wordt gemarteld". Etty gaat hier op door. De staat die tussen beide komt is een dictatuur, en Eluana werd gemarteld. Door wie? Door de staat en door het Vaticaan.
Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus meent. Of eigenlijk geloof ik wel dat ze serieus is, maar dan serieus 'oneerlijk'. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid volgens Etty (en Zucconi) niets doen? Als mensen mishandeld worden ook niet? Tenminste niet in de persoonlijke sfeer? De kinderlijkheid van deze redenering - als je het een redenering kunt noemen - is geen bezwaar voor de lezertjes van de NRC. U weet: de NRC heeft dezelfde doelgroep als Geenstijl.nl, en dat is te zien in zowel de inhoud van de krant als in de reacties van de lezers. Het maakt niet uit wat je al medewerker van de NRC/Geenstijl roept; iedereen vindt het geweldig!
Maar wie een term als "marteling" gebruikt wil iets aantonen: namelijk dat het in leven (willen) houden van deze vrouw misdadig en crimineel is - totaal verwerpelijk dus. Het komt er dus volgens Etty op neer dat marteling in alle vormen moet worden tegengegaan. Ook als dat betekent dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken.
Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Maar wel doelbewust toegepast. Iedereen die een comapatiënt laat leven, moet straks van Etty vele jaren de gevangenis in. De vervolgstappen laten zich raden: Iedereen die een gehandicapt kind geboren laat worden ook. Iedereen die het goed vindt dat iemand na een ernstig ongeluk, met blijvende gevolgen, wil blijven leven, is dus pervers.
Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - of ze nu geliefden of familieleden zijn - die nu of straks tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. [2]
Het is een goed geformuleerde krankzinnigheid, die op zich al een prijs verdient, van een waakzame vrouw van onbesproken gedrag. Net zo onbesproken als dat van de Italiaanse president die weigerde de noodwet van Berlusconi te ondertekenen. Deze communist is natuurlijk een held in de ogen van Etty - helden moet je bejubelen, ook op NRC-blogs. De onbesprokenheid van Etty had ook iets 'communistisch'. Haar prominente rol in communistisch Nederland is bekend. Ze nam daar weliswaar afstand van (nadat ze enige tijd bij de NRC zat) en bevestigde haar afstand door te trouwen met een andere 'ex'-communist: Gijs Schreuders. Dezelfde Schreuders die erachter zat dat prof. J.A.A. van Doorn uit de NRC werd gesmeten.
Wat mevrouw Etty ook doet, ze doet het geloofwaardig. Toen de macht van de communisten niets meer voorstelde, werd ze natuurlijk anti-communist. Zij het dat de manier van denken niet veranderde. Dissidenten moest het zwijgen worden opgelegd (Van Doorn in de NRC; Fortuyn in het ganse land), de staat moest worden aanbeden, de religie als opium worden bestreden en de resten van de joodse moraal worden ausgerottet.
Wanneer het communisme als dekmantel om de moraal van het jodendom c.q. christendom te vermoorden, dan kies je een andere dekmantel: die van de NRC-columnist. Feiten doen er dan niet meer toe - doen er dan nog steeds niet toe. Dan wordt (blijft) Rome opeens "de paus en zijn antisemieten". Dan prevaleert de "onkreukbaarheid" van de ex-communistische president Napolitano de onaantastbaarheid van het leven zelf.
Welnu; hier zijn twee andere, kleine (voor Etty en de NRC klaarblijkelijk te kleine) feiten:
Ten eerste: De ethiek van Rome over de beschermwaardigheid van het leven is een uitvloeisel van inzichten, in de vorm van encyclieken en andere documenten, die juist vanwege de ervaringen van en de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zijn vastgelegd. Naast toenadering tot de Joden (en tot anderen), het stimuleren van mensenrechten en organen als de VN en de EU, naast een pleidooi voor democratie, de "waardigheid van de mens" en nog vele andere inzichten, stelde "Rome" tegenover de beestachtigheid van het Nazisme een ethiek die het leven koste wat kost moest beschermen. Het is deze ethiek, die een nieuw "nazisme" koste wat kost wilde (en wil) voorkomen, die door Etty wordt geschandaliseerd. Je kunt er ethisch rigorisme in ontwaren, zoals zelfs de conservatief-katholieke Kreuz.net onlangs deed, maar de eerlijkheid gebiedt wel deze motieven te vermelden - een eerlijkheid die een NRC uiteraard niet bezit.
Ten tweede: Joods-achtige ex-communistisch-achtigen als Etty en zo kunnen een voorbeeld nemen aan echte Joden. Zoals Rabbijn Yehuda Levin, woordvoerder van 800 Amerikaanse orthodoxe rabbijnen. In een recente verklaring stellen deze rabijnen zich op achter paus Benedictus XVI. Levin: "I support this move to reconcile the traditionalist faction in the Church, because I understand the big picture, which is that the Catholic Church has a problem. There is a strong left wing of the Church that is doing immeasurable harm to the faith." [3]
Deze "big picture" is niet besteed aan de drijvers van 'Lux et Libertas'. Dirk Jan van Baar wees er op De Dagelijkse Standaard al op [4] dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over het stuk van Elsbeth Etty: "De heilige Elsbeth bleek het onderbuikgevoel van haar NRC-lezers goed getroffen te hebben." De hetze van de NRC, en de reacties van het NRC/Geenstijl.nl publiek geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC.
Noten
[1] Katholieke dictatuur, Elsbeth Etty in haar blog op de NRC.nl d.d. 10 februari 2009
[2] Ik gebruik hier woorden uit mijn - wederom - geweigerde reactie op het discussieplekje bij Etty's blog. Wederom paste mijn tekstje niet tussen de vele lovende woorden richting Etty. De tekst:
"Volgens mevrouw Etty (ze buikspreekt via Vittorio Zucconi, hoofdredacteur van la Repubblica) mag een staat niet 'in het bed van patiënten (of geliefden) komen, ook niet 'met de beste bedoelingen'. Waarna volgt dat deze vrouw al '17 jaar wordt gemarteld'. Ik geloof niet dat mevrouw Etty dit serieus (en eerlijk) meent. Hoezo - als er in huiselijke kring gemarteld wordt, mag een overheid niets doen? Het zal d'r wel op neer komen dat marteling moet worden tegengegaan en dat de overheid van mevrouw Etty straks in elk ziekbed kruipt - met name dat van comapatiënten - om de stekker eruit te trekken. Een kulredenering dus, van deze mevrouw Etty. Wat ze een katholieke kerk verwijt, wil deze mevrouw straks massaal toepassen. En de mensen - geliefden en familieleden - die tegenstribbelen zijn dus min of meer misdadigers. Dat alle reaguurders zo lyrisch zijn over dit stuk geeft aan dat de 'klassieke dictatuur' allang geboren is: onder de rook van de NRC."[3] Rabbi Speaks on Pope Benedict Controversy: Leftist Catholics Using Jews to Attack the Pope, Lifesitenews.com, Februar 10, 2009
[4] De heilige Elsbeth, Dirk Jan van Baar, De Dagelijkse Standaard, d.d. 11 februari 2009
Lees verder...
dinsdag 10 februari 2009
Lux et Libertas
Was ik te ironisch? Te weinig invoelend met de tere liberale NRC-lezertjes? Of te weinig beledigend richting de paus? Ik zal het nooit weten. Mijn reactie heeft eventjes 'ter behandeling door de redactie' op de site van NRC Handelsblad gestaan, onder het discussieforum, om daarna te worden geëxcommuniceerd. Ook al had ik met mijn eigen naam ondertekend, verwezen naar mijn website (daar vroegen ze om) en een mailadres opgegeven van een niet-gratis provider. Wat heb ik fout gedaan?
Toegegeven, het was een waardeloos commentaar - zeg maar van het niveau NRC. Volgens deze krant - die zichzelf 'slijpsteen van de geest' noemt - moeten we het Vaticaan isoleren. Is de paus een oneerlijke man. En heeft Williamson geen recht op de hemelse eeuwigheid. En nog zo wat dingen. Dus is het commentaar van onze elitekrant: 'verbreek de diplomatieke verbindingen met het Vaticaan, er is toch weinig handel met dit ministaatje, en de kosten van een ambassade zijn hoger dan de baten.' Dit is zeg maar het niveau van een elite die Wilders, Fortuyn en anderen wegdemoniseert - desnoods tot in het graf.
Nu verlangt de Nederlandse elite dus dat een wederspannige 'bisschop' buiten het Koninkrijk van God wordt gezet (want dat is excommunicatie) en dat deze uitzetting "ex cathedra" geschiedt. Mocht men zelf in de hemel komen (men zegt er niet in te geloven, maar diep in het hart koestert men natuurlijk de twijfel die niets uitsluit) dan wil men niet met iedereen omgaan. Zoals men in dit tijdelijk leven niet met jan-en-alleman omgaat, zo wil men dat dan ook niet. En een 'ex cathedra'-tje is natuurlijk een extra verzekering dat dit ook niet gebeurt.
Maar goed, ik heb me dus rekenschap gegeven van het feit dat het niveau van de NRC zoiets is als Geenstijl.nl, maar dan met wat meer dure woorden. Waarom is mijn bijdrage dan toch geweigerd? Heb ik te weinig dure woorden gebruikt? Hier volgt mijn tekst:
Voor mij dus geen 'Lux et Libertas'; de verbindingen tussen de NRC en mijn persoon zijn verbroken. Het is mijn eigen schuld. Had ik ze maar niet op zulke foute gedachten moeten brengen. Jammer.
Toegegeven, het was een waardeloos commentaar - zeg maar van het niveau NRC. Volgens deze krant - die zichzelf 'slijpsteen van de geest' noemt - moeten we het Vaticaan isoleren. Is de paus een oneerlijke man. En heeft Williamson geen recht op de hemelse eeuwigheid. En nog zo wat dingen. Dus is het commentaar van onze elitekrant: 'verbreek de diplomatieke verbindingen met het Vaticaan, er is toch weinig handel met dit ministaatje, en de kosten van een ambassade zijn hoger dan de baten.' Dit is zeg maar het niveau van een elite die Wilders, Fortuyn en anderen wegdemoniseert - desnoods tot in het graf.
Nu verlangt de Nederlandse elite dus dat een wederspannige 'bisschop' buiten het Koninkrijk van God wordt gezet (want dat is excommunicatie) en dat deze uitzetting "ex cathedra" geschiedt. Mocht men zelf in de hemel komen (men zegt er niet in te geloven, maar diep in het hart koestert men natuurlijk de twijfel die niets uitsluit) dan wil men niet met iedereen omgaan. Zoals men in dit tijdelijk leven niet met jan-en-alleman omgaat, zo wil men dat dan ook niet. En een 'ex cathedra'-tje is natuurlijk een extra verzekering dat dit ook niet gebeurt.
Maar goed, ik heb me dus rekenschap gegeven van het feit dat het niveau van de NRC zoiets is als Geenstijl.nl, maar dan met wat meer dure woorden. Waarom is mijn bijdrage dan toch geweigerd? Heb ik te weinig dure woorden gebruikt? Hier volgt mijn tekst:
"Nederland heeft gerelateerd naar haar grootte enorm veel diplomatieke betrekkingen met tal van landen en dus ook veel diplomaten in dienst. Met de kleinste en meest onbetekenendste landjes. Waarom maakt men van het Vaticaan een probleem? Het is een ministaatje, maar het instituut Roomse Kerk vertegenwoordigt nog altijd zo’n miljard gelovigen. Waarom zou hier geen belang in gelegen liggen om als Nederland betrekkingen te onderhouden met zo’n landje?Schokkend, niet waar? Niet geschikt voor oortjes die door de NRC zijn slijpgesteend (of ge-steenslijpt). Waarschijnlijk ben ik te brutaal. En de NRC houdt al niet van brutale pausen, dus laat staan van brutale gewone gelovigen van de straat. Gelovigen moeten nederig zijn, anders passen ze niet binnen de scheiding van kerk en staat. Verder lever ik de liberale economie te weinig op om van belang te zijn voor de liberale vrijheid van meningsuiting. De handel tussen mij en de NRC is, in geld uitgedrukt, erg weinig, of eigenlijk: niets. En daar kan een vrijheid van meningsuiting natuurlijk niet van leven.
Het opzeggen is vanuit protest. Het is meteen het einde van elk protest. Vreemd.
En er zijn natuurlijk tal van landen waar ook ‘vraagtekens’ bij te plaatsen zijn. Want kennen Amerika of Rusland wel een door ‘ons’ gewenste scheiding van kerk en staat? Of Indonesië? Of Israël, met haar band tussen Ras en Staat?
In ieder geval hebben we geen problemen met een land als Turkije (die ontkennen alleen maar genociden, dat is volgens onze liberale kerk niet zo erg…)
En natuurlijk ook niet met China; die pleegt ze alleen maar in Tibet (zolang daar economische verdiensten tegenover staan, vergeven we ze dit, al dan niet als seculiere liberalen…)
Maar waarom eigenlijk wel betrekkingen onderhouden met landen van de EU die onze bevolking geprest hebben verdragen tegen hun zin te aanvaarden, en die onze regering pressen met de rug naar het volk te gaan staan? Kappen ermee!
En laten we ook de betrekkingen verbreken met schijndemocratieën, corrupte naties, gevaarlijke naties, afhankelijke naties enz.
Weet u wat? Laten we alleen betrekkingen onderhouden met onszelf. En laat de NRC alleen betrekkingen onderhouden met zichzelf. En niet met gelovige, domme, populistische en andersoortige burgers.
Of laat iedereen zelf de betrekkingen verbreken met iedereen die hij of zij niet aanstaat. Verbreek voor de zekerheid maar de band met elk medemens. Misschien schuilt er in de ander wel een religieus of vergevingsgezind mens. Brrrrr... Verbreken met die handel! Wees puur! Wees zuiver! Wees puriteins! Wees Lux et Libertas!"
Voor mij dus geen 'Lux et Libertas'; de verbindingen tussen de NRC en mijn persoon zijn verbroken. Het is mijn eigen schuld. Had ik ze maar niet op zulke foute gedachten moeten brengen. Jammer.
Lees verder...
zaterdag 31 mei 2008
EENRICHTINGSSTAAT
Eindelijk hadden de voorvechters van de vrijheid van meningsuiting van zich kunnen laten spreken. Naar aanleiding van de harde aanpak van extreemrechtse sites door justitie. Men had kunnen protesteren tegen de structurele aanval op dit soort internetfora door justitie. Maar men doet het niet. Ayaan Hirsi Ali richt haar giftige tong wel op Hirsch Ballin en de zijnen, net zoals vele anderen dat doen, maar dan wel met slechts één doel: de islambashing onverminderd voortzetten en de vrijheid van meningsuiting net zo lang misbruiken tot deze niets meer waard is.
Waarom wordt de aanpak van extreemrechtse organisaties en websites door de media en de opinieleiders genegeerd? Zoals deze week genoegzaam bleek? Waarom mag beledigende kunst worden gesubsidieerd, maar mag een EO volgens velen niet uitzenden wat ze wil? Waarom moeten christenen als Yvette Lont op hun tellen passen en aangiftes riskeren, en mogen gratis dagbladen vol bevuiligingen massaal worden verspreid onder scholieren en anderen? Waarom moeten aangiftes tegen een Gregorius Nekschot door justitie maar worden genegeerd, maar staan politici als Rita Verdonk en Geert Wilders direct klaar met aangiftes tegen personen die hen ontoelaatbaar zouden beledigen? Waarom doet Hirsi Ali haar mond wel open als de islam in het geding is (tijdens het verkooppraatje rond haar “kinderboek”), maar zwijgt ze als een SGP door zowel Europa, politiek als rechtspraak wordt geschoffeerd? Wel, hierom: de moderne samenleving is een beweging die slechts één richting kent. Het eenrichtingsverkeer gaat richting een set nieuwe waarden die de oude moeten vernietigen. Maar alvorens dat gebeurt, gebruikt men deze oude waarden eerst om zichzelf te vernietigen. Men jongleert met grondrechten en waarden om het spel, en niet om de knikkers. Men jongleert met de vrijheid van meningsuiting om de mening onderuit te halen. Men gebruikt de vrijheid van godsdienst om de godsdienst af te schaffen. En ga zo maar door.
Wie dit niet in de gaten heeft, laat zich vroeg of laat in de tang nemen door de onvruchtbare dialectiek van de moderniteit. Die denkt dat hij wordt gedwongen te kiezen tussen grenzeloze vrijheid en een inperking van elke vorm van vrij denken en spreken. Of tussen theocratie en democratie. Tussen onderdrukking en liberale rechtsstaat. Of tussen participatie in het partijpolitieke proces en als buitenstaander ieder recht van spreken verspelen. Het lijkt een spel, een samenzwering van spelers die denken dat het voetbalstadion de werkelijkheid is en dat alleen spelers en toeschouwers er toe doen. De conservatief doorziet de samenzweringstactieken van de moderniteit. Vrijheid van denken is gefundeerd denken. Vrijheid van spreken is verantwoordelijk spreken. Vrijheid van godsdienst is de vrijheid om de ware God te dienen. Vrijheid en orde zijn voor de conservatief één en hetzelfde. Het is de moderniteit die de vruchtbare wisselwerking tussen vrijheid en orde heeft doorgesneden. En wie dit doorsnijdt, maakt van de moderne maatschappij een toestand waarin al het verkeer alleen nog dezelfde kant opraast. De eenrichtingsstaat is dan geboren.
De huidige samenleving kenmerkt zich door de samenzwering. Deze samenzwering van allen tegen allen gaat slechts één enkele richting uit: verraad van zichzelf en overlevering aan de chaos van de permanente tegenspraak van zichzelf. Het complot van minister van justitie Ernst Hirsch Ballin en cartoontekenaar Gregorius Nekschot is daarvan het zoveelste bewijs. Want wat is er erger? Een minister die de orde wil handhaven zonder zich daarbij gelegen te laten aan de links-liberale opvatting van politieke correctheid, namelijk: veroordeel alles behalve het links-liberale? Of een tekenaar die tekent wat iedereen denkt? Wie is er slechter? Een man met moraal en wijsheid die de alomtegenwoordigheid van de staat helpt vestigen? Of een man zonder moraal en wijsheid die ditzelfde niet wil, maar wel doet: namelijk de staat versterken en de burger een loer draaien? De man met moraal en wijsheid is minister van justitie Ernst Hirsch Ballin. De man zonder deze eigenschappen noemt zich Gregorius Nekschot. Beide personen zadelen elke conservatief met een dilemma op. Tenminste: de gebeurtenis die stof deed opwaaien en waarin beide een hoofdrol speelden. De arrestatie van Gregorius Nekschot op basis van een aantal aanklachten die tegen hem waren gericht vanwege cartoons die kwetsend zouden zijn, vormde de aanleiding tot een gekrakeel dat nog steeds niet afgelopen schijnt te zijn.
Wat was er volgens Elsevier, D66 en ander liberaal volk allemaal aan de hand? Welnu: het Openbaar Ministerie zou zich bediend hebben van buitensporig gedrag tegenover de cartoonist Nekschot. Is het nodig om een cartoonist dertig uur vast te houden na hem met een aantal agenten te hebben opgepakt? Is er sprake geweest van intimidatie? Van een grove inperking van de vrijheid van meningsuiting door de verderfelijke confessionelen in het kabinet: die van CDA en ChristenUnie? Is het waar dat iemand als Hirsch Ballin zich stiekem liet leiden door zijn drang om godslastering in het strafrecht te willen laten staan, en dat hij daarom maar al te graag wilde zien dat een cartoonist als Nekschot de wacht zou worden aangezegd? Er werd veel gespeculeerd en nog meer gefantaseerd. Buitensporig optreden van justitie en politie? Wie het politieoptreden kent, weet dat er in onze tijd of buitensporig wordt opgetreden of helemaal niet. Men wil geen risico lopen. Daarom zet men honden in, licht men iemand uit zijn bed en wordt er veel middelen ingezet. Of er gebeurt helemaal niets en men laat een wijkopzichter in elkaar slaan door baldadige randgroepjongeren. In Amsterdam is dat niet anders. En intimidatie? Intimidatie door linkse, seculiere staatslakeien. Want in Amsterdam bestaat de politie uit hetzelfde slag volk als dat partijen als PVV, VVD, GL, D66 en PvdA door worden bevolkt: linkse liberale, seculiere staatslakeien. Van die mannen en vrouwen die ook graag – zonder al teveel roepingsbesef – hun mening en gevoelens uiten. Als volksvertegenwoordigers oorlogen mogen verklaren aan anderhalf miljard mensen, mogen politieagentjes dan niet met kiezelsteentjes gooien?
Frappant was het feit dat ongeveer op hetzelfde moment dat de ophef rond Nekschot ontstond Rita Verdonk een aanklacht wegens smaad indiende tegen een aantal mensen dat op een onheuse manier tegen haar had gedemonstreerd. Je zou zeggen: wat is het verschil? Wat is het verschil tussen de zogenaamde oprechte verontwaardiging over uitspraken van mensen als Leendert van Dijke, Yvette Lont, het echtpaar Goeree (ook alweer een paar jaar terug), wat uitspraken op enkele extreemrechtse blogs waarvoor mensen uit hun bed werden getild, en Gregorius Nekschot? Waarom maakt niemand zich druk om mensen die worden aangeklaagd en maakt iedereen zich druk om Gregorius Nekschot? Anders gesteld: waarom durven mensen die zelf anderen aanklagen wegens smaad, zoals Geert Wilders, tegelijkertijd het op te nemen voor iemand als Nekschot? En waarom roept iedereen alsnog niet dat met terugwerkende kracht ook Leendert van Dijke en Yvette Lont altijd mogen zeggen wat ze willen? Leendert van Dijke riep immers niet op tot geweld. Yvette Lont ook niet. De meesten die worden aangeklaagd niet.
Ik kan geen zinnige reden bedenken. Of het moet zijn dat Gregorius het symbool is van de ultieme drang van liberaal en libertijns Nederland en staat voor een samenleving waarin niemand nog samen leeft, maar enkel en alleen zich uitleeft in pornografie, blasfemie, laster en ressentiment. Waarom komt een PVV op voor iemand als Gregorius Nekschot, één van de meest respectloze cartoonisten van ons land? En niet voor vergelijkbare personen? Mij kwam enige tijd geleden een geval ter ore; het betrof een dissident lid binnen het CDA – de heer VDL – die enige tijd geleden ook is opgepakt na te zijn dwarsgezeten door justitie. Deze laatste persoon werd enige tijd geleden eveneens de dupe van onze al te daadkrachtige politie en justitie en werd naar eigen zeggen belemmerd in de verspreiding van informatiebulletins en werd zelfs opgepakt en in de cel gegooid na te zijn verhoord over artikelen die hij tegen de islam zou hebben geschreven. Nu zijn sommigen, zoals justitie, van oordeel dat deze persoon sommige grenzen in het menselijk verkeer niet of onvoldoende in acht neemt. Maar afgezien daarvan heeft hij niets onoorbaars gezegd. In tegenstelling tot Gregorius Nekschot. Het dissidente CDA-lid zijn zaak voorgelegd aan diverse PVV’ers waaronder een Kamerlid. Deze gaven niet thuis. Waarom niet? Waarom is een dissident CDA-lid bij voorbaat schuldig? Waarom wordt iemand die niet opruiend, smerig en godslasterlijk zich uit niet gehoord bij een PVV? Of waar dan ook? Waarom meende men bij iemand als de heer VDL geen politieke winst te behalen, maar bij iemand als Gregorius Nekschot wel?
Als er in het geval van Nekschot bij justitie geen sprake is van terughoudendheid, is deze houding er bij anderen ook niet. De heer Gregorius Nekschot klaagt dan wel breeduit over zijn behandeling, maar waarom eigenlijk? Voor de buitenwereld is hij toch duidelijk te situeren binnen een rechtspopulisme dat voortdurend schreeuwt om het opschorten van burgerrechten, het neerschieten van mensen in de benen en het zonder bewijs voor onbepaalde tijd laten vastzetten van mensen uitsluitend op basis van een verklaring van een AIVD´er? De enige terughoudendheid die Nekschot heeft betracht is dat hij de roep om grenzeloos optreden van justitie door zijn “bondgenoten” nooit heeft “beloond” met een mooie cartoon waarin nu eens een persoon als Wilders of Verdonk de kwade hoofdrol speelde. Maar goed. Wat er gebeurd is rondom de persoon van Nekschot is ondertussen breed uitgemeten in de pers. Deze persoon is enige tijd geleden door de Nederlandse politie opgepakt omdat een aantal van zijn cartoons beledigend zouden zijn, dermate beledigend dat de aanklachten tegen Nekschot door justitie serieus werden genomen. De tekenaar is anderhalve dag vastgehouden op het politiebureau en is door het Openbaar Ministerie gesommeerd een achttal tekeningen van het Internet af te halen vanwege het sterk kwetsende karakter ervan.
Nu lijkt dus een deel van ons land in rep en roer. De vrijheid van meningsuiting zou in het geding zijn als mensen niet meer kunnen zeggen of tekenen wat ze willen zeggen of tekenen. Opvallend is dat in de presentatie van de cartoons er nogal wat wordt verdoezeld. Als er cartoons zichtbaar worden gemaakt dan zijn het meestal niet de schokkendste cartoons; deze laatste hebben een hoog gehalte aan anale verkrachting, kinderen, seksuele hulpmiddelen, islam en christendom. Voor Nekschot hoeft het uitgebeelde niets met de persoon te maken te hebben. Heeft hij een grondige hekel aan een persoon dan is de kans vrij groot dat deze persoon of wordt neergezet als een anaal verkrachtende persoon, òf deze persoon wordt zelf anaal verkracht. Dit alles doet hij in een stijl die je doorgaands vooral tegenkomt in underground-kringen van extreemlinkse en extreemrechtse snit. Met een hoog gehalte aan technofascisme heeft de cartoon vaak een simpel doel: tot op het bot krenken, iemands waardigheid – elke waardigheid – aantasten - besmeuren - en elke vorm van serieus debat, serieuze moraal tot in de grond aanvallen. Zijn doel wordt in interviews met hem onderstreept: de politiek dermate beïnvloeden dat religie en traditie en religieuze en traditionele partijen en instellingen wordt teruggedrongen. Wie de cartoons van Gregorius Nekschot wil bewonderen, kan terecht bij media als de Nederlandse HP/De Tijd, het Vlaamse ’t Scheldt, op websteks als HetVrijeVolk.com en op een persoonlijke webstek. Met name op de webstekkanalen is duidelijk dat de anti-islamitische golf de drager is van de populariteit van zijn columns. En dat de opgeklopte haat tegenover de islam steevast aanleiding is tot onversneden haat tegen alles wat maar enigszins christelijk is. Vaak zo onversneden dat meer traditionele vormen van christenhaat uit extreemlinkse en extreemrechtse hoek erbij verbleken. Historisch gezien vindt het technofascisme van een Gregorius Nekschot vergelijkingsmateriaal in de gemiddelde Nazipropaganda. Wie dus de ultieme smerigheid van de Nederlandse cultuur wil proeven (zo een normaal iemand zo’n drang kan hebben) kan dus een blik slaan op de cartoons van een zekere Gregorius Nekschot.
Is het daarom niet gek dat nagenoeg iedereen die in de media zijn mening geeft over de affaire Nekschot met het commentaar: “Het moet kunnen?” Waarom lijkt het alsof er met de arrestatie van Nekschot een groot goed te zijn aangetast, namelijk de zogenaamde absolute vrijheid van spreken (en tekenen)? Er is in ons maatschappelijk model toch sprake van twee sferen: de publieke en de private? Er is dan toch nog steeds een groot verschil tussen een privéopmerking in de trant van “ze zouden hem moeten ophangen” en een opmerking van een minister-president waarin deze hetzelfde zegt? En waar blijft de verantwoordelijkheid van een premier, of een minister, als de burgers namens wie hij optreedt van geen verantwoordelijkheid willen weten? In het publieke domein is iedereen toch verantwoordelijk burger? Althans volgens de meetlatten van de liberale, democratische rechtsstaat? Met andere woorden: waar is de burger in het debat rond Nekschot, rond de vrijheid van meningsuiting in het algemeen? Kunnen we stellen dat het concept “burger” in onze tijd niet meer voldoet? Namelijk als evenwichtsconstructie tussen de mens als natuurlijke persoon die zijn levensprimaat in de private sferen legt enerzijds en de mens als drager en representant van de algemene zaak anderzijds? Een evenwichtsconstructie die in de publieke sfeer zou moeten leiden, en dat ook deed, tot een natuurlijke synthese van natuur, cultuur en hogere waarden? Wanneer beide polen problematisch zijn geworden, is het concept “burger” een lege huls. En beide polen, de mens als natuurlijk persoon en als representant van de algemene zaak, de res publica, zijn problematisch geworden. En dus is het begrip “burger” een lege huls. En zijn de grondrechten van het burgerdom nietszeggende regels geworden.
Allereerst iets over de beide polen van de burger: de natuurlijke en die van de res publica. Historisch gezien, horen deze polen bij elkaar. Het natuurlijke, de inrichting van de samenleving en het gemene belang van het samenleven vloeiden als het ware uit elkaar voort. Het natuurlijke recht tot zelfverdediging, van verdediging van vrouw, kinderen, goed en have stond niet los van de plicht tot verdediging van de grotere verbanden en zaken. Micro- en macro-orde waren complementair van aard en stonden niet los van elkaar. Dat dit niet meer zo is, kon men zien in de reacties op de befaamde woorden van wijlen J.A.A. van Doorn, columnist in onder meer Trouw. Deze hoogleraar in de sociologie tilde nadat het Voorburgse raadslid Ehsan Jami was gemolesteerd door enkele boze jonge moslims niet zo zwaar aan de klappen die Ehsan Jami had opgelopen. De aanleiding waren de beledigingen aan het adres van de islam. Van Doorn vergeleek het met een ruzie in het café waarbij de een de ander beledigd door zijn vrouw een hoer te noemen; als er dan klappen vallen, valt ook niemand erover. Waarom, zo vond Van Doorn, dan wel zo hysterisch doen in het geval van de klappen aan het adres van Ehsan Jami? Was Van Doorn een jongere, gezonde man geweest, dan had hij een aanklacht geriskeerd van beledigde liberalen en neoconservatieven. Zoals een prof. H.W. von der Dunk die de “klappen” van Van Doorn doodleuk verbond met de messteken in het lijf van Theo van Gogh.
Een natuurlijke reactie veronderstelt een natuurlijke dispositie waarin eer, gevoeligheid, zelfverdediging etc. onderdeel zijn van die dispositie. Van Doorn wist dat en sprak eeuwenoude koeien van waarheden met zijn luttele woorden. De buitenwacht reageerde hysterisch (wat ze altijd doet). Het daaropvolgende debat, waarin ook het jood zijn van sommige deelnemers ter sprake kwam, veroorzaakte “het dieptepunt van het islamdebat” (volgens HP/De Tijd hoofdredacteur Steenhuis) waarin Leon de Winter van Doorn zelfs aanviel op diens ziekte; de ziekte waaraan J.A.A. van Doorn enkele weken geleden ook overleed. De natuurlijke basis is sinds ze onderwerp is geworden van discussie, opgeheven. Man- of vrouw-zijn, relatievorming, seksualiteit, religie, karakter – dit alles is niet meer natuurlijk gegeven – en als gegevenheid onderdeel van een gegeven dispositie – maar onderdeel geworden van een keuzeproces. De natuur is verpolitiseerd: ze komt nergens vandaan en kan overal naartoe fladderen. Wat ook is opgeheven is de notie van het algemeen belang. Waar de natuurlijke grondverhoudingen verpolitiseren, en dus verdwijnen, verpolitiseert ook het algemeen belang (om dus ook te verdwijnen). En het lijkt er thans op dat met het feit dat wanneer iedereen de politicus speelt, de burger is verdwenen. De burger is zelf verantwoordelijk, drager van de res publica, oefenaar van deugden (waaronder de terughoudendheid), etc. Een burger zegt over cartoons als die van Nekschot niet: “het moet kunnen”. Een burger wijst zoiets af. Staatkundig kan er ruimte zijn voor bewegingen als die van een Nekschot, maar in het centrum van de maatschappij, het burgerlijke domein, zijn uitingen als die van Nekschot ongepast. Wat we in rond de discussie “Nekschot” zien is een vreemde verschuiving. Men zegt nu niet meer als burger: “dit mag niet”, maar men vindt c.q. “voelt” als privépersoon: dit is walgelijk. Maar als burger zegt men: “dit moet kunnen”. Maar is dit wel zo? Moet elke burger zich kunnen uiten als een Theo van Gogh of een Gregorius Nekschot? Moet elke politicus dat ook? Elke diplomaat? Elke politieagent? Elke volksvertegenwoordiger? Elke imam?
Nee, natuurlijk. Een kind mag zijn vader ook niet de ganse dag voor “geitenneuker” uitschelden, ook al is Theo van Gogh beroemd geworden met deze woorden. En een leraar mag zijn leerling ook niet zo aanspreken. In een gezonde samenleving zoals die van huis, school of gemeenschap moet zoiets afgestraft worden. Een burger beseft dat het publieke domein niet een omheind stukje grond is waar je alles mag doen en zeggen wat je wilt. Een burger beseft dat het publieke terrein een aspect is van het gemeenschappelijke, hogere belang – als het ware de ruimtelijke aanduiding en vormgeving ervan – dat in elk verband, in elke private sfeer gekend wordt. Publiek staat dus voor verantwoordelijkheid, en niet voor ongeremde vrijheid. In het burgerschap komen de verantwoordelijkheden voor en de integratie van het natuurlijke primaire leven en het republikeinse leven van het algemeen belang bij elkaar. De burger is zelf verantwoordelijk voor zijn bestaan en houdt zelf de componenten bij elkaar. Het moderne denken is hiermee een breuk. De moderne burger is geen burger, maar een politicus die het politiseren van zijn natuurlijke driften (iets anders dan het runnen van een gezin of het besturen van een school) transponeert naar het politiseren van het algemeen belang. Het resultaat is een ongeremde vrijheid die slechts stopt bij het strafrecht. Nu, het strafrecht wordt in de gaten gehouden door het Openbaar Ministerie. En dat concludeerde dat Nekschot te ver was gegaan, en dat om bewijsmateriaal in zekerheid te stellen deze 30 uur vast moest worden gezet. Dus wat is het probleem van allen die niet moe worden Hirsch Ballin, Balkenende en de “gristenhonden” hierop aan te vallen? Hun woede richt zich op de laatste restjes van het oude grondrechtdenken. Het is hier, op deze site, eerder gezegd: het concept grondrechten is niet eenduidig te verstaan. Grondrechten geven een positieve basis aan van onze samenleving, het zijn concrete, natuurlijke, locaal en persoonlijk gebonden en cultureel en religieus getypeerde zaken. In tegenstelling tot wat de huidige common sense meent, namelijk dat grondrechten reservaten van onbeperkte vrijheid zijn te midden van een technocratisch gedetermineerde global society. Slechts door het strafrecht en toetsing van een rechter kunnen grondrechten worden begrensd. En anders niet. Maar in de oude constellatie waren grondrechten, was het concept burgerschap zowel republikeins als natuurlijk gefundeerd. Het strafrecht was hier natuurlijk op geënt. Als het christendom een grond is van onze samenleving, de vrijheid van godsdienst gericht is op de christelijke eredienst, dan is het verbod op godslastering en belediging van de christelijke godsdienst een serieuze zaak. Wie deze zaken aanvalt, valt een pijler aan van onze cultuur en maatschappij. Hetzelfde geldt voor majesteitsschennis. Want als de monarchie een pijler is van onze staat, en de vorst een verpersoonlijking is van ons volk, dan is schennis van deze zaken eveneens een serieuze en ernstige zaak.
Dit alles is verleden. De ongedeelde basis van volk, vorst, godsdienst, kerk, familie, natuur, eer, etc. is er niet meer omdat deze er niet meer mag zijn. Van een ongedeelde basis van grondrechten en wat daaraan vooraf gaat, mag geen sprake meer zijn. De notie van een algemeen gedeelde christelijke moraal en religie is in het huidige politieke klimaat de grote afwezige. Je zou kunnen zeggen dat het liberale model van grondrechten en vrijheden heeft gefaald in het bewaren, onderhouden en vitaal houden van de gemeenschappelijke gronden van onze cultuur. Maar je kunt het verder trekken: het liberale model zou ook falen omdat het wilde falen. In ieder geval willen de moderne liberalen dat ook de laatste resten van de klassieke rechtsstaat falen. Alles wat de moderne, egalitaire, seculiere rechtsstaat in de weg staat, moet worden aangevallen met een spervuur van aantijgingen, beledigingen, bespottingen en beschimpingen in de vorm van “meningen” waarvoor een absolute vrijheid wordt geclaimd. Alles wat daar tegenin gaat, heeft deze vrijheid uiteraard niet. Het strafrecht moet nog worden aangepast. Libertijnen moeten nog een vrijbrief krijgen om te zeggen wat ze willen en te doen wat ze zeggen. En uitzonderingen voor deze “vrijheid” moeten er komen voor christenen, islamieten, extreemrechtse personen en dergelijke. Die moeten op basis van aparte bepalingen de mond kunnen worden gesnoerd. Zulke mensen discrimineren, zijn racist of zijn fundamentalist.
Het vreemde is nu dat Gregorius Nekschot en Hirsch Ballin in dit proces samen lijken te werken. Ook Hirsch Ballin wil geen terugkeer naar het oude systeem waarin grondrechten, burgerschap en dergelijke nog klopten met elkaar. Als iemand zijn handen wil gebruiken om zijn eer te verdedigen, roept Gregorius om politie-inzet die Hirsch Ballin maar al te graag wil leveren. Als Hirsch Ballin toestaat dat iemand als Gregorius Nekschot wordt opgepakt op dezelfde gronden als ook extreemrechtse personen worden opgepakt, is Gregorius niet verbolgen over de redenen, maar blijft hij goedpraten dat anderen om dezelfde redenen worden opgepakt en verzint over zijn eigen arrestatie tal van drogredenen, zoals de speculatie dat Hirsch Ballin stiekem de godslastering wil aanpakken. Iets waarvoor geen enkele aanwijzing is te vinden. Beide, Gregorius Nekschot en Hirsch Ballin, zijn voor een strafrechtmaatschappij die het totale leven intimideert. Iemand als prof. J.A.A. van Doorn had dit goed in de gaten. Als echte klassieke liberaal zag hij nog een maatschappij voor ogen waarin op een gefundeerde wijze ruimte moest worden gelaten. En risico moest worden gelopen. Ook op klappen. Van Doorn had het juist. Bij hem was de burger nog een “burger”. Als die in een café beledigd wordt, door iemand die op dat moment lak heeft aan elke burgerlijke verhouding, en in een omgeving waar juist spontaniteit en kameraadschap de toon aangeven en dus op de proef kunnen worden gesteld, dan kan de echte burger als natuurlijke persoon primair reageren. Want voor Van Doorn was de mens niet louter en alleen een gepolitiseerde burger. Een burger ben je in verhouding tot iets overstijgends; ondertussen is en blijf je natuurlijk wel een natuurlijke persoon die het burgerschap als ambt bekleed. Want juist het onderscheid tussen natuurlijke persoon en de burger als ambtsbekleder verbond diezelfde burger met het hogere belang. En juist daarin werden de fundamenten van een gezonde maatschappij zichtbaar. Van Doorn zag het scherp. Als columnist en als hoogleraar en als politicus ben je verantwoordelijk op het publieke terrein. Maar als bierdrinkende en cafébezoekende kameraad, of als huisvader thuis, of als geliefde in de slaapkamer ben je iets fundamentelers. Dat kan zich uiten in intimiteit, in vrolijkheid, maar ook in een primaire reactie bij belediging. Wie dit onderscheid niet ziet, niet wil zien, ondergraaft de rechtsstaat en vestigt de moderne staat: de eenrichtingsstaat waarin iedereen dezelfde kant oprijdt.
Waarom wordt de aanpak van extreemrechtse organisaties en websites door de media en de opinieleiders genegeerd? Zoals deze week genoegzaam bleek? Waarom mag beledigende kunst worden gesubsidieerd, maar mag een EO volgens velen niet uitzenden wat ze wil? Waarom moeten christenen als Yvette Lont op hun tellen passen en aangiftes riskeren, en mogen gratis dagbladen vol bevuiligingen massaal worden verspreid onder scholieren en anderen? Waarom moeten aangiftes tegen een Gregorius Nekschot door justitie maar worden genegeerd, maar staan politici als Rita Verdonk en Geert Wilders direct klaar met aangiftes tegen personen die hen ontoelaatbaar zouden beledigen? Waarom doet Hirsi Ali haar mond wel open als de islam in het geding is (tijdens het verkooppraatje rond haar “kinderboek”), maar zwijgt ze als een SGP door zowel Europa, politiek als rechtspraak wordt geschoffeerd? Wel, hierom: de moderne samenleving is een beweging die slechts één richting kent. Het eenrichtingsverkeer gaat richting een set nieuwe waarden die de oude moeten vernietigen. Maar alvorens dat gebeurt, gebruikt men deze oude waarden eerst om zichzelf te vernietigen. Men jongleert met grondrechten en waarden om het spel, en niet om de knikkers. Men jongleert met de vrijheid van meningsuiting om de mening onderuit te halen. Men gebruikt de vrijheid van godsdienst om de godsdienst af te schaffen. En ga zo maar door.
Wie dit niet in de gaten heeft, laat zich vroeg of laat in de tang nemen door de onvruchtbare dialectiek van de moderniteit. Die denkt dat hij wordt gedwongen te kiezen tussen grenzeloze vrijheid en een inperking van elke vorm van vrij denken en spreken. Of tussen theocratie en democratie. Tussen onderdrukking en liberale rechtsstaat. Of tussen participatie in het partijpolitieke proces en als buitenstaander ieder recht van spreken verspelen. Het lijkt een spel, een samenzwering van spelers die denken dat het voetbalstadion de werkelijkheid is en dat alleen spelers en toeschouwers er toe doen. De conservatief doorziet de samenzweringstactieken van de moderniteit. Vrijheid van denken is gefundeerd denken. Vrijheid van spreken is verantwoordelijk spreken. Vrijheid van godsdienst is de vrijheid om de ware God te dienen. Vrijheid en orde zijn voor de conservatief één en hetzelfde. Het is de moderniteit die de vruchtbare wisselwerking tussen vrijheid en orde heeft doorgesneden. En wie dit doorsnijdt, maakt van de moderne maatschappij een toestand waarin al het verkeer alleen nog dezelfde kant opraast. De eenrichtingsstaat is dan geboren.
De huidige samenleving kenmerkt zich door de samenzwering. Deze samenzwering van allen tegen allen gaat slechts één enkele richting uit: verraad van zichzelf en overlevering aan de chaos van de permanente tegenspraak van zichzelf. Het complot van minister van justitie Ernst Hirsch Ballin en cartoontekenaar Gregorius Nekschot is daarvan het zoveelste bewijs. Want wat is er erger? Een minister die de orde wil handhaven zonder zich daarbij gelegen te laten aan de links-liberale opvatting van politieke correctheid, namelijk: veroordeel alles behalve het links-liberale? Of een tekenaar die tekent wat iedereen denkt? Wie is er slechter? Een man met moraal en wijsheid die de alomtegenwoordigheid van de staat helpt vestigen? Of een man zonder moraal en wijsheid die ditzelfde niet wil, maar wel doet: namelijk de staat versterken en de burger een loer draaien? De man met moraal en wijsheid is minister van justitie Ernst Hirsch Ballin. De man zonder deze eigenschappen noemt zich Gregorius Nekschot. Beide personen zadelen elke conservatief met een dilemma op. Tenminste: de gebeurtenis die stof deed opwaaien en waarin beide een hoofdrol speelden. De arrestatie van Gregorius Nekschot op basis van een aantal aanklachten die tegen hem waren gericht vanwege cartoons die kwetsend zouden zijn, vormde de aanleiding tot een gekrakeel dat nog steeds niet afgelopen schijnt te zijn.
Wat was er volgens Elsevier, D66 en ander liberaal volk allemaal aan de hand? Welnu: het Openbaar Ministerie zou zich bediend hebben van buitensporig gedrag tegenover de cartoonist Nekschot. Is het nodig om een cartoonist dertig uur vast te houden na hem met een aantal agenten te hebben opgepakt? Is er sprake geweest van intimidatie? Van een grove inperking van de vrijheid van meningsuiting door de verderfelijke confessionelen in het kabinet: die van CDA en ChristenUnie? Is het waar dat iemand als Hirsch Ballin zich stiekem liet leiden door zijn drang om godslastering in het strafrecht te willen laten staan, en dat hij daarom maar al te graag wilde zien dat een cartoonist als Nekschot de wacht zou worden aangezegd? Er werd veel gespeculeerd en nog meer gefantaseerd. Buitensporig optreden van justitie en politie? Wie het politieoptreden kent, weet dat er in onze tijd of buitensporig wordt opgetreden of helemaal niet. Men wil geen risico lopen. Daarom zet men honden in, licht men iemand uit zijn bed en wordt er veel middelen ingezet. Of er gebeurt helemaal niets en men laat een wijkopzichter in elkaar slaan door baldadige randgroepjongeren. In Amsterdam is dat niet anders. En intimidatie? Intimidatie door linkse, seculiere staatslakeien. Want in Amsterdam bestaat de politie uit hetzelfde slag volk als dat partijen als PVV, VVD, GL, D66 en PvdA door worden bevolkt: linkse liberale, seculiere staatslakeien. Van die mannen en vrouwen die ook graag – zonder al teveel roepingsbesef – hun mening en gevoelens uiten. Als volksvertegenwoordigers oorlogen mogen verklaren aan anderhalf miljard mensen, mogen politieagentjes dan niet met kiezelsteentjes gooien?
Frappant was het feit dat ongeveer op hetzelfde moment dat de ophef rond Nekschot ontstond Rita Verdonk een aanklacht wegens smaad indiende tegen een aantal mensen dat op een onheuse manier tegen haar had gedemonstreerd. Je zou zeggen: wat is het verschil? Wat is het verschil tussen de zogenaamde oprechte verontwaardiging over uitspraken van mensen als Leendert van Dijke, Yvette Lont, het echtpaar Goeree (ook alweer een paar jaar terug), wat uitspraken op enkele extreemrechtse blogs waarvoor mensen uit hun bed werden getild, en Gregorius Nekschot? Waarom maakt niemand zich druk om mensen die worden aangeklaagd en maakt iedereen zich druk om Gregorius Nekschot? Anders gesteld: waarom durven mensen die zelf anderen aanklagen wegens smaad, zoals Geert Wilders, tegelijkertijd het op te nemen voor iemand als Nekschot? En waarom roept iedereen alsnog niet dat met terugwerkende kracht ook Leendert van Dijke en Yvette Lont altijd mogen zeggen wat ze willen? Leendert van Dijke riep immers niet op tot geweld. Yvette Lont ook niet. De meesten die worden aangeklaagd niet.
Ik kan geen zinnige reden bedenken. Of het moet zijn dat Gregorius het symbool is van de ultieme drang van liberaal en libertijns Nederland en staat voor een samenleving waarin niemand nog samen leeft, maar enkel en alleen zich uitleeft in pornografie, blasfemie, laster en ressentiment. Waarom komt een PVV op voor iemand als Gregorius Nekschot, één van de meest respectloze cartoonisten van ons land? En niet voor vergelijkbare personen? Mij kwam enige tijd geleden een geval ter ore; het betrof een dissident lid binnen het CDA – de heer VDL – die enige tijd geleden ook is opgepakt na te zijn dwarsgezeten door justitie. Deze laatste persoon werd enige tijd geleden eveneens de dupe van onze al te daadkrachtige politie en justitie en werd naar eigen zeggen belemmerd in de verspreiding van informatiebulletins en werd zelfs opgepakt en in de cel gegooid na te zijn verhoord over artikelen die hij tegen de islam zou hebben geschreven. Nu zijn sommigen, zoals justitie, van oordeel dat deze persoon sommige grenzen in het menselijk verkeer niet of onvoldoende in acht neemt. Maar afgezien daarvan heeft hij niets onoorbaars gezegd. In tegenstelling tot Gregorius Nekschot. Het dissidente CDA-lid zijn zaak voorgelegd aan diverse PVV’ers waaronder een Kamerlid. Deze gaven niet thuis. Waarom niet? Waarom is een dissident CDA-lid bij voorbaat schuldig? Waarom wordt iemand die niet opruiend, smerig en godslasterlijk zich uit niet gehoord bij een PVV? Of waar dan ook? Waarom meende men bij iemand als de heer VDL geen politieke winst te behalen, maar bij iemand als Gregorius Nekschot wel?
Als er in het geval van Nekschot bij justitie geen sprake is van terughoudendheid, is deze houding er bij anderen ook niet. De heer Gregorius Nekschot klaagt dan wel breeduit over zijn behandeling, maar waarom eigenlijk? Voor de buitenwereld is hij toch duidelijk te situeren binnen een rechtspopulisme dat voortdurend schreeuwt om het opschorten van burgerrechten, het neerschieten van mensen in de benen en het zonder bewijs voor onbepaalde tijd laten vastzetten van mensen uitsluitend op basis van een verklaring van een AIVD´er? De enige terughoudendheid die Nekschot heeft betracht is dat hij de roep om grenzeloos optreden van justitie door zijn “bondgenoten” nooit heeft “beloond” met een mooie cartoon waarin nu eens een persoon als Wilders of Verdonk de kwade hoofdrol speelde. Maar goed. Wat er gebeurd is rondom de persoon van Nekschot is ondertussen breed uitgemeten in de pers. Deze persoon is enige tijd geleden door de Nederlandse politie opgepakt omdat een aantal van zijn cartoons beledigend zouden zijn, dermate beledigend dat de aanklachten tegen Nekschot door justitie serieus werden genomen. De tekenaar is anderhalve dag vastgehouden op het politiebureau en is door het Openbaar Ministerie gesommeerd een achttal tekeningen van het Internet af te halen vanwege het sterk kwetsende karakter ervan.
Nu lijkt dus een deel van ons land in rep en roer. De vrijheid van meningsuiting zou in het geding zijn als mensen niet meer kunnen zeggen of tekenen wat ze willen zeggen of tekenen. Opvallend is dat in de presentatie van de cartoons er nogal wat wordt verdoezeld. Als er cartoons zichtbaar worden gemaakt dan zijn het meestal niet de schokkendste cartoons; deze laatste hebben een hoog gehalte aan anale verkrachting, kinderen, seksuele hulpmiddelen, islam en christendom. Voor Nekschot hoeft het uitgebeelde niets met de persoon te maken te hebben. Heeft hij een grondige hekel aan een persoon dan is de kans vrij groot dat deze persoon of wordt neergezet als een anaal verkrachtende persoon, òf deze persoon wordt zelf anaal verkracht. Dit alles doet hij in een stijl die je doorgaands vooral tegenkomt in underground-kringen van extreemlinkse en extreemrechtse snit. Met een hoog gehalte aan technofascisme heeft de cartoon vaak een simpel doel: tot op het bot krenken, iemands waardigheid – elke waardigheid – aantasten - besmeuren - en elke vorm van serieus debat, serieuze moraal tot in de grond aanvallen. Zijn doel wordt in interviews met hem onderstreept: de politiek dermate beïnvloeden dat religie en traditie en religieuze en traditionele partijen en instellingen wordt teruggedrongen. Wie de cartoons van Gregorius Nekschot wil bewonderen, kan terecht bij media als de Nederlandse HP/De Tijd, het Vlaamse ’t Scheldt, op websteks als HetVrijeVolk.com en op een persoonlijke webstek. Met name op de webstekkanalen is duidelijk dat de anti-islamitische golf de drager is van de populariteit van zijn columns. En dat de opgeklopte haat tegenover de islam steevast aanleiding is tot onversneden haat tegen alles wat maar enigszins christelijk is. Vaak zo onversneden dat meer traditionele vormen van christenhaat uit extreemlinkse en extreemrechtse hoek erbij verbleken. Historisch gezien vindt het technofascisme van een Gregorius Nekschot vergelijkingsmateriaal in de gemiddelde Nazipropaganda. Wie dus de ultieme smerigheid van de Nederlandse cultuur wil proeven (zo een normaal iemand zo’n drang kan hebben) kan dus een blik slaan op de cartoons van een zekere Gregorius Nekschot.
Is het daarom niet gek dat nagenoeg iedereen die in de media zijn mening geeft over de affaire Nekschot met het commentaar: “Het moet kunnen?” Waarom lijkt het alsof er met de arrestatie van Nekschot een groot goed te zijn aangetast, namelijk de zogenaamde absolute vrijheid van spreken (en tekenen)? Er is in ons maatschappelijk model toch sprake van twee sferen: de publieke en de private? Er is dan toch nog steeds een groot verschil tussen een privéopmerking in de trant van “ze zouden hem moeten ophangen” en een opmerking van een minister-president waarin deze hetzelfde zegt? En waar blijft de verantwoordelijkheid van een premier, of een minister, als de burgers namens wie hij optreedt van geen verantwoordelijkheid willen weten? In het publieke domein is iedereen toch verantwoordelijk burger? Althans volgens de meetlatten van de liberale, democratische rechtsstaat? Met andere woorden: waar is de burger in het debat rond Nekschot, rond de vrijheid van meningsuiting in het algemeen? Kunnen we stellen dat het concept “burger” in onze tijd niet meer voldoet? Namelijk als evenwichtsconstructie tussen de mens als natuurlijke persoon die zijn levensprimaat in de private sferen legt enerzijds en de mens als drager en representant van de algemene zaak anderzijds? Een evenwichtsconstructie die in de publieke sfeer zou moeten leiden, en dat ook deed, tot een natuurlijke synthese van natuur, cultuur en hogere waarden? Wanneer beide polen problematisch zijn geworden, is het concept “burger” een lege huls. En beide polen, de mens als natuurlijk persoon en als representant van de algemene zaak, de res publica, zijn problematisch geworden. En dus is het begrip “burger” een lege huls. En zijn de grondrechten van het burgerdom nietszeggende regels geworden.
Allereerst iets over de beide polen van de burger: de natuurlijke en die van de res publica. Historisch gezien, horen deze polen bij elkaar. Het natuurlijke, de inrichting van de samenleving en het gemene belang van het samenleven vloeiden als het ware uit elkaar voort. Het natuurlijke recht tot zelfverdediging, van verdediging van vrouw, kinderen, goed en have stond niet los van de plicht tot verdediging van de grotere verbanden en zaken. Micro- en macro-orde waren complementair van aard en stonden niet los van elkaar. Dat dit niet meer zo is, kon men zien in de reacties op de befaamde woorden van wijlen J.A.A. van Doorn, columnist in onder meer Trouw. Deze hoogleraar in de sociologie tilde nadat het Voorburgse raadslid Ehsan Jami was gemolesteerd door enkele boze jonge moslims niet zo zwaar aan de klappen die Ehsan Jami had opgelopen. De aanleiding waren de beledigingen aan het adres van de islam. Van Doorn vergeleek het met een ruzie in het café waarbij de een de ander beledigd door zijn vrouw een hoer te noemen; als er dan klappen vallen, valt ook niemand erover. Waarom, zo vond Van Doorn, dan wel zo hysterisch doen in het geval van de klappen aan het adres van Ehsan Jami? Was Van Doorn een jongere, gezonde man geweest, dan had hij een aanklacht geriskeerd van beledigde liberalen en neoconservatieven. Zoals een prof. H.W. von der Dunk die de “klappen” van Van Doorn doodleuk verbond met de messteken in het lijf van Theo van Gogh.
Een natuurlijke reactie veronderstelt een natuurlijke dispositie waarin eer, gevoeligheid, zelfverdediging etc. onderdeel zijn van die dispositie. Van Doorn wist dat en sprak eeuwenoude koeien van waarheden met zijn luttele woorden. De buitenwacht reageerde hysterisch (wat ze altijd doet). Het daaropvolgende debat, waarin ook het jood zijn van sommige deelnemers ter sprake kwam, veroorzaakte “het dieptepunt van het islamdebat” (volgens HP/De Tijd hoofdredacteur Steenhuis) waarin Leon de Winter van Doorn zelfs aanviel op diens ziekte; de ziekte waaraan J.A.A. van Doorn enkele weken geleden ook overleed. De natuurlijke basis is sinds ze onderwerp is geworden van discussie, opgeheven. Man- of vrouw-zijn, relatievorming, seksualiteit, religie, karakter – dit alles is niet meer natuurlijk gegeven – en als gegevenheid onderdeel van een gegeven dispositie – maar onderdeel geworden van een keuzeproces. De natuur is verpolitiseerd: ze komt nergens vandaan en kan overal naartoe fladderen. Wat ook is opgeheven is de notie van het algemeen belang. Waar de natuurlijke grondverhoudingen verpolitiseren, en dus verdwijnen, verpolitiseert ook het algemeen belang (om dus ook te verdwijnen). En het lijkt er thans op dat met het feit dat wanneer iedereen de politicus speelt, de burger is verdwenen. De burger is zelf verantwoordelijk, drager van de res publica, oefenaar van deugden (waaronder de terughoudendheid), etc. Een burger zegt over cartoons als die van Nekschot niet: “het moet kunnen”. Een burger wijst zoiets af. Staatkundig kan er ruimte zijn voor bewegingen als die van een Nekschot, maar in het centrum van de maatschappij, het burgerlijke domein, zijn uitingen als die van Nekschot ongepast. Wat we in rond de discussie “Nekschot” zien is een vreemde verschuiving. Men zegt nu niet meer als burger: “dit mag niet”, maar men vindt c.q. “voelt” als privépersoon: dit is walgelijk. Maar als burger zegt men: “dit moet kunnen”. Maar is dit wel zo? Moet elke burger zich kunnen uiten als een Theo van Gogh of een Gregorius Nekschot? Moet elke politicus dat ook? Elke diplomaat? Elke politieagent? Elke volksvertegenwoordiger? Elke imam?
Nee, natuurlijk. Een kind mag zijn vader ook niet de ganse dag voor “geitenneuker” uitschelden, ook al is Theo van Gogh beroemd geworden met deze woorden. En een leraar mag zijn leerling ook niet zo aanspreken. In een gezonde samenleving zoals die van huis, school of gemeenschap moet zoiets afgestraft worden. Een burger beseft dat het publieke domein niet een omheind stukje grond is waar je alles mag doen en zeggen wat je wilt. Een burger beseft dat het publieke terrein een aspect is van het gemeenschappelijke, hogere belang – als het ware de ruimtelijke aanduiding en vormgeving ervan – dat in elk verband, in elke private sfeer gekend wordt. Publiek staat dus voor verantwoordelijkheid, en niet voor ongeremde vrijheid. In het burgerschap komen de verantwoordelijkheden voor en de integratie van het natuurlijke primaire leven en het republikeinse leven van het algemeen belang bij elkaar. De burger is zelf verantwoordelijk voor zijn bestaan en houdt zelf de componenten bij elkaar. Het moderne denken is hiermee een breuk. De moderne burger is geen burger, maar een politicus die het politiseren van zijn natuurlijke driften (iets anders dan het runnen van een gezin of het besturen van een school) transponeert naar het politiseren van het algemeen belang. Het resultaat is een ongeremde vrijheid die slechts stopt bij het strafrecht. Nu, het strafrecht wordt in de gaten gehouden door het Openbaar Ministerie. En dat concludeerde dat Nekschot te ver was gegaan, en dat om bewijsmateriaal in zekerheid te stellen deze 30 uur vast moest worden gezet. Dus wat is het probleem van allen die niet moe worden Hirsch Ballin, Balkenende en de “gristenhonden” hierop aan te vallen? Hun woede richt zich op de laatste restjes van het oude grondrechtdenken. Het is hier, op deze site, eerder gezegd: het concept grondrechten is niet eenduidig te verstaan. Grondrechten geven een positieve basis aan van onze samenleving, het zijn concrete, natuurlijke, locaal en persoonlijk gebonden en cultureel en religieus getypeerde zaken. In tegenstelling tot wat de huidige common sense meent, namelijk dat grondrechten reservaten van onbeperkte vrijheid zijn te midden van een technocratisch gedetermineerde global society. Slechts door het strafrecht en toetsing van een rechter kunnen grondrechten worden begrensd. En anders niet. Maar in de oude constellatie waren grondrechten, was het concept burgerschap zowel republikeins als natuurlijk gefundeerd. Het strafrecht was hier natuurlijk op geënt. Als het christendom een grond is van onze samenleving, de vrijheid van godsdienst gericht is op de christelijke eredienst, dan is het verbod op godslastering en belediging van de christelijke godsdienst een serieuze zaak. Wie deze zaken aanvalt, valt een pijler aan van onze cultuur en maatschappij. Hetzelfde geldt voor majesteitsschennis. Want als de monarchie een pijler is van onze staat, en de vorst een verpersoonlijking is van ons volk, dan is schennis van deze zaken eveneens een serieuze en ernstige zaak.
Dit alles is verleden. De ongedeelde basis van volk, vorst, godsdienst, kerk, familie, natuur, eer, etc. is er niet meer omdat deze er niet meer mag zijn. Van een ongedeelde basis van grondrechten en wat daaraan vooraf gaat, mag geen sprake meer zijn. De notie van een algemeen gedeelde christelijke moraal en religie is in het huidige politieke klimaat de grote afwezige. Je zou kunnen zeggen dat het liberale model van grondrechten en vrijheden heeft gefaald in het bewaren, onderhouden en vitaal houden van de gemeenschappelijke gronden van onze cultuur. Maar je kunt het verder trekken: het liberale model zou ook falen omdat het wilde falen. In ieder geval willen de moderne liberalen dat ook de laatste resten van de klassieke rechtsstaat falen. Alles wat de moderne, egalitaire, seculiere rechtsstaat in de weg staat, moet worden aangevallen met een spervuur van aantijgingen, beledigingen, bespottingen en beschimpingen in de vorm van “meningen” waarvoor een absolute vrijheid wordt geclaimd. Alles wat daar tegenin gaat, heeft deze vrijheid uiteraard niet. Het strafrecht moet nog worden aangepast. Libertijnen moeten nog een vrijbrief krijgen om te zeggen wat ze willen en te doen wat ze zeggen. En uitzonderingen voor deze “vrijheid” moeten er komen voor christenen, islamieten, extreemrechtse personen en dergelijke. Die moeten op basis van aparte bepalingen de mond kunnen worden gesnoerd. Zulke mensen discrimineren, zijn racist of zijn fundamentalist.
Het vreemde is nu dat Gregorius Nekschot en Hirsch Ballin in dit proces samen lijken te werken. Ook Hirsch Ballin wil geen terugkeer naar het oude systeem waarin grondrechten, burgerschap en dergelijke nog klopten met elkaar. Als iemand zijn handen wil gebruiken om zijn eer te verdedigen, roept Gregorius om politie-inzet die Hirsch Ballin maar al te graag wil leveren. Als Hirsch Ballin toestaat dat iemand als Gregorius Nekschot wordt opgepakt op dezelfde gronden als ook extreemrechtse personen worden opgepakt, is Gregorius niet verbolgen over de redenen, maar blijft hij goedpraten dat anderen om dezelfde redenen worden opgepakt en verzint over zijn eigen arrestatie tal van drogredenen, zoals de speculatie dat Hirsch Ballin stiekem de godslastering wil aanpakken. Iets waarvoor geen enkele aanwijzing is te vinden. Beide, Gregorius Nekschot en Hirsch Ballin, zijn voor een strafrechtmaatschappij die het totale leven intimideert. Iemand als prof. J.A.A. van Doorn had dit goed in de gaten. Als echte klassieke liberaal zag hij nog een maatschappij voor ogen waarin op een gefundeerde wijze ruimte moest worden gelaten. En risico moest worden gelopen. Ook op klappen. Van Doorn had het juist. Bij hem was de burger nog een “burger”. Als die in een café beledigd wordt, door iemand die op dat moment lak heeft aan elke burgerlijke verhouding, en in een omgeving waar juist spontaniteit en kameraadschap de toon aangeven en dus op de proef kunnen worden gesteld, dan kan de echte burger als natuurlijke persoon primair reageren. Want voor Van Doorn was de mens niet louter en alleen een gepolitiseerde burger. Een burger ben je in verhouding tot iets overstijgends; ondertussen is en blijf je natuurlijk wel een natuurlijke persoon die het burgerschap als ambt bekleed. Want juist het onderscheid tussen natuurlijke persoon en de burger als ambtsbekleder verbond diezelfde burger met het hogere belang. En juist daarin werden de fundamenten van een gezonde maatschappij zichtbaar. Van Doorn zag het scherp. Als columnist en als hoogleraar en als politicus ben je verantwoordelijk op het publieke terrein. Maar als bierdrinkende en cafébezoekende kameraad, of als huisvader thuis, of als geliefde in de slaapkamer ben je iets fundamentelers. Dat kan zich uiten in intimiteit, in vrolijkheid, maar ook in een primaire reactie bij belediging. Wie dit onderscheid niet ziet, niet wil zien, ondergraaft de rechtsstaat en vestigt de moderne staat: de eenrichtingsstaat waarin iedereen dezelfde kant oprijdt.
Lees verder...
dinsdag 16 oktober 2007
DE NIEUWE BARBAREN
Identiteitsminnend Nederland is boos. Maxima heeft voor haar beurt gesproken. "De" Nederlander bestaat volgens haar niet. Het negentiende-eeuwse sprookje van nationale identiteit moet nog even in stand blijven. De nieuwe elite is nog niet klaar met de job. Nederland moet leeg, en de identiteit helpt daarbij een handje. Als laatste opium van en voor het volk leidt ze de aandacht af van de barbaren die onze ziel vermoorden: de vaderlandse elite. We worden geregeerd door barbaren. Hoogopgeleide barbaren. Mensen met een groot geloof. Geloof in vooruitgang, maakbaarheid, gelijkheid, en in het leven als een optelsom van gemaakte dingen. Het leven zelf is niks. Het moet eerst gemaakt worden. Volgens principes van deze tijd: gelijkheid, individualiteit, collectiviteit en relativiteit. En natuurlijk identiteit. Hoewel, dit laatste is nog maar de vraag. Een identiteit wordt immers ook gemaakt. En gekozen. En heb je wel een identiteit als deze ieder willekeurig moment kan worden ingewisseld voor een andere?
Bedreiging voor de maakbaarheid: binding. Wie zich bindt, is hopeloos verloren. Loopt voor die het weet een achterstand op die niet meer valt in te halen. Loopt enge ziektes op als “carrièrestop”, deeltijdmoederschap, religiositeit of vaderlandsliefde. De mondiale globehopper stopt daarom alleen om bij te tanken, maar niet om te settelen en ergens neer te strijken. Je moet vooral cool zijn: gelaten, onaanraakbaar, kosmopolitisch en ongrijpbaar. De mens op wie alles afglijdt, heeft het gemaakt. Zoals Maxima. Over wie schrijver-journalist Frenk van der Linden onlangs dit zei: "Ze is charmant en geëngageerd. Maar niets blijft aan haar kleven, lijkt het. Ze kkomt ermee weg. Zelfs critici smelten." vanaf glijdt. Deze kosmopolitische vrouw heeft de mond voorbij gepraat. Ze heeft woorden gesproken waar het volk nog niet rijp voor is. “De” Nederlander bestaat volgens haar niet. En dat begrijpt het gewone volk natuurlijk niet. Hoezo? We zijn toch Nederlanders? We zijn toch “iemand”? Dat is toch echt iets? En niet alleen maar een keuze van het moment, een tijdelijke jas die je na een tijdje afdoet en weghangt?
Het volk is nog niet zover. Net als de arbeiders, de boeren, de vaders en de moeders. Ze zitten nog vast. Aan rolpatronen. Aan de sleur van zekerheid van baan en inkomen. Aan een vaste partner. Aan een kind of een stuk grond. Het volk is nog niet cool. Het volk is nog volk. Maxima had dat moeten beseffen. De elite is onthecht – en vat dat in tegenstelling tot vroeger nauwelijks nog zwaar op – en weet dat ook van zichzelf. De elite heeft ook nog een ideaal (daarvoor is ze elite): het volk maken zoals zichzelf. Maar dat is vrij lastig te verwezenlijken in een democratie; een systeem waarin niet op een fatsoenlijke wijze direct dwang is uit te oefenen. Maar waar dwang moeilijk ligt, is er altijd nog het opium. Het opium van en voor het volk: sprookjes, waandenkbeelden en afleidingsmanoeuvres.
In tegenstelling tot wat veel (culturele) marxisten denken, is de opium voor het volk niet de godsdienst, maar bestaat ze vooral uit negentiende-eeuwse verhalen. Met de vaste ingrediënten "vrijheid", "vooruitgang" en "democratie" schotelt ze het volk voor wat ze wil horen. De VOC moet ons trots maken (op de veelverdieners die op de Bahama's wonen). De tachtigjarige oorlog moet ons een strijdbaar gevoel geven. Het Oranjehuis moet ons samenbinden. De vlag moet ons met trots vervullen. Het volkslied moet harten sneller doen kloppen. De negentiende-eeuwers hebben er iets moois van gemaakt. Robert Fruin verzon het concept "Tachtigjarige Oorlog". "God, Nederland en Oranje" werd bij Da Costa weggekaapt. "Neerlands bloed" werd in een mooi (volks)lied gegoten. En de koning(in) was een vader (moeder) van het volk. De notabelen, de ambtenaren, de schoolmeesters - allen kregen ze aanzien, en alles en allen maakten het volk tam, mak en deemoedig. Nederland werd een keurig aangeharkt, deugdzaam museum. Een museumnatie om trots op te zijn. Van weerbaar, recalcitrant volk dat gezag liet gelden zonder politie of justitie, werden we een onderdanige natie. Terwijl ons krijgsliedjes "tegen de Spanjool en de Fransoos" werden geleerd, nam de elite ons de wapens af en het recht om ze te dragen. Waar het calvinisme voorheen stond voor strijdbaarheid, het rauwe volk vertegenwoordigde en met de samenleving verklonken was, maakte de mooi opgepoetste "nationale kerk" daar een einde aan; vanaf 1816 had de gelovige niets meer te vertellen in de kerk die domein werd van nieuwlichters, deugdengrossiers, ambtenaren en maakbaarheidsburgers. Het mooiste sprookje wil ik u niet onthouden: dat van het koningshuis. Het Oranjehuis was sinds Willem de Zwijger de hoeder geweest van rechtzinnigheid en beschermer van het gewone volk tegen de willekeur van de regenten die slechts dachten in termen van geld, humanisme en verdraagzaamheid. (Beide laatste zaken zijn immers ook goed voor de handel.) In 1815 werd dat anders. Toen sloot het Oranjehuis een verbond met de regenten, waarvan er tallozen gecollaboreerd hadden met de Franse bezetters. Het volk werd onderdanig gemaakt. Oude rechten moesten sneuvelen. De oude "Unie" werd achteloos en wederrechtelijk terzijde gesteld. Veel regenten werden zelfs in de adelstand verheven.
En pikte het volk dit? Natuurlijk deed ze dat. Waar voorheen Oranjehuis en Kerk het voor het volk opnamen, leek dat nu ook het geval te zijn. De Kerk was weliswaar buiten spel gezet, en de stadhouder heette voortaan "koning", maar verder was toch alles hetzelfde? Natuurlijk was het proces van ontmanteling van oude rechten en privilegieën al eerder begonnen. Maar de negentiende eeuw keerde het zaakje definitief om. Het volk vertrouwde Oranje en Kerk. Het verraad van beide instellingen (althans van de elite van de laatste instelling) ging aan het volk voorbij. Met mooie verhalen, mooie liederen, mooie vlaggen en mooie, historische jeugd- en jongensboeken werd alles uit de kast gehaald om "de nationale identiteit" te vieren. Een gezond volk heeft niets met een nationale identiteit. Gezond volk werkt, trouwt en viert feest. Gezond volk handhaaft de orde in het dorp en de eigen familie. Een gezond mens is iemand omdat hij ergens een zoon of een dochter van is. Gezond nationalisme denkt niet in termen van de natiestaat, maar in termen van dorp, streek, familie en gezin. Nederland werd steeds fatsoenlijker, saaier. Het geloof steeds zuiverder. De vervreemding tussen elite en onderlaag, tussen kerk en volk steeds groter en scherper. Mooie geestelijke liedjes, mooie nationale liedjes over "Batavieren" en "Geuzen" doen veel, maar niet alles voor de onteigenden, de landlozen, de weggeconcurreerden door grootschalige industrie. Geloof, deugd, moraal en fatsoen werd steeds meer een zaak van de buitenkant. En niet van de binnenkant. Instincten moesten de kop worden ingedrukt. Liefde moest vooral zoetgevooisd zijn. Straten moesten proper zijn. Waar in 1850 zelfs in Noord-Holland nog door het volk onderling de orde werd gehandhaafd, zonder tussenkomst van politie en justitie, was dit honderd jaar later verleden tijd. De veldwachter, oom agent, bromsnor en smeris hadden het overgenomen. Als representanten van de liberale nachtwakersstaat.
In plaats van het leger te leiden op het slagveld, reed de vorst in een gouden koets rond. In plaats van dronken Vaderlandse Liederen te zingen tijdens volksfeesten, zongen de schoolkinderen braaf hun Valerius-klanken op aubades en herdenkingsfestijnen. Gildes verdwenen. Ambachten. Gemeenschappelijke weidegronden. Ondernemers kwamen ervoor in de plaats. Tot ook zij werden vervangen door multinationals - een proces waar we nu midden in zitten, en waarin ook het sprookje "ondernemerschap" ten einde loopt. De negentiende-eeuwse natiestaat heeft met haar "natie", nationale wetten, nationale liederen, etc. etc. het volk losgemaakt van haar werkelijke "identiteit". Door mooie verhalen op te hangen, vergat het volk het gewoonterecht, de traditie en het streekgebonden karakter van mores en deugdzaamheid. En dit identiteitssprookje heeft haar werk gedaan. Het heeft bijna alles weggevaagd wat het volk nog bond aan het bestaan, aan traditie, aan God, aan instincten, gewoontes, etc. "De" Nederlander bestaat (bijna) niet meer. Evenmin als "de" Europeaan en "de" man of vrouw.
Maar laat Maxima het niet wagen dit hardop te stellen. Nog steeds is het volk niet los van haar bindingen. Nog steeds moet ze geloven dat er een "identiteit" is, in de vorm van gelijkheid, tolerantie, democratie, homohuwelijk en scheiding van kerk en staat. Want nog steeds zijn moeders er voor hun kinderen, vaders er voor hun gezinnen. Ondernemers (sommige) er voor hun werknemers, burgemeesters er voor hun dorpsgenoten. En zolang het volk niet "cool" is, moet de nationale identiteit van de daken af worden verkondigd. Maar de elite is reeds “cool”. Als je de elite opensnijdt, vindt je niets. Snij een minister open en je vindt geen verantwoordelijkheid. Snij een volksvertegenwoordiger open en je vindt geen roepingsbesef. Snij een koningin open en de identiteit is onvindbaar. Snij een moeder open en er is geen moederinstinct. Snij een willekeurige Europeaan open en tussen de pezen, het bloed en de vlezige massa is allesbehalve religie of een ziel te vinden. Ziehier de logica in een notendop van onze nieuwe elite.
Powerfeministe Heleen Mees bevestigde dit onlangs, toen ze schreef: "En het moederinstinct? Snij een vrouw open en je zult het niet vinden. Het is niet aangeboren." Met deze opmerkelijke uitspraak in een column in het dagblad Trouw gaf ze aan een echte vertegenwoordiger te zijn van onze moderne cultuur [1]. En gaf ze aan dat we worden geleid door barbaren van het ergste soort. Niet de barbaren uit de geschiedenis die altijd mee leken te vallen, maar de moderne variant. Die mee schijnen te vallen tot je ze door hebt. Totdat ze hun mond open doen. Totdat blijkt dat hun keel een open graf is. En ze dus niet meevallen, maar ons mee blijken te sleuren in hun diepe val. Heleen Mees is niet de eerste de beste. Mevrouw Mees is een vooraanstaand feministe. Ze is adviseuse in EU-zaken, columniste in de NRC Handelsblad, PvdA politica en is bovendien campagnemedewerkster van Hillary Clinton. In Nederland is ze verder actief via de lobbyorganisatie Women on Top, een feministische actieclub voor naschoolse kinderopvang, bestrijding van mannenbolwerken en elke vorm van rolpatroon dat zweemt naar traditionaliteit. Volgens deze Heleen Mees "is het Nederlandse anderhalfverdienersmodel een verraderlijk mengsel van traditionele rolpatronen, aangelengd met een vleugje feminisme." [2] De boodschap van Mees is helder: "Stop met huishouden. Women on Top! Weg met het deeltijdfeminisme!" En ook: "Stop met borstvoeding!" Want borstvoeding creëert volgens Mees een band tussen moeder en kind die volgens haar de carrière van de vrouw en de volledige arbeidsparticipatie van de moeder in de weg staan. Om vaders (of buitenstaanders) in te schakelen, dient daarom borstvoeding vermeden te worden [3].
Met andere woorden: de relatie tussen moeder en kind is een sociaal construct. En als je een mens opensnijdt vindt je geen sociale constructen. Desnoods moet de staat ingrijpen, als de bindingen maar verdwijnen en niet "kunstmatig" in stand worden gehouden. Dit "kunstmatige" van moederinstinct is natuurlijk discutabel. Tal van bronnen tonen aan dat "moederinstinct", "bloedband" en dergelijke biologisch is bepaald [4]. Maar dat geldt niet. De biologie is goed om godsdienst te ontkrachten, maar daarna moet de ideologie de biologie ontkrachten. Natuurlijk is leven, en is cultuur meer dan biologie. Zoals Beatrijs Ritsema terecht stelt in HP De Tijd (12 oktober 2007). Maar cultuur en biologie zijn geen vreemden voor elkaar, maar aan elkaar verwant. Niet als deterministische oorsprong, of als "tegenwicht", maar als verwante aanvulling. Cultuur en moraal beginnen in het lichaam. Wie een mens opensnijdt, vindt alles terug dat van waarde is. Maar je moet er wel oog voor hebben.
Wie niet gelooft in moraal, in bezieling, in geestelijke waarden, ziet dit niet. Die ziet zelfs geen lichaam dat streeft in harmonie te leven met omgeving, afkomst, moraal en cultuur, maar ziet slechts een maakbaarheidsproject. Iets soortgelijks wanstaltigs, als van Heleen Mees, liet Trouw-redactrice Elma Drayer zien. In haar column "Het onheil schuilt niet in hitsige beelden" zei ze: "Seks is even banaal als eten, drinken, slapen. De buurvrouw, uw puberdochter, de zwerver, de koningin, de minister van emancipatie - allemaal eten, drinken, slapen ze. En allemaal zijn ze in staat tot seksuele handelingen." In een relativerend vervolg veegt ze voor haar doen de vloer aan met het moralisme van het huidige kabinet inzake de verseksualisering van de samenleving, die dus volgens Drayer wel meevalt. Nu is de wartaal van een Elma Drayer makkelijk te ontzenuwen. Is seks even benaal als voedsel? Laat Elma haar kinderen seks hebben met vreemde meneren voor een snoepje? Veeleer is tetekend de onverschilligheid van Drayer ten aanzien van voedsel, drinken, slapen - en seks. Het door elkaar halen van basaal en banaal is tekenend voor onze cultuur. Basale dingen vormen de ondergrond van vele andere "gecultiveerde" zaken. Banale dingen niet.
Al het basale vormt tezamen wie we zijn - modern gezegd: onze identiteit. Dus niet de vlag, maar het huwelijk. Niet het volkslied, maar het feestlied in de kroeg. Niet de geschiedenislessen, maar de volksverhalen. Niet het fatsoen, maar het moederinstinct. Maar Elma Drayer en Heleen Mees geloven dit niet, en zij hebben vele navolgers. Waaronder Maxima (en haar adviseurs). En natuurlijk is het waar: als je een volk opensnijdt, vindt je geen identiteit. Instinct is niet te zien. Dus bestaat het niet. En als het bestaat, dan is het banaal. Ik zou zeggen: mevrouwen, elite, grachtengordelvolk - weet u wat banaal is? Identiteit is banaal. Nationale, mondiale of individuele identiteit; het maakt niet uit. Een identiteit is een sprookje om de massa voor de gek te houden en ondertussen stiekem te vernietigen. Een moderne vrouw maakt haar identiteit om haar echte "vrouw-zijn" achter zich te laten. En evenzo de man. En het volk. Maar om het banale te ontvluchten, moet je geloven in het lichamelijke. En om in het lichamelijke te geloven, moet je geloven in het geestelijke, de ziel, het metafysische.
En dat kunnen - en willen - meneren en mevrouwen van onze elite niet. Ook niet een verontwaardigde Leon de Winter die mooi spreekt over historische gebeurtenissen die onderdeel uitmaken van ons collectief bewustzijn, de "optelsom van al onze ervaringen, onze geschiedenis, onze gevoeligheden en wensen en obsessies en angsten – de Nederlandse cultuur" [6]. Er bestaat namelijk geen collectief bewustzijn, want dat is deze "optelsom". Want er bestaat geen collectief (en er bestaat geen som om ervaringen op te tellen). En als het zou bestaan, dat zou het volk niet bestaan, en zou het Nederlandse volk niet bestaan. Want een volk is immers een gemeenschap, en geen collectief (optelsom)? Maar Leon probeert tenminste nog iets. En dat is prijzenswaardig. Net zo prijzenswaardig als op Prinsjesdag met een vlaggetje zwaaien. Of voor een interland-voetbalwedstrijd het Wilhelmus aanheffen. Beter iets dan niets. Maar het helpt niet. Er komt geen identiteit in mee. Het sentiment droogt op. En het volk ligt er opengesneden en leeg bij. Want de barbaren heersen over ons. Snij deze barbaren weg uit onze samenleving en je vindt alles terug: God, bezieling, instinct, roeping en wijsheid. En iets wat op "identiteit" lijkt, maar veel en veel beter is. Maar wie durft het aan?
Noten
[1] Vrouwen, gebruik jullie talenten, door Heleen Mees, in Trouw d.d. 1 oktober 2007-10-09
[2] Helleen Mees: vrouwen, waar zijn jullie nou? in intermediair d.d. 11 april 2007
[3] Stop met borstvoeding door Heleen Mees in de NRC Handelsblad d.d. 7 november 2006
[4] Het onheil schuilt niet in hitsige beelden door Elma Drayer in Trouw d.d. 4 oktober 2007
[5] Uniseks hersenen bestaan niet, interview met Louann Brizendine in De Pers d.d. 8 oktober 2007
[6] Oh, is Maxima verkeerd geciteerd? Lees even mee door Leon De Winter op Elsevier.nl d.d. 12 oktober
Bedreiging voor de maakbaarheid: binding. Wie zich bindt, is hopeloos verloren. Loopt voor die het weet een achterstand op die niet meer valt in te halen. Loopt enge ziektes op als “carrièrestop”, deeltijdmoederschap, religiositeit of vaderlandsliefde. De mondiale globehopper stopt daarom alleen om bij te tanken, maar niet om te settelen en ergens neer te strijken. Je moet vooral cool zijn: gelaten, onaanraakbaar, kosmopolitisch en ongrijpbaar. De mens op wie alles afglijdt, heeft het gemaakt. Zoals Maxima. Over wie schrijver-journalist Frenk van der Linden onlangs dit zei: "Ze is charmant en geëngageerd. Maar niets blijft aan haar kleven, lijkt het. Ze kkomt ermee weg. Zelfs critici smelten." vanaf glijdt. Deze kosmopolitische vrouw heeft de mond voorbij gepraat. Ze heeft woorden gesproken waar het volk nog niet rijp voor is. “De” Nederlander bestaat volgens haar niet. En dat begrijpt het gewone volk natuurlijk niet. Hoezo? We zijn toch Nederlanders? We zijn toch “iemand”? Dat is toch echt iets? En niet alleen maar een keuze van het moment, een tijdelijke jas die je na een tijdje afdoet en weghangt?
Het volk is nog niet zover. Net als de arbeiders, de boeren, de vaders en de moeders. Ze zitten nog vast. Aan rolpatronen. Aan de sleur van zekerheid van baan en inkomen. Aan een vaste partner. Aan een kind of een stuk grond. Het volk is nog niet cool. Het volk is nog volk. Maxima had dat moeten beseffen. De elite is onthecht – en vat dat in tegenstelling tot vroeger nauwelijks nog zwaar op – en weet dat ook van zichzelf. De elite heeft ook nog een ideaal (daarvoor is ze elite): het volk maken zoals zichzelf. Maar dat is vrij lastig te verwezenlijken in een democratie; een systeem waarin niet op een fatsoenlijke wijze direct dwang is uit te oefenen. Maar waar dwang moeilijk ligt, is er altijd nog het opium. Het opium van en voor het volk: sprookjes, waandenkbeelden en afleidingsmanoeuvres.
In tegenstelling tot wat veel (culturele) marxisten denken, is de opium voor het volk niet de godsdienst, maar bestaat ze vooral uit negentiende-eeuwse verhalen. Met de vaste ingrediënten "vrijheid", "vooruitgang" en "democratie" schotelt ze het volk voor wat ze wil horen. De VOC moet ons trots maken (op de veelverdieners die op de Bahama's wonen). De tachtigjarige oorlog moet ons een strijdbaar gevoel geven. Het Oranjehuis moet ons samenbinden. De vlag moet ons met trots vervullen. Het volkslied moet harten sneller doen kloppen. De negentiende-eeuwers hebben er iets moois van gemaakt. Robert Fruin verzon het concept "Tachtigjarige Oorlog". "God, Nederland en Oranje" werd bij Da Costa weggekaapt. "Neerlands bloed" werd in een mooi (volks)lied gegoten. En de koning(in) was een vader (moeder) van het volk. De notabelen, de ambtenaren, de schoolmeesters - allen kregen ze aanzien, en alles en allen maakten het volk tam, mak en deemoedig. Nederland werd een keurig aangeharkt, deugdzaam museum. Een museumnatie om trots op te zijn. Van weerbaar, recalcitrant volk dat gezag liet gelden zonder politie of justitie, werden we een onderdanige natie. Terwijl ons krijgsliedjes "tegen de Spanjool en de Fransoos" werden geleerd, nam de elite ons de wapens af en het recht om ze te dragen. Waar het calvinisme voorheen stond voor strijdbaarheid, het rauwe volk vertegenwoordigde en met de samenleving verklonken was, maakte de mooi opgepoetste "nationale kerk" daar een einde aan; vanaf 1816 had de gelovige niets meer te vertellen in de kerk die domein werd van nieuwlichters, deugdengrossiers, ambtenaren en maakbaarheidsburgers. Het mooiste sprookje wil ik u niet onthouden: dat van het koningshuis. Het Oranjehuis was sinds Willem de Zwijger de hoeder geweest van rechtzinnigheid en beschermer van het gewone volk tegen de willekeur van de regenten die slechts dachten in termen van geld, humanisme en verdraagzaamheid. (Beide laatste zaken zijn immers ook goed voor de handel.) In 1815 werd dat anders. Toen sloot het Oranjehuis een verbond met de regenten, waarvan er tallozen gecollaboreerd hadden met de Franse bezetters. Het volk werd onderdanig gemaakt. Oude rechten moesten sneuvelen. De oude "Unie" werd achteloos en wederrechtelijk terzijde gesteld. Veel regenten werden zelfs in de adelstand verheven.
En pikte het volk dit? Natuurlijk deed ze dat. Waar voorheen Oranjehuis en Kerk het voor het volk opnamen, leek dat nu ook het geval te zijn. De Kerk was weliswaar buiten spel gezet, en de stadhouder heette voortaan "koning", maar verder was toch alles hetzelfde? Natuurlijk was het proces van ontmanteling van oude rechten en privilegieën al eerder begonnen. Maar de negentiende eeuw keerde het zaakje definitief om. Het volk vertrouwde Oranje en Kerk. Het verraad van beide instellingen (althans van de elite van de laatste instelling) ging aan het volk voorbij. Met mooie verhalen, mooie liederen, mooie vlaggen en mooie, historische jeugd- en jongensboeken werd alles uit de kast gehaald om "de nationale identiteit" te vieren. Een gezond volk heeft niets met een nationale identiteit. Gezond volk werkt, trouwt en viert feest. Gezond volk handhaaft de orde in het dorp en de eigen familie. Een gezond mens is iemand omdat hij ergens een zoon of een dochter van is. Gezond nationalisme denkt niet in termen van de natiestaat, maar in termen van dorp, streek, familie en gezin. Nederland werd steeds fatsoenlijker, saaier. Het geloof steeds zuiverder. De vervreemding tussen elite en onderlaag, tussen kerk en volk steeds groter en scherper. Mooie geestelijke liedjes, mooie nationale liedjes over "Batavieren" en "Geuzen" doen veel, maar niet alles voor de onteigenden, de landlozen, de weggeconcurreerden door grootschalige industrie. Geloof, deugd, moraal en fatsoen werd steeds meer een zaak van de buitenkant. En niet van de binnenkant. Instincten moesten de kop worden ingedrukt. Liefde moest vooral zoetgevooisd zijn. Straten moesten proper zijn. Waar in 1850 zelfs in Noord-Holland nog door het volk onderling de orde werd gehandhaafd, zonder tussenkomst van politie en justitie, was dit honderd jaar later verleden tijd. De veldwachter, oom agent, bromsnor en smeris hadden het overgenomen. Als representanten van de liberale nachtwakersstaat.
In plaats van het leger te leiden op het slagveld, reed de vorst in een gouden koets rond. In plaats van dronken Vaderlandse Liederen te zingen tijdens volksfeesten, zongen de schoolkinderen braaf hun Valerius-klanken op aubades en herdenkingsfestijnen. Gildes verdwenen. Ambachten. Gemeenschappelijke weidegronden. Ondernemers kwamen ervoor in de plaats. Tot ook zij werden vervangen door multinationals - een proces waar we nu midden in zitten, en waarin ook het sprookje "ondernemerschap" ten einde loopt. De negentiende-eeuwse natiestaat heeft met haar "natie", nationale wetten, nationale liederen, etc. etc. het volk losgemaakt van haar werkelijke "identiteit". Door mooie verhalen op te hangen, vergat het volk het gewoonterecht, de traditie en het streekgebonden karakter van mores en deugdzaamheid. En dit identiteitssprookje heeft haar werk gedaan. Het heeft bijna alles weggevaagd wat het volk nog bond aan het bestaan, aan traditie, aan God, aan instincten, gewoontes, etc. "De" Nederlander bestaat (bijna) niet meer. Evenmin als "de" Europeaan en "de" man of vrouw.
Maar laat Maxima het niet wagen dit hardop te stellen. Nog steeds is het volk niet los van haar bindingen. Nog steeds moet ze geloven dat er een "identiteit" is, in de vorm van gelijkheid, tolerantie, democratie, homohuwelijk en scheiding van kerk en staat. Want nog steeds zijn moeders er voor hun kinderen, vaders er voor hun gezinnen. Ondernemers (sommige) er voor hun werknemers, burgemeesters er voor hun dorpsgenoten. En zolang het volk niet "cool" is, moet de nationale identiteit van de daken af worden verkondigd. Maar de elite is reeds “cool”. Als je de elite opensnijdt, vindt je niets. Snij een minister open en je vindt geen verantwoordelijkheid. Snij een volksvertegenwoordiger open en je vindt geen roepingsbesef. Snij een koningin open en de identiteit is onvindbaar. Snij een moeder open en er is geen moederinstinct. Snij een willekeurige Europeaan open en tussen de pezen, het bloed en de vlezige massa is allesbehalve religie of een ziel te vinden. Ziehier de logica in een notendop van onze nieuwe elite.
Powerfeministe Heleen Mees bevestigde dit onlangs, toen ze schreef: "En het moederinstinct? Snij een vrouw open en je zult het niet vinden. Het is niet aangeboren." Met deze opmerkelijke uitspraak in een column in het dagblad Trouw gaf ze aan een echte vertegenwoordiger te zijn van onze moderne cultuur [1]. En gaf ze aan dat we worden geleid door barbaren van het ergste soort. Niet de barbaren uit de geschiedenis die altijd mee leken te vallen, maar de moderne variant. Die mee schijnen te vallen tot je ze door hebt. Totdat ze hun mond open doen. Totdat blijkt dat hun keel een open graf is. En ze dus niet meevallen, maar ons mee blijken te sleuren in hun diepe val. Heleen Mees is niet de eerste de beste. Mevrouw Mees is een vooraanstaand feministe. Ze is adviseuse in EU-zaken, columniste in de NRC Handelsblad, PvdA politica en is bovendien campagnemedewerkster van Hillary Clinton. In Nederland is ze verder actief via de lobbyorganisatie Women on Top, een feministische actieclub voor naschoolse kinderopvang, bestrijding van mannenbolwerken en elke vorm van rolpatroon dat zweemt naar traditionaliteit. Volgens deze Heleen Mees "is het Nederlandse anderhalfverdienersmodel een verraderlijk mengsel van traditionele rolpatronen, aangelengd met een vleugje feminisme." [2] De boodschap van Mees is helder: "Stop met huishouden. Women on Top! Weg met het deeltijdfeminisme!" En ook: "Stop met borstvoeding!" Want borstvoeding creëert volgens Mees een band tussen moeder en kind die volgens haar de carrière van de vrouw en de volledige arbeidsparticipatie van de moeder in de weg staan. Om vaders (of buitenstaanders) in te schakelen, dient daarom borstvoeding vermeden te worden [3].
Met andere woorden: de relatie tussen moeder en kind is een sociaal construct. En als je een mens opensnijdt vindt je geen sociale constructen. Desnoods moet de staat ingrijpen, als de bindingen maar verdwijnen en niet "kunstmatig" in stand worden gehouden. Dit "kunstmatige" van moederinstinct is natuurlijk discutabel. Tal van bronnen tonen aan dat "moederinstinct", "bloedband" en dergelijke biologisch is bepaald [4]. Maar dat geldt niet. De biologie is goed om godsdienst te ontkrachten, maar daarna moet de ideologie de biologie ontkrachten. Natuurlijk is leven, en is cultuur meer dan biologie. Zoals Beatrijs Ritsema terecht stelt in HP De Tijd (12 oktober 2007). Maar cultuur en biologie zijn geen vreemden voor elkaar, maar aan elkaar verwant. Niet als deterministische oorsprong, of als "tegenwicht", maar als verwante aanvulling. Cultuur en moraal beginnen in het lichaam. Wie een mens opensnijdt, vindt alles terug dat van waarde is. Maar je moet er wel oog voor hebben.
Wie niet gelooft in moraal, in bezieling, in geestelijke waarden, ziet dit niet. Die ziet zelfs geen lichaam dat streeft in harmonie te leven met omgeving, afkomst, moraal en cultuur, maar ziet slechts een maakbaarheidsproject. Iets soortgelijks wanstaltigs, als van Heleen Mees, liet Trouw-redactrice Elma Drayer zien. In haar column "Het onheil schuilt niet in hitsige beelden" zei ze: "Seks is even banaal als eten, drinken, slapen. De buurvrouw, uw puberdochter, de zwerver, de koningin, de minister van emancipatie - allemaal eten, drinken, slapen ze. En allemaal zijn ze in staat tot seksuele handelingen." In een relativerend vervolg veegt ze voor haar doen de vloer aan met het moralisme van het huidige kabinet inzake de verseksualisering van de samenleving, die dus volgens Drayer wel meevalt. Nu is de wartaal van een Elma Drayer makkelijk te ontzenuwen. Is seks even benaal als voedsel? Laat Elma haar kinderen seks hebben met vreemde meneren voor een snoepje? Veeleer is tetekend de onverschilligheid van Drayer ten aanzien van voedsel, drinken, slapen - en seks. Het door elkaar halen van basaal en banaal is tekenend voor onze cultuur. Basale dingen vormen de ondergrond van vele andere "gecultiveerde" zaken. Banale dingen niet.
Al het basale vormt tezamen wie we zijn - modern gezegd: onze identiteit. Dus niet de vlag, maar het huwelijk. Niet het volkslied, maar het feestlied in de kroeg. Niet de geschiedenislessen, maar de volksverhalen. Niet het fatsoen, maar het moederinstinct. Maar Elma Drayer en Heleen Mees geloven dit niet, en zij hebben vele navolgers. Waaronder Maxima (en haar adviseurs). En natuurlijk is het waar: als je een volk opensnijdt, vindt je geen identiteit. Instinct is niet te zien. Dus bestaat het niet. En als het bestaat, dan is het banaal. Ik zou zeggen: mevrouwen, elite, grachtengordelvolk - weet u wat banaal is? Identiteit is banaal. Nationale, mondiale of individuele identiteit; het maakt niet uit. Een identiteit is een sprookje om de massa voor de gek te houden en ondertussen stiekem te vernietigen. Een moderne vrouw maakt haar identiteit om haar echte "vrouw-zijn" achter zich te laten. En evenzo de man. En het volk. Maar om het banale te ontvluchten, moet je geloven in het lichamelijke. En om in het lichamelijke te geloven, moet je geloven in het geestelijke, de ziel, het metafysische.
En dat kunnen - en willen - meneren en mevrouwen van onze elite niet. Ook niet een verontwaardigde Leon de Winter die mooi spreekt over historische gebeurtenissen die onderdeel uitmaken van ons collectief bewustzijn, de "optelsom van al onze ervaringen, onze geschiedenis, onze gevoeligheden en wensen en obsessies en angsten – de Nederlandse cultuur" [6]. Er bestaat namelijk geen collectief bewustzijn, want dat is deze "optelsom". Want er bestaat geen collectief (en er bestaat geen som om ervaringen op te tellen). En als het zou bestaan, dat zou het volk niet bestaan, en zou het Nederlandse volk niet bestaan. Want een volk is immers een gemeenschap, en geen collectief (optelsom)? Maar Leon probeert tenminste nog iets. En dat is prijzenswaardig. Net zo prijzenswaardig als op Prinsjesdag met een vlaggetje zwaaien. Of voor een interland-voetbalwedstrijd het Wilhelmus aanheffen. Beter iets dan niets. Maar het helpt niet. Er komt geen identiteit in mee. Het sentiment droogt op. En het volk ligt er opengesneden en leeg bij. Want de barbaren heersen over ons. Snij deze barbaren weg uit onze samenleving en je vindt alles terug: God, bezieling, instinct, roeping en wijsheid. En iets wat op "identiteit" lijkt, maar veel en veel beter is. Maar wie durft het aan?
Noten
[1] Vrouwen, gebruik jullie talenten, door Heleen Mees, in Trouw d.d. 1 oktober 2007-10-09
[2] Helleen Mees: vrouwen, waar zijn jullie nou? in intermediair d.d. 11 april 2007
[3] Stop met borstvoeding door Heleen Mees in de NRC Handelsblad d.d. 7 november 2006
[4] Het onheil schuilt niet in hitsige beelden door Elma Drayer in Trouw d.d. 4 oktober 2007
[5] Uniseks hersenen bestaan niet, interview met Louann Brizendine in De Pers d.d. 8 oktober 2007
[6] Oh, is Maxima verkeerd geciteerd? Lees even mee door Leon De Winter op Elsevier.nl d.d. 12 oktober
Lees verder...
dinsdag 9 oktober 2007
ONZE LIBERALE FASCISTEN IN NEDERLAND
Christenen zijn hele erge mensen. Vergelijkbaar met mensen die je bij de eerste aanblik afknalt. Diverse liberalen van de Nederlandse Volkspartij voor Vrijheid en Democratie vinden christenen van de ChristenUnie een soort taliban. Terwijl men ijvert voor een missie waarin Nederlandse militairen met steun van de VVD taliban in Afghanistan afknallen, zijn de ChristenUnie mensen volgens diezelfde VVD ook een soort taliban. Zou het ervan komen? Dat onze militairen die terugkeren uit Uruzgan een vervolgmissie opgedragen krijgen: het opjagen en elimineren van christenen die voor de zondagsrust zijn? Men – de liberalen in naam – zullen het wel niet zo bedoelen. Men bedoelt immers nooit iets; men uit zich alleen maar. Zoals de kogel uit de loop van een geweer. De loop is gericht op christenen, de ChristenUnie in het bijzonder. Nu heb ik weinig op met deze partij, maar nog vele malen minder met een VVD.
En wel hierom. De partijleider en Tweede kamer fractievoorzitter van de VVD [1] en het nogal rechtse kamerlid Charlie Aptroot [2] van diezelfde VVD noemden allebei, in een tijdsbestek van enkele dagen, de ChristenUnie “de taliban”. Aanleiding was het voorstel van het kabinet om de regels voor de zondagsopenstelling van winkels strikter toe te passen. De huidige regeling is dat winkels twaalf zondagen per jaar open mogen zijn, mits het gemeentebestuur daarin bewilligt. Een uitzondering wordt gemaakt voor oorden met een toeristisch karakter. In dit soort plaatsen mogen winkels alle zondagen in het jaar open zijn. En daar wordt flink gebruik van gemaakt – misbruik. Zo heeft de gemeente Almere – de minst toeristische gemeente van Nederland – zichzelf tot toeristische trekpleister verklaard. Deze verzameling blokkendozen, Vinexwijken en forenzische slaapsteden, wil de regeling gebruiken om de middenstand te spekken en winkeltoeristen aan te trekken. Een handige redenering: door zichzelf toeristisch te noemen, komen de toeristen vanzelf. En anders zijn het de eigen bewoners die plotsklaps toerist zijn geworden.
Daar is de regeling niet voor bedoeld. Er zijn toentertijd zelfs voor het Paarse kabinet Kok diverse overwegingen geweest om de teugels niet geheel los te laten. En die zijn er nog steeds. Opvallend was dat het voorstel om de zondagswet strikter te handhaven afkomstig was van twee partijen: de SGP en de SP. De christelijke SGP en de socialistische SP delen niet zozeer religieuze doelen, maar veeleer sociale oogmerken. Om kleine middenstanders te beschermen, het sociale leven enigszins in stand te houden zijn er tal van goede redenen om de zondagsrust inzake de winkelopeningstijden op zondag te handhaven. Maar niet volgens de VVD en de liberale claque erom heen van Elsevier (onder meer Gerry van der List) en grachtengordel-links Nederland. Waar bemoeit men zich mee? Men maakt toch immers zelf wel uit of men zondags wel of niet een croissantje koopt? Als het niet zo triest was, was het zelfs grappig te noemen. De ondernemerspartij “VVD” redeneert niet vanuit de ondernemerspositie, maar vanuit de consumentenpositie. De onverzadigbare, grillige en alles eisende consument zou bepalen wat de wetten zijn? Sinds wanneer zijn wetten er niet meer om zwakken te beschermen, maar om sterken zich uit te laten leven ten koste van anderen? De mens die de keuzevrijheid heeft is de leidraad in het liberale beleid. Niet de kleine ondernemer die klem zit tussen dwingende franchiseformules en de grote concurrenten. Ook niet de arbeider of vrachtwagenchauffeur die wordt gedwongen te werken opdat Charlie Aptroot een doos sigaren kan kopen.
Het voze van de liberalen is duidelijk wanneer we de beperkte insteek van hun redenering in ogenschouw nemen. Als de eisende klant op zijn wenken bediend moet worden, waarom dan alleen in zijn winkelend bestaan, en niet in zijn politieke leven? ’s Nachts een fles melk kopen? Waarom dan ook niet ’s nachts Mark Rutte uit zijn bed bellen om hem ter verantwoording te roepen voor de prijs van diezelfde fles melk? Waarom nog een zomerreces in de politiek als ik dat als consument dat niet pikt? Waarom geen 24-uurs basisscholen, zeven dagen in de week? Of ambtenaren die continudienst draaien? Zover denken onze liberalen niet na. Het gaat ze niet om de burger, het gaat ze om de ideologische strijd. Toen de nieuwe zondagopeningsregel werd ingevoerd werd de toenmalige minister van Economische Zaken Hans Wijers ook verweten dat de nieuwe regeling ons economisch niets zou opleveren. Er zouden ondernemers verdwijnen, en vakkenvullers voor in de plaats komen. Het antwoord van de minster was veelzeggend. Ook al zou de verruiming van de winkeltijden op zondag banen kosten, dan nog was hij ervoor. Het was voor hem namelijk een principiële zaak. Mark Rutte zou zeggen: het is voor mij een fundamentalistische erezaak.
Het gaat de liberalen natuurlijk niet om de ondernemers. Daarvan hebben er al heel wat het loodje gelegd. In veel steden staat het totaal aan winkelareaal onder druk terwijl de gemiddelde winkelgrootte toeneemt. Veel kleine, zelfstandige ondernemers stoppen ermee, terwijl grote ketens uitbreiden, franchisers uitkopen. Het gaat de liberalen niet om de ondernemers. En waarschijnlijk ook niet om de burgers. Niet om hun belang, ook niet om hun stem. Toen in Utrecht in 2005 een referendum werd gehouden over de uitbreiding van de winkelzondagen, bleken niet alleen veel ondernemers tegen zo’n uitbreiding te zijn, maar – gezien de uitslag van het referendum – ook veel burgers: zo'n 65 procent. Veelzeggend was eveneens de poging van het gemeentebestuur van deze stad om onder deze uitslag uit te komen. Maar dat er veel burgers zijn die de noodzaak (dat is wat anders dan algemene wens) niet inzien van winkelen op zondag is niet vreemd. Ga maar eens na. Veel inwoners van binnensteden hebben helemaal geen behoefte aan constante hyperdrukte voor hun deur. Veel kinderen willen niet “in naam van vrijheid en democratie” een vader of moeder die ze nooit zien. Denkt u echt dat een vrachtwagenchauffeur tijd heeft zijn moeder in Appelscha te bezoeken tijdens een ritje van Zoetermeer naar Den Helder?
De kletsverhalen van “veel en hard werken is goed voor je; een vaste vrije dag is achterhaald”, van liberalen en neocons en dergelijke, zijn bullshit. Alleen rijke, vrije mensen die werk en privé kunnen integreren, kunnen zo denken. Mensen zonder echte verplichten en zorgen. Ambtenaren, academici, yuppen en zorgeloze studenten kunnen een soortelijk zwamgedrag vertonen. Maar zij behoren niet tot de echte wereld. Deze mensen leven nog in de middeleeuwen toen de bedstee twee passen verwijderd was van de werkplaats. Toen de boer nog bij de koeien sliep, opoe inwoonde en mensen vrij waren een kerk binnen te stappen voor een vroegmis of iets dergelijke. Winkels wel of niet open op zondag is voor liberalen een ideologische strijd. Alles moet wijken. Wie anders denkt, is een soort neonazi: een taliban die kan worden afgeknald. Een onmens dus. En ook dat is erg triest (anders was ook dit grappig geweest). Voor de liberalen staan de taliban voor het ultieme kwaad en zijn de christenen een afspiegeling van het moderne nazisme. Maar is zondagsrust wel een kenmerk van strenge islamieten? Of vrijdagsrust? Ik dacht dat zondagsrust een typisch joods verschijnsel was. Christenen die hangen aan de zondagsrust doen dit met een beroep op de sabbatsrust van de joden. De liberalen zeggen dus “taliban”, maar ze bedoelen: “verderfelijke joden”. Dit laatste kunnen ze natuurlijk niet uitspreken, maar ze bedoelen het wel. Is het louter onwetendheid dat men taliban met joden verwisselt? Ik denk van niet. De kwaadaardigheid onder verlichtingsfundamentalisten is namelijk structureel aan het worden.
De socioloog prof. J.A.A. van Doorn wees onlangs in een interview met Elsevier op de waanzinnige logica van Wilders [3]. Naar aanleiding van het Steuncomité van ex-moslims van Ehsan Jami, zei Van Doorn: "Keer het om. Laat een comité van islamieten zich bezighouden met afvallige joden, en het land is te klein." Een ander voorbeeld van de waanzinnige logica van Wilders kwam aan het licht tijdens de presentatie van de studie Schurende relaties tussen recht en religie [4]. Deze studie van het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen, gedaan in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, bevatte pleidooien om kerk en moskee gelijk te stellen. In dit onderzoek doet men de opmerkelijke uitspraak dat Wilders lof verdient omdat hij kerken onder een verbodsartikel wil laten vallen. Gedoeld wordt op het voorstel van Joost Eerdmans en Geert Wilders, in 2004, om kerkgenootschappen niet meer als uitzonderingsgeval onder de zogenaamde “verbodenverklaring” te laten vallen die bepaalt dat als er een gevaar dreigt voor de openbare orde een organisatie kan worden verboden. Waar Wilders niet de kerk, maar de moskee op het oog had, pleiten de onderzoekers voor een alsnog doorvoeren van dit voorstel, maar dan met inbegrip van kerken. Dus wat gebeden en gepreekt wordt in kerkdiensten moet volgens de onderzoekers door de rechter kunnen worden getoetst met als uiterste consequentie het verbod van een kerk of kerkgenootschap. Omdat er imams zijn die vreemde dingen roepen, moet het mogelijk worden gemaakt om christelijke (of joodse) kerken te verbieden en te vervolgen.
De waanzinnige logica waar Van Doorn bevreesd voor is, is dus gemeengoed aan het worden. Drie verdere voorbeelden wil ik u niet onthouden. Ten eerste is er de veel geprezen Arabist Hans Jansen die in een interview met Elsevier een maand eerder pleitte voor een "Franse Revolutie" in de islamitische wereld, waarbij "de elite geëlimineerd" diende te worden [5]. Uiteraard niet door zijn hand, maar toch. Bij een Franse Revolutie hoort een eliminatie. Jansen noemt als object van eliminatie “de elite”. Maar hoe groot is die elite? Tien, twintig procent? Of tachtig? Want wat als een groot deel van het volk eenzelfde mening is toegedaan als de elite? En dus zelf tot die elite behoort? De islamitische wereld kent immers geen kaste van koningshuis, adel, clerus en patriciaat? Hans Jansen sprak het niet uit, maar liet het in de lucht hangen: om verder te komen op het pad van democratie en vooruitgang is het nodig (en niet: “kan het nodig zijn”) dat er koppen rollen. Hoeveel is niet van tevoren te zeggen.
Het tweede voorbeeld betreft de voorzitter van de Vlaamse Humanistische Verbond: Rik Pinxten. Deze hoogleraar religieuze antropologie aan de universiteit van Gent deed vorig jaar, in het dagblad Trouw, een opmerkelijke uitspraak: "óf we proberen de "zeloten" mee te nemen in de idealen van de Verlichting óf we laten hen vertrekken zodat ze hun ideaal elders kunnen proberen te verwezenlijken" [6]. Er is niets op tegen dat zij (gemeenschappen als "Staphorst", EvG) een "reservaatleven" leiden, maar het kan niet zo zijn dat de grotere groep zijn goed functionerende verbanden moet opgeven om de groepjes "aan boord te houden"." Volgens Pinxten is de "waarheid voorlopig en komt altijd via overleg tot stand." Wie dat overleg niet wil, moet volgens Pinxten dus kiezen: alsnog het verlichtingsideaal onderschrijven, een ’reservaat’ in, of vertrekken. Verbazingwekkend in dit geval was vooral de nonreactie in de media op wat de humanistische hoogleraar durfde te zeggen in een Nederlandse kwaliteitskrant. Men kijkt er niet meer van op, zo lijkt het wel.
Het derde voorbeeld – het meest waanzinnige – komt van de ex-Iraanse ex-communist Afshin Ellian, boegbeeld van nihilistisch conservatief Nederland, hoogleraar in Amsterdam en columnist bij de Elsevier en de NRC Handelsblad. Ellian is een discipel van de Verlichting en een groot humanist. In een column op Elsevier.nl ontsteekt onze Iraanse ayatollah in poëtische razernij, en dit alles naar aanleiding van de plannen van minister Ronald Plasterk om op te treden tegen de verseksualisering van onze maatschappij waarin vrouwen steeds meer als een lustobject worden gezien [7]. De reactie van Ellian was bizar: "Weet u nog dat het einde van de wereld gepaard gaat met natuurrampen zoals bloed in de rivieren, een uitgedoofde zon, een op de aarde gevallen maan, en de verdwijning van de Noordpool? De andere ramp is de vrouw, de vriendin van duivel. Met hun borsten, billen en ogen betoveren ze alle godvrezende mannen. Ze zijn lustobjecten bij uitstek, en zijn er nog trots op ook. Ze hebben de oermens verleid. Elke dag zoeken die duivelinnen naar middelen om hun uiterlijk nog verleidelijker te maken. Ze hebben God, Allah en alle andere leden van de hemelse maffia bedonderd. (...) Elk rechtsgeaarde christen en moslim moet achter Ronald Plasterk, onze hemelse ridder, gaan staan. (...) Vergis u niet, we zijn nog steeds in Nederland en niet in Iran." Om te besluiten met: "Het oprukkende internationale fundamentalisme is de grootste ramp aller tijden."
U leest het goed. De radicale atheïst Ronald Plasterk wil optreden tegen groepsverkrachtingen en het verkopen door minderjarige meisjes van hun lichaam tegen betaling van een Breezer, en de reactie van Ellian is een tirade tegen het christendom. Plasterk spreekt en Ellian valt niet zozeer Plasterk aan, maar de ChristenUnie binnen het kabinet waar Plasterk onderdeel van uitmaakt. Deze partij wordt gebombardeerd tot "het kloppende hart van het christendom". Door gal te spuwen op "oudtestamentische waarschuwingen" komt Ellian via de vergelijking met Iran bij de strijd tegen de islam uit. Het is alles één pot nat: islam, jodendom en christendom: "het oprukkende internationale fundamentalisme" als "grootste ramp aller tijden". Al eerder koppelde Ellian de ChristenUnie aan jihad, Saoedi-Arabië en het fundamentalisme: "Terwijl de Saoedische samenleving zeer voorzichtig, stapsgewijs, via niet-levende vrouwen, de vrouwelijkheid tracht te ontsluieren, proberen de christelijke fundamentalisten onze steden te versluieren." [8] En in nog een andere column had Ellian al duidelijk gemaakt wat volgens hem met deze “ramp” dient te gebeuren: "Het salafisme hier en in Saoedi-Arabië moet met wortel en tak worden uitgeroeid. Dat is ook wat onze soldaten doen in Afghanistan." [9]
Zou Mark Rutte deze woorden gelezen hebben? Je zou het haast denken. Elsevier is een van de weinige bastions waar het VVD-geluid de boventoon voert, al is het vaak in kritische zin (of op een “andere wijze” onkritisch, zo u wilt). De woorden zijn anders gekozen, de toon en de inhoud ervan is identiek: laag bij de gronds en kwaadaardig. Was het niet de Engelse politieke filosoof Harold Laski die ooit zei dat fascisme de natuurlijke reflex is van een liberalisme dat in het nauw wordt gedreven? Of Laski gelijk heeft of niet; tal van liberalen, humanisten en verlichtingsfundamentalisten doen niets anders dan hun best om Laski alsnog gelijk te geven. Over de ruggen van anderen. Door de steeds repeterende boodschap van "onze liberalen in Nederland" raken de mensen eraan gewend om religie in verband te zien met eliminatie, deportatie, vervolging. Niet als bron die deze zaken zou voortbrengen, maar als ultiem kwaad dat slechts verholpen kan worden met middelen als eiliminatie, deportatie, vervolging en opsluiting. Door steeds maar te herhalen, door koppelingen te leggen tussen christendom en terrorisme, tussen "het oudtestamentische" (lees: jodendom) en het kwaad in optima forma, wordt de massa bereidwillig gemaakt om alle, maar dan ook werkelijk alle middelen in zetten tegen de christelijke religie, en de joodse, in navolging van de islamitische. Waar Wilders steeds maar schreeuwt dat islam en nazisme aan elkaar gelieerd zijn, dat Mohammed een Hitler is, en dat de Koran een Mein Kampf is, koppen anderen diezelfde bal in het liberale, antireligieuze en fundamentalistische doel: Ellian als koploper. Men is slim genoeg om (nog steeds) niet uit te spreken wat men denkt, maar de suggestie ligt er en doet haar werk. Geweld mag - nee moet worden ingezet tegen het kwaad dat ook onder ons midden is. In de vorm van dominees, rabbijnen, ChristenUnie-politici en - voordat we het zouden vergeten - imams. Als "onze soldaten in Afghanistan" klaar zijn met hun klus, kunnen ze hier verder gaan. Rutte, Ellian cum suis hebben het draaiboek al klaar liggen.
Noten
[1] Rutte vergelijkt CU met taliban in Reformatorisch Dagblad d.d. 8 oktober 2007
[2] Regering is taliban in de polder in het Algemeen Dagblad d.d. 3 oktober 2007
[3] Interview met prof. J.A.A. van Doorn, Democratie is niet: de macht van het volk in Elsevier d.d. 5 oktober 2007
[4] Bij terreurdreiging mag je moskee of kerk sluiten in Trouw d.d. 5 oktober 2007
[5] Interview met prof. Hans Jansen, De islam heeft een Franse Revolutie nodig in Elsevier d.d. 1 september 2007
[6] Humanist wil fundi s het land uit in Trouw d.d. 24 november 2006
[7] Hoedt u voor duivelinnen met borsten en billen! door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 1 oktober 2007
[8] Weg met Unie Christen-fundamentalisten door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 6 april 2007
[9] Salafisme moet met wortel en tak uitgeroeid door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 21 juni 2007
En wel hierom. De partijleider en Tweede kamer fractievoorzitter van de VVD [1] en het nogal rechtse kamerlid Charlie Aptroot [2] van diezelfde VVD noemden allebei, in een tijdsbestek van enkele dagen, de ChristenUnie “de taliban”. Aanleiding was het voorstel van het kabinet om de regels voor de zondagsopenstelling van winkels strikter toe te passen. De huidige regeling is dat winkels twaalf zondagen per jaar open mogen zijn, mits het gemeentebestuur daarin bewilligt. Een uitzondering wordt gemaakt voor oorden met een toeristisch karakter. In dit soort plaatsen mogen winkels alle zondagen in het jaar open zijn. En daar wordt flink gebruik van gemaakt – misbruik. Zo heeft de gemeente Almere – de minst toeristische gemeente van Nederland – zichzelf tot toeristische trekpleister verklaard. Deze verzameling blokkendozen, Vinexwijken en forenzische slaapsteden, wil de regeling gebruiken om de middenstand te spekken en winkeltoeristen aan te trekken. Een handige redenering: door zichzelf toeristisch te noemen, komen de toeristen vanzelf. En anders zijn het de eigen bewoners die plotsklaps toerist zijn geworden.
Daar is de regeling niet voor bedoeld. Er zijn toentertijd zelfs voor het Paarse kabinet Kok diverse overwegingen geweest om de teugels niet geheel los te laten. En die zijn er nog steeds. Opvallend was dat het voorstel om de zondagswet strikter te handhaven afkomstig was van twee partijen: de SGP en de SP. De christelijke SGP en de socialistische SP delen niet zozeer religieuze doelen, maar veeleer sociale oogmerken. Om kleine middenstanders te beschermen, het sociale leven enigszins in stand te houden zijn er tal van goede redenen om de zondagsrust inzake de winkelopeningstijden op zondag te handhaven. Maar niet volgens de VVD en de liberale claque erom heen van Elsevier (onder meer Gerry van der List) en grachtengordel-links Nederland. Waar bemoeit men zich mee? Men maakt toch immers zelf wel uit of men zondags wel of niet een croissantje koopt? Als het niet zo triest was, was het zelfs grappig te noemen. De ondernemerspartij “VVD” redeneert niet vanuit de ondernemerspositie, maar vanuit de consumentenpositie. De onverzadigbare, grillige en alles eisende consument zou bepalen wat de wetten zijn? Sinds wanneer zijn wetten er niet meer om zwakken te beschermen, maar om sterken zich uit te laten leven ten koste van anderen? De mens die de keuzevrijheid heeft is de leidraad in het liberale beleid. Niet de kleine ondernemer die klem zit tussen dwingende franchiseformules en de grote concurrenten. Ook niet de arbeider of vrachtwagenchauffeur die wordt gedwongen te werken opdat Charlie Aptroot een doos sigaren kan kopen.
Het voze van de liberalen is duidelijk wanneer we de beperkte insteek van hun redenering in ogenschouw nemen. Als de eisende klant op zijn wenken bediend moet worden, waarom dan alleen in zijn winkelend bestaan, en niet in zijn politieke leven? ’s Nachts een fles melk kopen? Waarom dan ook niet ’s nachts Mark Rutte uit zijn bed bellen om hem ter verantwoording te roepen voor de prijs van diezelfde fles melk? Waarom nog een zomerreces in de politiek als ik dat als consument dat niet pikt? Waarom geen 24-uurs basisscholen, zeven dagen in de week? Of ambtenaren die continudienst draaien? Zover denken onze liberalen niet na. Het gaat ze niet om de burger, het gaat ze om de ideologische strijd. Toen de nieuwe zondagopeningsregel werd ingevoerd werd de toenmalige minister van Economische Zaken Hans Wijers ook verweten dat de nieuwe regeling ons economisch niets zou opleveren. Er zouden ondernemers verdwijnen, en vakkenvullers voor in de plaats komen. Het antwoord van de minster was veelzeggend. Ook al zou de verruiming van de winkeltijden op zondag banen kosten, dan nog was hij ervoor. Het was voor hem namelijk een principiële zaak. Mark Rutte zou zeggen: het is voor mij een fundamentalistische erezaak.
Het gaat de liberalen natuurlijk niet om de ondernemers. Daarvan hebben er al heel wat het loodje gelegd. In veel steden staat het totaal aan winkelareaal onder druk terwijl de gemiddelde winkelgrootte toeneemt. Veel kleine, zelfstandige ondernemers stoppen ermee, terwijl grote ketens uitbreiden, franchisers uitkopen. Het gaat de liberalen niet om de ondernemers. En waarschijnlijk ook niet om de burgers. Niet om hun belang, ook niet om hun stem. Toen in Utrecht in 2005 een referendum werd gehouden over de uitbreiding van de winkelzondagen, bleken niet alleen veel ondernemers tegen zo’n uitbreiding te zijn, maar – gezien de uitslag van het referendum – ook veel burgers: zo'n 65 procent. Veelzeggend was eveneens de poging van het gemeentebestuur van deze stad om onder deze uitslag uit te komen. Maar dat er veel burgers zijn die de noodzaak (dat is wat anders dan algemene wens) niet inzien van winkelen op zondag is niet vreemd. Ga maar eens na. Veel inwoners van binnensteden hebben helemaal geen behoefte aan constante hyperdrukte voor hun deur. Veel kinderen willen niet “in naam van vrijheid en democratie” een vader of moeder die ze nooit zien. Denkt u echt dat een vrachtwagenchauffeur tijd heeft zijn moeder in Appelscha te bezoeken tijdens een ritje van Zoetermeer naar Den Helder?
De kletsverhalen van “veel en hard werken is goed voor je; een vaste vrije dag is achterhaald”, van liberalen en neocons en dergelijke, zijn bullshit. Alleen rijke, vrije mensen die werk en privé kunnen integreren, kunnen zo denken. Mensen zonder echte verplichten en zorgen. Ambtenaren, academici, yuppen en zorgeloze studenten kunnen een soortelijk zwamgedrag vertonen. Maar zij behoren niet tot de echte wereld. Deze mensen leven nog in de middeleeuwen toen de bedstee twee passen verwijderd was van de werkplaats. Toen de boer nog bij de koeien sliep, opoe inwoonde en mensen vrij waren een kerk binnen te stappen voor een vroegmis of iets dergelijke. Winkels wel of niet open op zondag is voor liberalen een ideologische strijd. Alles moet wijken. Wie anders denkt, is een soort neonazi: een taliban die kan worden afgeknald. Een onmens dus. En ook dat is erg triest (anders was ook dit grappig geweest). Voor de liberalen staan de taliban voor het ultieme kwaad en zijn de christenen een afspiegeling van het moderne nazisme. Maar is zondagsrust wel een kenmerk van strenge islamieten? Of vrijdagsrust? Ik dacht dat zondagsrust een typisch joods verschijnsel was. Christenen die hangen aan de zondagsrust doen dit met een beroep op de sabbatsrust van de joden. De liberalen zeggen dus “taliban”, maar ze bedoelen: “verderfelijke joden”. Dit laatste kunnen ze natuurlijk niet uitspreken, maar ze bedoelen het wel. Is het louter onwetendheid dat men taliban met joden verwisselt? Ik denk van niet. De kwaadaardigheid onder verlichtingsfundamentalisten is namelijk structureel aan het worden.
De socioloog prof. J.A.A. van Doorn wees onlangs in een interview met Elsevier op de waanzinnige logica van Wilders [3]. Naar aanleiding van het Steuncomité van ex-moslims van Ehsan Jami, zei Van Doorn: "Keer het om. Laat een comité van islamieten zich bezighouden met afvallige joden, en het land is te klein." Een ander voorbeeld van de waanzinnige logica van Wilders kwam aan het licht tijdens de presentatie van de studie Schurende relaties tussen recht en religie [4]. Deze studie van het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen, gedaan in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, bevatte pleidooien om kerk en moskee gelijk te stellen. In dit onderzoek doet men de opmerkelijke uitspraak dat Wilders lof verdient omdat hij kerken onder een verbodsartikel wil laten vallen. Gedoeld wordt op het voorstel van Joost Eerdmans en Geert Wilders, in 2004, om kerkgenootschappen niet meer als uitzonderingsgeval onder de zogenaamde “verbodenverklaring” te laten vallen die bepaalt dat als er een gevaar dreigt voor de openbare orde een organisatie kan worden verboden. Waar Wilders niet de kerk, maar de moskee op het oog had, pleiten de onderzoekers voor een alsnog doorvoeren van dit voorstel, maar dan met inbegrip van kerken. Dus wat gebeden en gepreekt wordt in kerkdiensten moet volgens de onderzoekers door de rechter kunnen worden getoetst met als uiterste consequentie het verbod van een kerk of kerkgenootschap. Omdat er imams zijn die vreemde dingen roepen, moet het mogelijk worden gemaakt om christelijke (of joodse) kerken te verbieden en te vervolgen.
De waanzinnige logica waar Van Doorn bevreesd voor is, is dus gemeengoed aan het worden. Drie verdere voorbeelden wil ik u niet onthouden. Ten eerste is er de veel geprezen Arabist Hans Jansen die in een interview met Elsevier een maand eerder pleitte voor een "Franse Revolutie" in de islamitische wereld, waarbij "de elite geëlimineerd" diende te worden [5]. Uiteraard niet door zijn hand, maar toch. Bij een Franse Revolutie hoort een eliminatie. Jansen noemt als object van eliminatie “de elite”. Maar hoe groot is die elite? Tien, twintig procent? Of tachtig? Want wat als een groot deel van het volk eenzelfde mening is toegedaan als de elite? En dus zelf tot die elite behoort? De islamitische wereld kent immers geen kaste van koningshuis, adel, clerus en patriciaat? Hans Jansen sprak het niet uit, maar liet het in de lucht hangen: om verder te komen op het pad van democratie en vooruitgang is het nodig (en niet: “kan het nodig zijn”) dat er koppen rollen. Hoeveel is niet van tevoren te zeggen.
Het tweede voorbeeld betreft de voorzitter van de Vlaamse Humanistische Verbond: Rik Pinxten. Deze hoogleraar religieuze antropologie aan de universiteit van Gent deed vorig jaar, in het dagblad Trouw, een opmerkelijke uitspraak: "óf we proberen de "zeloten" mee te nemen in de idealen van de Verlichting óf we laten hen vertrekken zodat ze hun ideaal elders kunnen proberen te verwezenlijken" [6]. Er is niets op tegen dat zij (gemeenschappen als "Staphorst", EvG) een "reservaatleven" leiden, maar het kan niet zo zijn dat de grotere groep zijn goed functionerende verbanden moet opgeven om de groepjes "aan boord te houden"." Volgens Pinxten is de "waarheid voorlopig en komt altijd via overleg tot stand." Wie dat overleg niet wil, moet volgens Pinxten dus kiezen: alsnog het verlichtingsideaal onderschrijven, een ’reservaat’ in, of vertrekken. Verbazingwekkend in dit geval was vooral de nonreactie in de media op wat de humanistische hoogleraar durfde te zeggen in een Nederlandse kwaliteitskrant. Men kijkt er niet meer van op, zo lijkt het wel.
Het derde voorbeeld – het meest waanzinnige – komt van de ex-Iraanse ex-communist Afshin Ellian, boegbeeld van nihilistisch conservatief Nederland, hoogleraar in Amsterdam en columnist bij de Elsevier en de NRC Handelsblad. Ellian is een discipel van de Verlichting en een groot humanist. In een column op Elsevier.nl ontsteekt onze Iraanse ayatollah in poëtische razernij, en dit alles naar aanleiding van de plannen van minister Ronald Plasterk om op te treden tegen de verseksualisering van onze maatschappij waarin vrouwen steeds meer als een lustobject worden gezien [7]. De reactie van Ellian was bizar: "Weet u nog dat het einde van de wereld gepaard gaat met natuurrampen zoals bloed in de rivieren, een uitgedoofde zon, een op de aarde gevallen maan, en de verdwijning van de Noordpool? De andere ramp is de vrouw, de vriendin van duivel. Met hun borsten, billen en ogen betoveren ze alle godvrezende mannen. Ze zijn lustobjecten bij uitstek, en zijn er nog trots op ook. Ze hebben de oermens verleid. Elke dag zoeken die duivelinnen naar middelen om hun uiterlijk nog verleidelijker te maken. Ze hebben God, Allah en alle andere leden van de hemelse maffia bedonderd. (...) Elk rechtsgeaarde christen en moslim moet achter Ronald Plasterk, onze hemelse ridder, gaan staan. (...) Vergis u niet, we zijn nog steeds in Nederland en niet in Iran." Om te besluiten met: "Het oprukkende internationale fundamentalisme is de grootste ramp aller tijden."
U leest het goed. De radicale atheïst Ronald Plasterk wil optreden tegen groepsverkrachtingen en het verkopen door minderjarige meisjes van hun lichaam tegen betaling van een Breezer, en de reactie van Ellian is een tirade tegen het christendom. Plasterk spreekt en Ellian valt niet zozeer Plasterk aan, maar de ChristenUnie binnen het kabinet waar Plasterk onderdeel van uitmaakt. Deze partij wordt gebombardeerd tot "het kloppende hart van het christendom". Door gal te spuwen op "oudtestamentische waarschuwingen" komt Ellian via de vergelijking met Iran bij de strijd tegen de islam uit. Het is alles één pot nat: islam, jodendom en christendom: "het oprukkende internationale fundamentalisme" als "grootste ramp aller tijden". Al eerder koppelde Ellian de ChristenUnie aan jihad, Saoedi-Arabië en het fundamentalisme: "Terwijl de Saoedische samenleving zeer voorzichtig, stapsgewijs, via niet-levende vrouwen, de vrouwelijkheid tracht te ontsluieren, proberen de christelijke fundamentalisten onze steden te versluieren." [8] En in nog een andere column had Ellian al duidelijk gemaakt wat volgens hem met deze “ramp” dient te gebeuren: "Het salafisme hier en in Saoedi-Arabië moet met wortel en tak worden uitgeroeid. Dat is ook wat onze soldaten doen in Afghanistan." [9]
Zou Mark Rutte deze woorden gelezen hebben? Je zou het haast denken. Elsevier is een van de weinige bastions waar het VVD-geluid de boventoon voert, al is het vaak in kritische zin (of op een “andere wijze” onkritisch, zo u wilt). De woorden zijn anders gekozen, de toon en de inhoud ervan is identiek: laag bij de gronds en kwaadaardig. Was het niet de Engelse politieke filosoof Harold Laski die ooit zei dat fascisme de natuurlijke reflex is van een liberalisme dat in het nauw wordt gedreven? Of Laski gelijk heeft of niet; tal van liberalen, humanisten en verlichtingsfundamentalisten doen niets anders dan hun best om Laski alsnog gelijk te geven. Over de ruggen van anderen. Door de steeds repeterende boodschap van "onze liberalen in Nederland" raken de mensen eraan gewend om religie in verband te zien met eliminatie, deportatie, vervolging. Niet als bron die deze zaken zou voortbrengen, maar als ultiem kwaad dat slechts verholpen kan worden met middelen als eiliminatie, deportatie, vervolging en opsluiting. Door steeds maar te herhalen, door koppelingen te leggen tussen christendom en terrorisme, tussen "het oudtestamentische" (lees: jodendom) en het kwaad in optima forma, wordt de massa bereidwillig gemaakt om alle, maar dan ook werkelijk alle middelen in zetten tegen de christelijke religie, en de joodse, in navolging van de islamitische. Waar Wilders steeds maar schreeuwt dat islam en nazisme aan elkaar gelieerd zijn, dat Mohammed een Hitler is, en dat de Koran een Mein Kampf is, koppen anderen diezelfde bal in het liberale, antireligieuze en fundamentalistische doel: Ellian als koploper. Men is slim genoeg om (nog steeds) niet uit te spreken wat men denkt, maar de suggestie ligt er en doet haar werk. Geweld mag - nee moet worden ingezet tegen het kwaad dat ook onder ons midden is. In de vorm van dominees, rabbijnen, ChristenUnie-politici en - voordat we het zouden vergeten - imams. Als "onze soldaten in Afghanistan" klaar zijn met hun klus, kunnen ze hier verder gaan. Rutte, Ellian cum suis hebben het draaiboek al klaar liggen.
Noten
[1] Rutte vergelijkt CU met taliban in Reformatorisch Dagblad d.d. 8 oktober 2007
[2] Regering is taliban in de polder in het Algemeen Dagblad d.d. 3 oktober 2007
[3] Interview met prof. J.A.A. van Doorn, Democratie is niet: de macht van het volk in Elsevier d.d. 5 oktober 2007
[4] Bij terreurdreiging mag je moskee of kerk sluiten in Trouw d.d. 5 oktober 2007
[5] Interview met prof. Hans Jansen, De islam heeft een Franse Revolutie nodig in Elsevier d.d. 1 september 2007
[6] Humanist wil fundi s het land uit in Trouw d.d. 24 november 2006
[7] Hoedt u voor duivelinnen met borsten en billen! door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 1 oktober 2007
[8] Weg met Unie Christen-fundamentalisten door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 6 april 2007
[9] Salafisme moet met wortel en tak uitgeroeid door Afshin Ellian op Elsevier.nl d.d. 21 juni 2007
Lees verder...
woensdag 3 oktober 2007
HOME IS WHERE ANYTHING GOES AND MY CASH FLOWS
De komst van Hirsi Ali naar Nederland maakt meteen duidelijk wat de Nederlandse identiteit inhoudt: thuis is waar men het gekste is. Want Hirsi blijft oorlog voeren, en wel op kosten van de burger en ten koste van het bloed van haar beveiligers. En wij maar dokken met onze centen.
Ze is terug. Voor hoelang weten we niet. Maar uw belastingcenten gaan alweer richting één van de - volgens het Amerikaanse weekblad Time - meest invloedrijke mensen van deze wereld: Ayaan Hirsi Ali. En ze wordt nog steeds bedreigd, beledigd en achterna gezeten. Als we haar moeten geloven. En waarom zouden we haar niet geloven; ze spreekt wel niet altijd de waarheid, maar een bedreiging is en blijft een serieuze zaak. De vraag is waarom we ons hier druk om zouden moeten maken. Waarom houden we ons bezig met een antisemitisch boegbeeld dat wordt bedreigd. Enkele decennia geleden werden er ook tal van jodenhaters bedreigd en bestookt. Die klaagden niet (al jatten die toen ook onze centen). Hirsi voert nog steeds oorlog. Met name tegen de islam en tegen alles wat religieus, traditioneel en gematigd is. Nu is de islam volgens haar niet en nooit gematigd. "Er bestaat geen gematigde islam" volgens haar. Daar zit iets in. Iets is gematigd wanneer het inherent begrensd is. Wanneer er obstakels zijn die nooit en te nimmer kunnen mogen worden opgeruimd. Ongeacht wat de macht en het getal ons ingeven.
De islam kent niet veel van zulke "matigende" elementen. Daarin lijkt ze op de moderniteit, waar ook geen gematigde variant van bestaat. Moderniteit gaat altijd door. Wil nooit terugkeren op haar schreden en verlangt altijd dat elke stap die er in het kader van haar vooruitgangsdenken voorwaarts wordt gedaan door iedereen als onveranderlijk en niet terug te draaien wordt aanvaardt. Moderniteit stopt voor niets. Niet voor traditie, niet voor structuren, niet voor verbanden, religies of wat dan ook. Moderniteit kent geen halt, geen terughoudendheid, geen matiging. Net als de verlichting. Die dendert ook altijd maar door. En net als Ayaan Hirsi Ali. Want ook Hirsi Ali kent geen gematigde variant. Net als islam, moderniteit en verlichting gaat ook zij altijd maar door. Tot alles kapot is, inclusief haar eigen lichaam.
Laat haar daarom alstublieft in haar eentje doordenderen. Desnoods op kosten van haar vriendjes. Maar niet uit uw en mijn portemonnee. Ik las in de krant dat een persoonlijke beveiliger zo tussen de 110 en 140 Euro per uur kost. Dat klinkt veel. Wat niet werd vermeld, waren de kosten van de risicofactor. Het is duur omdat er een groot risico is. Was er geen risico dan waren er ook geen kosten. Een hoog risico betekent dus dat het beveiligingspersoneel een groot risico loopt te worden verwond of te worden gedood. Kijk, daar heb ik nou problemen mee. Waar betreffende Uruzgan doorlopend de vraag aan de orde is wat voor zin het heeft de levens van onze jongens op het spel te zetten (ondanks het feit dat ze er voor worden betaald), wordt die vraag niet gesteld als het om Ayaan gaat. In haar geval is het duidelijk: het heeft geen zin om iets te investeren in Ayaans veiligheid of wat in dan ook aangaande deze persone. Beveiliging is in haar geval een vrijbrief om te doen wat ze wilt. Ongeacht de consequenties.
Velen in ons land zijn zo gek om haar hierin vrij te laten. Ze is tot boegbeeld, first lady en diva - alles ineen - verklaard om de rol te vervullen van opinieleider en martelaar van het ongeloof. In Amerika zijn niet zo gek. Zelfs ex-presidenten krijgen daar geen levenslange beveiliging. Maar Ayaan is volgens haarzelf - en volgens haar groupies - een verhaal apart. Ayaan troont boven de presidenten van de USA. Ze troont boven de miljard moslims, boven de twee miljard christenen. Haar roeping - vanuit nowhere - staat buiten kijf. De Hogere Macht - die volgens Ayaan niet bestaat - heeft uit schamel Somalische zand een vrouw geformeerd om een belangrijke missie te vervullen: beledigen, mensenlevens op het spel zetten en burgers op kosten jagen.
Waar aan deze voorwaarden wordt voldaan, is haar vaderland. Of dit nu Nederland, Timboektoe, Amerika of Bobbejaanland is; overal waar men maar gek genoeg is deze vrouw serieus te nemen is haar thuis. Ayaans identiteit is die van een spaarvarken waar je geld in kunt gooien. En bij elke klinkende munt wordt je getracteerd op een salvo beledigingen en verwensingen. Wij in Nederland zijn zo gek om daar ruimte aan te geven. Behalve een gekke Maxima moeten we ook een gekke Ayaan huisvesten en bekostigen. Laten we hopen dat Ayaans verblijf van korte duur mag zijn. We hebben aan Maxima onze handen al meer dan vol.
Ze is terug. Voor hoelang weten we niet. Maar uw belastingcenten gaan alweer richting één van de - volgens het Amerikaanse weekblad Time - meest invloedrijke mensen van deze wereld: Ayaan Hirsi Ali. En ze wordt nog steeds bedreigd, beledigd en achterna gezeten. Als we haar moeten geloven. En waarom zouden we haar niet geloven; ze spreekt wel niet altijd de waarheid, maar een bedreiging is en blijft een serieuze zaak. De vraag is waarom we ons hier druk om zouden moeten maken. Waarom houden we ons bezig met een antisemitisch boegbeeld dat wordt bedreigd. Enkele decennia geleden werden er ook tal van jodenhaters bedreigd en bestookt. Die klaagden niet (al jatten die toen ook onze centen). Hirsi voert nog steeds oorlog. Met name tegen de islam en tegen alles wat religieus, traditioneel en gematigd is. Nu is de islam volgens haar niet en nooit gematigd. "Er bestaat geen gematigde islam" volgens haar. Daar zit iets in. Iets is gematigd wanneer het inherent begrensd is. Wanneer er obstakels zijn die nooit en te nimmer kunnen mogen worden opgeruimd. Ongeacht wat de macht en het getal ons ingeven.
De islam kent niet veel van zulke "matigende" elementen. Daarin lijkt ze op de moderniteit, waar ook geen gematigde variant van bestaat. Moderniteit gaat altijd door. Wil nooit terugkeren op haar schreden en verlangt altijd dat elke stap die er in het kader van haar vooruitgangsdenken voorwaarts wordt gedaan door iedereen als onveranderlijk en niet terug te draaien wordt aanvaardt. Moderniteit stopt voor niets. Niet voor traditie, niet voor structuren, niet voor verbanden, religies of wat dan ook. Moderniteit kent geen halt, geen terughoudendheid, geen matiging. Net als de verlichting. Die dendert ook altijd maar door. En net als Ayaan Hirsi Ali. Want ook Hirsi Ali kent geen gematigde variant. Net als islam, moderniteit en verlichting gaat ook zij altijd maar door. Tot alles kapot is, inclusief haar eigen lichaam.
Laat haar daarom alstublieft in haar eentje doordenderen. Desnoods op kosten van haar vriendjes. Maar niet uit uw en mijn portemonnee. Ik las in de krant dat een persoonlijke beveiliger zo tussen de 110 en 140 Euro per uur kost. Dat klinkt veel. Wat niet werd vermeld, waren de kosten van de risicofactor. Het is duur omdat er een groot risico is. Was er geen risico dan waren er ook geen kosten. Een hoog risico betekent dus dat het beveiligingspersoneel een groot risico loopt te worden verwond of te worden gedood. Kijk, daar heb ik nou problemen mee. Waar betreffende Uruzgan doorlopend de vraag aan de orde is wat voor zin het heeft de levens van onze jongens op het spel te zetten (ondanks het feit dat ze er voor worden betaald), wordt die vraag niet gesteld als het om Ayaan gaat. In haar geval is het duidelijk: het heeft geen zin om iets te investeren in Ayaans veiligheid of wat in dan ook aangaande deze persone. Beveiliging is in haar geval een vrijbrief om te doen wat ze wilt. Ongeacht de consequenties.
Velen in ons land zijn zo gek om haar hierin vrij te laten. Ze is tot boegbeeld, first lady en diva - alles ineen - verklaard om de rol te vervullen van opinieleider en martelaar van het ongeloof. In Amerika zijn niet zo gek. Zelfs ex-presidenten krijgen daar geen levenslange beveiliging. Maar Ayaan is volgens haarzelf - en volgens haar groupies - een verhaal apart. Ayaan troont boven de presidenten van de USA. Ze troont boven de miljard moslims, boven de twee miljard christenen. Haar roeping - vanuit nowhere - staat buiten kijf. De Hogere Macht - die volgens Ayaan niet bestaat - heeft uit schamel Somalische zand een vrouw geformeerd om een belangrijke missie te vervullen: beledigen, mensenlevens op het spel zetten en burgers op kosten jagen.
Waar aan deze voorwaarden wordt voldaan, is haar vaderland. Of dit nu Nederland, Timboektoe, Amerika of Bobbejaanland is; overal waar men maar gek genoeg is deze vrouw serieus te nemen is haar thuis. Ayaans identiteit is die van een spaarvarken waar je geld in kunt gooien. En bij elke klinkende munt wordt je getracteerd op een salvo beledigingen en verwensingen. Wij in Nederland zijn zo gek om daar ruimte aan te geven. Behalve een gekke Maxima moeten we ook een gekke Ayaan huisvesten en bekostigen. Laten we hopen dat Ayaans verblijf van korte duur mag zijn. We hebben aan Maxima onze handen al meer dan vol.
Lees verder...
maandag 17 september 2007
Troebele individualisten
Rutte blijft aan als leider van de Nederlandse liberalen. De uitgeworpen Rita Verdonk krijgt geen steun vanuit de fractie en zelfs niet vanuit de partij. De liberalen kakelen en steigeren; het collectief heeft gewonnen. Want echte individualisten zweren bij het collectief. Liberaal en socialistisch is namelijk één pot nat.
Nu alles liberaal is wat de klok slaat, is het liberalisme verworden tot een hopeloze zaak. De partij die het meest "officieel" uitgesproken "liberaal" is, de VVD, zit in een crisis. Nummer twee en stemmenkanon Rita Verdonk is door de partijleider en fractievoorzitter van de Tweede Kamerfractie van de VVD uit de fractie geworpen met een 24-uurs ultimatum erachter aan. Want het partijcongres van afgelopen zaterdag kwam eraan, en het was duidelijk dat deze kwestie dit congres zou overschaduwen.
Het mocht niet baten. Rita Verdonk trok zich niets aan van het ultimatum en vroeg extra bedenktijd. Ook na het congres moest ze er nog een weekendje over denken. Ondertussen was veel duidelijk geworden en werd er nog meer duidelijk.
De liberale fractie die ooit bestond uit flinke kerels, was veranderd in een verzameling schoothondjes. Veel gemor, gesmoes, opstandigheid. Maar uiteindelijk won het collectief het van de geest: zelfs Charlie Aptroot en Fred Teeven blijven gewoon in de fractie. Eenzelfde beweging die ook Bolkestein, die toch als een aanhanger van Rita Verdonk werd gezien, maakte tijdens het congres van afgelopen zaterdag eenzelfde beweging. Hij schaarde zich achter het besluit van Rutte. En ook Wiegel, de bejubelde en besmeurde Wiegel, meldde dat hij lid zou blijven van de partij.
Liberalen zijn er goed in om stampei te maken. Een paar dagen voor een belangrijk congres lijkt het erop dat de partij, en met haar de wereld, vergaat. En dan is er het collectief.
Opeens sluiten zich de rijen. Rutte had niet anders kunnen handelen. Rutte had gelijk toen hij zei dat het collectieve belang van de fractie uitging boven dat van Rita Verdonk persoonlijk. Het begon met het collectief dat niet werkte. Het eindigde afgelopen zaterdag met het collectief. Het liberale collectiviteitsdenken zal de partij redden. Maar ook dat zal niet werken om de boel te redden.
Individu en collectief
Een van de belangrijkste waandenkbeelden van rechts is dat ze staat voor het individu. Dit individu, met haar vrijheden, plaatst men dan tegenover het collectief. Het collectief is de samenklontering van mensen tot massa waarin anderen of een instantie van bovenaf bepaalt hoe u of jij leeft.
Dit is een misvatting. En de praktijk laat dit ook dagelijks zien. Zelfs een partij die staat voor individualisme en individuele autonomie, zelfontplooiing en individuele rechten, grijpt bij het begin en aan het eind van een crisis naar het collectief. Is dit in tegenspraak met elkaar? Nee. Individu en collectief horen bij elkaar. Waarom?
De befaamde Amerikaanse socioloog en filosoof Robert Nisbet heeft ooit betoogd dat het conservatisme wars is van individueel bezit. Bezit is voor de conservatief niet iets dat met de individu is verbonden, maar is een gemeenschapszaak; een zaak van familie, gemeenschap en gezin. Individueel bezit maakt de staat sterker en de individu zwakker. Individueel bezit maakt de mens niet sterker, omdat de individu een beroep gaat doen op de staat. Deze staat krijgt daarvoor van de individuen ook de middelen om de rol van de oude gemeenschappen over te nemen. Met andere woorden: door het individualiseren van het bezit, neemt het staatsbezit toe. En daarmee neemt de staatsmacht toe.
De staat, dat is het collectief. Het algemeen belang, dat is het onpersoonlijke belang dat juist wars is van gemeenschappelijk belang, familiebelang en traditioneel of historisch belang. De geschiedenis van het liberalsime, en ook van een VVD, laat dit zien.
Prof. Paul Gottfried toont in zijn studie After Liberalism aan dat het klassieke liberalisme niets te maken heeft met het moderne liberalisme. Als belangrijkste voorbeeld zegt hij dat het klassieke liberalisme tegen zoiets als democratie was, terwijl het moderne liberalisme erbij zweert. Gottfried heeft natuurlijk gelijk. Het oorspronkelijke liberalisme was patriarchaal geënt, het zette de familie centraal. Het moderne liberalisme denkt daarentegen in abstracte termen als emancipatie en individualisering.
De vervanging van de persoonsgebonden gemeenschappen door de staat is een kenmerk van het liberale collectivisme, het denken in abstracties is dan ook een ander kenmerk. Niet de ondernemer of de onderneming staat centraal; het gaat om cijfers, groei, arbeidsparticipatie. Anders gesteld: het moderne liberalisme maakt zich meer druk om meer vrouwen in het onderwijs, dan om beter onderwijs.
Derde kenmerk
Er is nog een derde kenmerk van het collectivisme dat onze liberalen behept. Naast het staatsdenken en het abstractiedenken is dat het moderne leiderschapsdenken. Het collectief heeft een leider nodig; een spreekbuis, een charismatische, samenbindende manager die krachtig leiding geeft aan de collectieve zaak. Daarbij dient hij kloven te dichten, perspectieven te openen, afstanden te overbruggen. Elke afstand moet hoe dan ook "overbrugd worden". Desnoods door een scheut populisme aan zijn handelen toe te voegen.
Nu is populisme fout. Tenminste bij rechtse politici. Als Jan Marijnissen, Marianne Thieme, Tineke Huizinga of Wouter Bos zich bedienen van soortgelijke taal, dan heet dat anders; dan is het "de taal van het volk spreken", of "met het hart spreken". En meer van dat soort kwakzalverstaal. Maar zoals gezegd: rechts populisme is fout. Dat heeft Rita Verdonk opgebroken. Haar zeggen waar het op staat, heeft haar opgebroken. Zelfs enkele luttele zinnen op een besloten etentje belandden vliegensvlug bij Mark Rutte op het bureau (ra, ra, hoe kan dat?).
Verdonk stond van meet af aan voor haar eigen spoor: links, libertijns, secularistisch, onbehouwen en voor een strikte handhaving van de immigratiewetgeving. Past dus uitstekend in een VVD.
Maar Rita had zich moeten conformeren aan de fractie. Bedoeld werd: aan de leider. Dit leiderschapsdenken is onliberaal. Sinds wanneer valt aangewezen (of gekozen) leiderschap samen met werkelijk leiderschap? Hans Wiegel: "Je kunt niet tot politiek leider, of aanvoerder, worden benoemd. De functie bestaat formeel niet. Het gaat om het antwoord op de vraag: wie heeft op een gegeven moment de grootste invloed, het meeste gezag. Toen ik in 1971 fractievoorzitter werd, was ik niet meteen de politiek leider en ik voelde mijzelf dat ook niet. Zo’n positie kun je alleen maar verwerven door het goed en succesvol te doen."
Populisme
Dit is klassiek liberale taal. Dit is geen vorm van gematigd populisme, zoals Hans Goslinga ervan maakt in Trouw. Hij presteert het om een lijn Harm van Riel over Wiegel naar Verdonk te leggen onder de noemer "populisme". Harm van Riel zou gezegd hebben: "Zijn politieke peetvader Harm van Riel had in die tijd vastgesteld dat het liberale gedachtegoed ongeschikt was om de massa aan te spreken: te genuanceerd en te sterk verbonden met een elite. De partij moest haar basis zoeken in een gematigd populisme, waarmee je het volk op een gevoelsmatig niveau kon bereiken, en in een persoonlijk charismatisch leiderschap. Het vereiste charisma hield in zijn ogen niet meer in dan dat de burger "iets van een verbeterde, maar niet al te zeer verbeterde versie van zichzelf" te zien kreeg."
En dat zou Wiegel goed in de oren hebben geknoopt. Maar wat is daar mis mee? Wiegel stond dicht bij het volk, bij de achterban en bij de hoorder. Met humor, fatsoen, zonder fratsen zoals nagenoeg alle moderne politici en in begrijpelijke taal. En dat is populistisch? Daaraan kleeft dus de geur van Wilders en andere menners?
Niet lang daarvoor sprak in datzelfde Trouw, maar dan van 10 september, de journalist Bart Jan Spruyt soortelijke afkeurende taal over populisme. Na een slaapverwekkende herhaling van zijn Churchill-adeptie, zei ook hij: "Helaas heeft hij (Wilders) gekozen voor een rechts-populistische in plaats van een liberaal-conservatieve partij. Hij jut de rechtse sentimenten op en exploiteert ze".
Tommy Wieringa geeft in De Pers aan er meer van te begrijpen wat populisme is dan dat lieden als Goslinga of Spruyt dit doen. Wieringa: "Het is een begripsfout om populisme te verstaan als inhoud (haatzaaien). Populisme is een methode, zoals retorica een methode is, of Pronk-achtige kromspraak. Het is een populistische versimpeling om populisme gelijk te stellen aan haatzaaien.".
Een groot verschil
De taal van het volk spreken is wat anders dan populist zijn. Leider van een gemeenschap zijn is wat anders dan als dirigent van een collectief opereren. Een individu is heel wat anders dan een gemeenschapsmens of persoon (laten we het voor mijn part "burger" noemen).
Een populist wordt je genoemd door je tegenstanders. Een leider wordt je genoemd door je medestanders. Maar of je het bent, is een ander verhaal. Iemand met de kenmerken van een populist hoeft het niet te zijn. Ook de aristocraat kan een man van het volk zijn. Populisme is een methode die, indien hij bewust wordt toegepast, juist de afstand tot het volk aangeeft tussen de populist die zijn toevlucht moet nemen tot trucs en de massa die hij probeert te mennen. Evenzo is modern leiderschap een doos met trucs die de manager en de communicator via mediatrainingen en dergelijke onder de knie krijgt, om zo ‘inspirerend, creatief en samenbindend over te komen’.
Maar de kenmerken van een leider of een populist bezitten, betekent nog niet dat je er één bent. Wie het volk kent, het verstaat, de taal spreekt en toch “een ietwat verbeterde versie” is van dat volk (cf. Harm van Riel), en wie dit volk kan inspireren, kan samenbinden, moed kan geven, strijdlust bij dit volk op kan wekken – is misschien wel een klassieke gemeenschapsleider die zijn mensen kent en het voorgaat.
Iemand als Wiegel heeft nog enkele van die karaktertrekken. Om dicht bij de mensen te staan, hoeft hij niets te doen. Anderen moeten halsbrekende toeren uithalen om bij het volk uit te komen, maar hij niet. Wiegel rookt een sigaar, maakt een kwinkslag, maar is nooit banaal of ordinair. Hij houdt van zijn volk; hij is de man van de volkspartij.
Hetzelfde laken een pak
De generatie Rutte, Verdonk, Wilders, Weisglas, etc. heeft dat niet. Die zitten of zaten er niet voor het volk, maar voor de partij en daarmee voor zichzelf. Weisglas wilde niet voor niets het kamerlidmaatschap afhankelijk maken van de partij. Alsof de partij een zelfstandig collectief is en niet een verzameling afgevaardigden van het volk. Rutte probeert met een geforceerd leiderschap de partij om te smeden tot een krachtdadig collectief lichaam. Waar Wiegel de partij nog ziet als een lichaam waar ruimte is voor frictie en organische ontwikkelingen, ziet Rutte de partij als één enkel individu waarin personen hun waardigheid inruilen voor een orderportefeuille.
Verdonk en Wilders zijn van hetzelfde laken een pak. Alle moderne liberalen zijn van hetzelfde laken een pak: schreeuwerige individualisten die met trucs en veel tamtam leiderschap opeisen. Die populisme verwarren met de taal van het volk. Die geen tegenspraak dulden. En die afstanden creëren om ze daarna te overbruggen.
Maar moderne liberalen zijn dan ook collectivisten. Net zoals socialisten. Want elke individualist is een collectivist. De VVD is daar deze dagen het toonbeeld van. De dagen van Thorbecke zijn voorbij. Maar ook die van Harm van Riel en van Hans Wiegel zijn geteld. De sterke staat vraagt om sterke partijen en die vragen om sterke leiders. En om een massa die de mond houdt.
Verdonk is daar nu het slachtoffer van. Net zoals Wilders daar eerder slachtoffer van was. Maar ze zal zelf geen haar beter zijn. Net zoals Wilders geen haar beter bleek te zijn dan Van Aartsen. Wil er een fatsoenlijk rechts alternatief komen, dan zullen de Hans Wiegels daarvoor moeten zorgen. Laten we hopen dat die er nog zijn, dat ze tijd en zin hebben. En laten we ondertussen afstappen van de onzalige termen "individualisme" en "collectivisme". Dan zijn we in ieder geval nog nog een beetje opgeschoten.
Noten
Populisme door Tommy Wieringa, in De Pers d.d. 6 september 2007
Leider ben je niet vanzelf, door Hans Wiegel in De Pers d.d. 19 juni 2007
Verdonk en Wilders groeien door zwakte van grote partijen door Hans Goslinga in Trouw d.d. 15 september 2007
"This is our finest hour", door Bart Jan Spruyt, in Trouw d.d. 10 september 2007
Nu alles liberaal is wat de klok slaat, is het liberalisme verworden tot een hopeloze zaak. De partij die het meest "officieel" uitgesproken "liberaal" is, de VVD, zit in een crisis. Nummer twee en stemmenkanon Rita Verdonk is door de partijleider en fractievoorzitter van de Tweede Kamerfractie van de VVD uit de fractie geworpen met een 24-uurs ultimatum erachter aan. Want het partijcongres van afgelopen zaterdag kwam eraan, en het was duidelijk dat deze kwestie dit congres zou overschaduwen.
Het mocht niet baten. Rita Verdonk trok zich niets aan van het ultimatum en vroeg extra bedenktijd. Ook na het congres moest ze er nog een weekendje over denken. Ondertussen was veel duidelijk geworden en werd er nog meer duidelijk.
De liberale fractie die ooit bestond uit flinke kerels, was veranderd in een verzameling schoothondjes. Veel gemor, gesmoes, opstandigheid. Maar uiteindelijk won het collectief het van de geest: zelfs Charlie Aptroot en Fred Teeven blijven gewoon in de fractie. Eenzelfde beweging die ook Bolkestein, die toch als een aanhanger van Rita Verdonk werd gezien, maakte tijdens het congres van afgelopen zaterdag eenzelfde beweging. Hij schaarde zich achter het besluit van Rutte. En ook Wiegel, de bejubelde en besmeurde Wiegel, meldde dat hij lid zou blijven van de partij.
Liberalen zijn er goed in om stampei te maken. Een paar dagen voor een belangrijk congres lijkt het erop dat de partij, en met haar de wereld, vergaat. En dan is er het collectief.
Opeens sluiten zich de rijen. Rutte had niet anders kunnen handelen. Rutte had gelijk toen hij zei dat het collectieve belang van de fractie uitging boven dat van Rita Verdonk persoonlijk. Het begon met het collectief dat niet werkte. Het eindigde afgelopen zaterdag met het collectief. Het liberale collectiviteitsdenken zal de partij redden. Maar ook dat zal niet werken om de boel te redden.
Individu en collectief
Een van de belangrijkste waandenkbeelden van rechts is dat ze staat voor het individu. Dit individu, met haar vrijheden, plaatst men dan tegenover het collectief. Het collectief is de samenklontering van mensen tot massa waarin anderen of een instantie van bovenaf bepaalt hoe u of jij leeft.
Dit is een misvatting. En de praktijk laat dit ook dagelijks zien. Zelfs een partij die staat voor individualisme en individuele autonomie, zelfontplooiing en individuele rechten, grijpt bij het begin en aan het eind van een crisis naar het collectief. Is dit in tegenspraak met elkaar? Nee. Individu en collectief horen bij elkaar. Waarom?
De befaamde Amerikaanse socioloog en filosoof Robert Nisbet heeft ooit betoogd dat het conservatisme wars is van individueel bezit. Bezit is voor de conservatief niet iets dat met de individu is verbonden, maar is een gemeenschapszaak; een zaak van familie, gemeenschap en gezin. Individueel bezit maakt de staat sterker en de individu zwakker. Individueel bezit maakt de mens niet sterker, omdat de individu een beroep gaat doen op de staat. Deze staat krijgt daarvoor van de individuen ook de middelen om de rol van de oude gemeenschappen over te nemen. Met andere woorden: door het individualiseren van het bezit, neemt het staatsbezit toe. En daarmee neemt de staatsmacht toe.
De staat, dat is het collectief. Het algemeen belang, dat is het onpersoonlijke belang dat juist wars is van gemeenschappelijk belang, familiebelang en traditioneel of historisch belang. De geschiedenis van het liberalsime, en ook van een VVD, laat dit zien.
Prof. Paul Gottfried toont in zijn studie After Liberalism aan dat het klassieke liberalisme niets te maken heeft met het moderne liberalisme. Als belangrijkste voorbeeld zegt hij dat het klassieke liberalisme tegen zoiets als democratie was, terwijl het moderne liberalisme erbij zweert. Gottfried heeft natuurlijk gelijk. Het oorspronkelijke liberalisme was patriarchaal geënt, het zette de familie centraal. Het moderne liberalisme denkt daarentegen in abstracte termen als emancipatie en individualisering.
De vervanging van de persoonsgebonden gemeenschappen door de staat is een kenmerk van het liberale collectivisme, het denken in abstracties is dan ook een ander kenmerk. Niet de ondernemer of de onderneming staat centraal; het gaat om cijfers, groei, arbeidsparticipatie. Anders gesteld: het moderne liberalisme maakt zich meer druk om meer vrouwen in het onderwijs, dan om beter onderwijs.
Derde kenmerk
Er is nog een derde kenmerk van het collectivisme dat onze liberalen behept. Naast het staatsdenken en het abstractiedenken is dat het moderne leiderschapsdenken. Het collectief heeft een leider nodig; een spreekbuis, een charismatische, samenbindende manager die krachtig leiding geeft aan de collectieve zaak. Daarbij dient hij kloven te dichten, perspectieven te openen, afstanden te overbruggen. Elke afstand moet hoe dan ook "overbrugd worden". Desnoods door een scheut populisme aan zijn handelen toe te voegen.
Nu is populisme fout. Tenminste bij rechtse politici. Als Jan Marijnissen, Marianne Thieme, Tineke Huizinga of Wouter Bos zich bedienen van soortgelijke taal, dan heet dat anders; dan is het "de taal van het volk spreken", of "met het hart spreken". En meer van dat soort kwakzalverstaal. Maar zoals gezegd: rechts populisme is fout. Dat heeft Rita Verdonk opgebroken. Haar zeggen waar het op staat, heeft haar opgebroken. Zelfs enkele luttele zinnen op een besloten etentje belandden vliegensvlug bij Mark Rutte op het bureau (ra, ra, hoe kan dat?).
Verdonk stond van meet af aan voor haar eigen spoor: links, libertijns, secularistisch, onbehouwen en voor een strikte handhaving van de immigratiewetgeving. Past dus uitstekend in een VVD.
Maar Rita had zich moeten conformeren aan de fractie. Bedoeld werd: aan de leider. Dit leiderschapsdenken is onliberaal. Sinds wanneer valt aangewezen (of gekozen) leiderschap samen met werkelijk leiderschap? Hans Wiegel: "Je kunt niet tot politiek leider, of aanvoerder, worden benoemd. De functie bestaat formeel niet. Het gaat om het antwoord op de vraag: wie heeft op een gegeven moment de grootste invloed, het meeste gezag. Toen ik in 1971 fractievoorzitter werd, was ik niet meteen de politiek leider en ik voelde mijzelf dat ook niet. Zo’n positie kun je alleen maar verwerven door het goed en succesvol te doen."
Populisme
Dit is klassiek liberale taal. Dit is geen vorm van gematigd populisme, zoals Hans Goslinga ervan maakt in Trouw. Hij presteert het om een lijn Harm van Riel over Wiegel naar Verdonk te leggen onder de noemer "populisme". Harm van Riel zou gezegd hebben: "Zijn politieke peetvader Harm van Riel had in die tijd vastgesteld dat het liberale gedachtegoed ongeschikt was om de massa aan te spreken: te genuanceerd en te sterk verbonden met een elite. De partij moest haar basis zoeken in een gematigd populisme, waarmee je het volk op een gevoelsmatig niveau kon bereiken, en in een persoonlijk charismatisch leiderschap. Het vereiste charisma hield in zijn ogen niet meer in dan dat de burger "iets van een verbeterde, maar niet al te zeer verbeterde versie van zichzelf" te zien kreeg."
En dat zou Wiegel goed in de oren hebben geknoopt. Maar wat is daar mis mee? Wiegel stond dicht bij het volk, bij de achterban en bij de hoorder. Met humor, fatsoen, zonder fratsen zoals nagenoeg alle moderne politici en in begrijpelijke taal. En dat is populistisch? Daaraan kleeft dus de geur van Wilders en andere menners?
Niet lang daarvoor sprak in datzelfde Trouw, maar dan van 10 september, de journalist Bart Jan Spruyt soortelijke afkeurende taal over populisme. Na een slaapverwekkende herhaling van zijn Churchill-adeptie, zei ook hij: "Helaas heeft hij (Wilders) gekozen voor een rechts-populistische in plaats van een liberaal-conservatieve partij. Hij jut de rechtse sentimenten op en exploiteert ze".
Tommy Wieringa geeft in De Pers aan er meer van te begrijpen wat populisme is dan dat lieden als Goslinga of Spruyt dit doen. Wieringa: "Het is een begripsfout om populisme te verstaan als inhoud (haatzaaien). Populisme is een methode, zoals retorica een methode is, of Pronk-achtige kromspraak. Het is een populistische versimpeling om populisme gelijk te stellen aan haatzaaien.".
Een groot verschil
De taal van het volk spreken is wat anders dan populist zijn. Leider van een gemeenschap zijn is wat anders dan als dirigent van een collectief opereren. Een individu is heel wat anders dan een gemeenschapsmens of persoon (laten we het voor mijn part "burger" noemen).
Een populist wordt je genoemd door je tegenstanders. Een leider wordt je genoemd door je medestanders. Maar of je het bent, is een ander verhaal. Iemand met de kenmerken van een populist hoeft het niet te zijn. Ook de aristocraat kan een man van het volk zijn. Populisme is een methode die, indien hij bewust wordt toegepast, juist de afstand tot het volk aangeeft tussen de populist die zijn toevlucht moet nemen tot trucs en de massa die hij probeert te mennen. Evenzo is modern leiderschap een doos met trucs die de manager en de communicator via mediatrainingen en dergelijke onder de knie krijgt, om zo ‘inspirerend, creatief en samenbindend over te komen’.
Maar de kenmerken van een leider of een populist bezitten, betekent nog niet dat je er één bent. Wie het volk kent, het verstaat, de taal spreekt en toch “een ietwat verbeterde versie” is van dat volk (cf. Harm van Riel), en wie dit volk kan inspireren, kan samenbinden, moed kan geven, strijdlust bij dit volk op kan wekken – is misschien wel een klassieke gemeenschapsleider die zijn mensen kent en het voorgaat.
Iemand als Wiegel heeft nog enkele van die karaktertrekken. Om dicht bij de mensen te staan, hoeft hij niets te doen. Anderen moeten halsbrekende toeren uithalen om bij het volk uit te komen, maar hij niet. Wiegel rookt een sigaar, maakt een kwinkslag, maar is nooit banaal of ordinair. Hij houdt van zijn volk; hij is de man van de volkspartij.
Hetzelfde laken een pak
De generatie Rutte, Verdonk, Wilders, Weisglas, etc. heeft dat niet. Die zitten of zaten er niet voor het volk, maar voor de partij en daarmee voor zichzelf. Weisglas wilde niet voor niets het kamerlidmaatschap afhankelijk maken van de partij. Alsof de partij een zelfstandig collectief is en niet een verzameling afgevaardigden van het volk. Rutte probeert met een geforceerd leiderschap de partij om te smeden tot een krachtdadig collectief lichaam. Waar Wiegel de partij nog ziet als een lichaam waar ruimte is voor frictie en organische ontwikkelingen, ziet Rutte de partij als één enkel individu waarin personen hun waardigheid inruilen voor een orderportefeuille.
Verdonk en Wilders zijn van hetzelfde laken een pak. Alle moderne liberalen zijn van hetzelfde laken een pak: schreeuwerige individualisten die met trucs en veel tamtam leiderschap opeisen. Die populisme verwarren met de taal van het volk. Die geen tegenspraak dulden. En die afstanden creëren om ze daarna te overbruggen.
Maar moderne liberalen zijn dan ook collectivisten. Net zoals socialisten. Want elke individualist is een collectivist. De VVD is daar deze dagen het toonbeeld van. De dagen van Thorbecke zijn voorbij. Maar ook die van Harm van Riel en van Hans Wiegel zijn geteld. De sterke staat vraagt om sterke partijen en die vragen om sterke leiders. En om een massa die de mond houdt.
Verdonk is daar nu het slachtoffer van. Net zoals Wilders daar eerder slachtoffer van was. Maar ze zal zelf geen haar beter zijn. Net zoals Wilders geen haar beter bleek te zijn dan Van Aartsen. Wil er een fatsoenlijk rechts alternatief komen, dan zullen de Hans Wiegels daarvoor moeten zorgen. Laten we hopen dat die er nog zijn, dat ze tijd en zin hebben. En laten we ondertussen afstappen van de onzalige termen "individualisme" en "collectivisme". Dan zijn we in ieder geval nog nog een beetje opgeschoten.
Noten
Populisme door Tommy Wieringa, in De Pers d.d. 6 september 2007
Leider ben je niet vanzelf, door Hans Wiegel in De Pers d.d. 19 juni 2007
Verdonk en Wilders groeien door zwakte van grote partijen door Hans Goslinga in Trouw d.d. 15 september 2007
"This is our finest hour", door Bart Jan Spruyt, in Trouw d.d. 10 september 2007
Lees verder...
Abonneren op:
Posts (Atom)